Momentsleutel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Momentsleutel met torsie-arm
Instelbare momentsleutel met 'klikkoppeling'

Een momentsleutel of draaimomentsleutel is een speciale sleutel om bouten en moeren met een exact bepaald koppel (moment) aan te kunnen draaien.

Een momentsleutel beschikt over een vierkante stift waarop de gangbare moerdoppen passen. Hij is verkrijgbaar in twee uitvoeringen: de afleesbare torsiearm momentsleutel, en de instelbare klik momentsleutel. Naast mechanische sleutels, zijn er ook digitaal afleesbare uitvoeringen, en sleutels die zowel afleesbaar als instelbaar zijn.

De torsiearm momentsleutel bestaat uit een vaste niet buigzame stang, en een torsie-arm die buigt wanneer er druk op uitgeoefend wordt. De mate van buiging geeft het koppel aan, en kan op een schaal bij het handvat in newtonmeter (Nm) worden afgelezen.

Bij een momentsleutel met een ingebouwde 'klikkoppeling' word vooraf het gewenste koppel door het draaien van de handgreep ingesteld. Zodra het ingestelde koppel wordt bereikt geeft deze een hoor- en voelbare 'klik'.

Toepassingen[bewerken]

  • Lichtmetalen velgen. Dit materiaal is relatief zacht en aanhaalmoment mag niet overschreden worden.
  • De bouten van een cilinderkop moeten bijvoorbeeld na vervangen van de koppakking aangedraaid worden tot een door de fabrikant opgegeven moment. Het aandraaien gebeurt in meerdere stappen in een voorgeschreven volgorde.
  • In principe zou bij het terugplaatsen van de bougies een momentsleutel moeten worden gebruikt. In de praktijk gebeurt dit veelal 'op gevoel'.
  • In hydraulische installaties worden alle bouten met een vast aanhaalmoment aangedraaid.
  • Bij fietsen met een koolstofvezel frame gebruikt men het instrument om te voorkomen dat breuken optreden doordat boutjes van onderdelen te vast worden aangedraaid.

Aandraai- of aanhaalmomenten[bewerken]

Waarde van de aandraaimomenten in Nm[1]
Ø d nominaal

(mm)

spoed

(mm)

sleutelwijdte

zeskant

sterkteklasse

5.6

sterkteklasse

6.8

sterkteklasse

8.8

sterkteklasse

12.9

M1,6 0,35 3,2 0,075 0,120 0,16 0,275
M2 0,40 4 0,159 0,254 0,339 0,582
M4 0,7 7 1,3 2,09 2,78 4,79
M5 0,8 8 2,59 4,14 5,5 9,5
M6 1 10 4,49 7,1 9,5 16,4
M7 1 11 14 16
M8 1,25 13 10,9 17,4 23 40
M10 1,5 17 21 34 46 79
M12 1,75 19 37 59 79 136
M14 2 21 59 95 127 219
M16 2 24 93 148 198 341
M18 2,5 27 240 290
M20 2,5 30 182 291 402 667
M30 3,5 46 628 1005 1387 2305
M42 4,5 65 1760 2816 3872 6453
M52 5 80 3425 5480 7335 12558
M60 5,5 90 5306 8490 11673 19455

Bronnen[bewerken]

  1. Volgens ISO898/1 NF E 25100 NF EN 20898-1

Externe links[bewerken]