Morfine
 |
Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts. |
| Morfine | ||||
 |
||||
| (5α,6α)-Didehydro-4,5-epoxy-17-methylmorfinaan-3,6-diol | ||||
| Farmaceutische gegevens | ||||
| Biol. beschikbaarheid | 30% | |||
| Metabolisatie | Nieren 90%, gal 10% | |||
| Halveringstijd | 2-3 uur | |||
| Uitscheiding | Nieren 90%, gal 10% | |||
| Gebruik | ||||
| Geneesmiddelengroep | Pijn en ontsteking | |||
| Subklasse | Narcotische analgetica | |||
| Merknamen | MS Contin, MSIR, Avinza, Kadian, Oramorph, Roxanol | |||
| Indicaties | Pijn en ontsteking | |||
| Voorschrift/recept | Ja | |||
| Toediening | Oraal, SC, IM, IV | |||
| Risico m.b.t. | ||||
| Zwangerschapscat. | C | |||
| Databanken | ||||
| CAS-nummer | 57-27-2 | |||
| ATC-code | N02AA01 | |||
| PubChem | 148818 | |||
| DrugBank | APRD00215 | |||
| Farmacotherapeutisch Kompas | morfine | |||
| Chemische gegevens | ||||
| Formule | C17H19NO3 | |||
| Molaire massa | 285,4 g/mol | |||
|
||||
Morfine is een in de geneeskunde veelgebruikt krachtig narcotisch analgeticum (pijnstiller). De apotheker Friedrich Sertürner isoleerde in 1804 het alkaloïde morfine (C17H19NO3) als het werkzame bestanddeel van opium.
De naam morfine is ontleend aan de god Morpheus uit de Griekse mythologie.
Hoewel morfine in principe geheel synthetisch gemaakt kan worden, wordt de grondstof waar morfine uit wordt geëxtraheerd (de ruwe opium) nog steeds door de papaverplant geleverd.
Men heeft in de klinische praktijk vaak bezwaar tegen het gebruik van morfine en morfinederivaten omdat ze verslavend zouden zijn en er tolerantie zou optreden. Het therapeutisch gebruik van opiaten (bv. in het kader van een pijnbehandeling) leidt veelal niet tot grote problemen. Afgezien daarvan kan het echter aanleiding geven tot lichamelijke afhankelijkheid, wat wil zeggen dat bij plotseling staken de patiënt ontwenningsverschijnselen kan ontwikkelen. Een opiaat dient dan ook altijd geleidelijk afgebouwd te worden. Van gewenning - het fenomeen dat in de loop der tijd steeds hogere doseringen nodig zijn - is inderdaad sprake voor sommige effecten van het middel. Als pijn merkbaar toeneemt, dan is daar een reden voor die uitgezocht dient te worden.
Indicaties om morfine voor te schrijven zijn acute ernstige pijn (post-operatief, myocardinfarct) en bij astma cardiale.
Morfine wordt bij chronische hevige pijn zoals in het terminale stadium van een ziekte ook veel ingezet. Daarnaast wordt morfine gebruikt als premedicatie vóór anesthesie, en als analgeticum tijdens de operatie.
Voor acute pijnstilling wordt morfine parenteraal toegepast (subcutaan, intramusculair, intraveneus en epiduraal). Als onderhoudsdosering wordt het in de vorm van zetpillen en als drank ingezet.
 |
Zie de categorie Morphine van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
