Morning-afterpil

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap     Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

De morning-afterpil (ook wel noodpil genoemd) is een middel dat tot maximaal 72 uur na onbeschermde geslachtsgemeenschap de kans op zwangerschap sterk vermindert. De werkzame stof in de eerste geregistreerde pil is levonorgestrel, de merknaam Norlevo. Sedert 2009 is ook ulipristalacetaat, merknaam ellaOne, verkrijgbaar, dat een vergelijkbaar effect heeft. In de vorige eeuw werden ook andere combinaties van hormonen en doseringen gebruikt, allen off-label. Sommigen[bron?] rekenen de morning-afterpil tot de anticonceptiemiddelen. Anderen[bron?] beschouwen het als een aborterend middel.

De pil werkt het best als deze binnen 12 uur na de onbeschermde geslachtsgemeenschap wordt ingenomen. De morning-afterpil is in België sinds 1 september 2000 in de apotheek verkrijgbaar op doktersvoorschrift. In 2001 besliste minister Magda Aelvoet dat levonorgestrel ook zonder voorschrift te koop zou worden aangeboden bij apothekers. In Nederland besloot het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen dat vanaf 2005 Norlevo zonder doktersrecept verkrijgbaar is bij de apotheek of de drogist, de benzinepomp of andere uitgefitepunten van geneesmiddelen. [1]

De morning-afterpil werkt op een andere wijze dan middelen zoals mifepriston, dat gebruikt wordt bij een overtijdbehandeling om een ingenesteld embryo te aborteren.

Gebruik[bewerken]

Deze pil kan worden gebruikt als geen anticonceptie is toegepast of als wordt vermoed dat de normale anticonceptie niet heeft kunnen werken (bijvoorbeeld een condoom dat is gescheurd, een anticonceptiepil die de vrouw is vergeten in te nemen, of een aanval van braken of aanhoudende waterdunne diarree waardoor een ingenomen anticonceptiepil verminderd werkzaam kan zijn geworden). Ook kan de morning-afterpil worden gebruikt wanneer bij medicatiegebruik (bijvoorbeeld sommige soorten antibiotica) te laat wordt ontdekt dat de anticonceptiepil mogelijk verminderd werkzaam kan zijn geworden.

Betrouwbaarheid bij voorkomen van zwangerschap[bewerken]

De betrouwbaarheid van de morning-afterpil is minder dan 100%. Deze betrouwbaarheid hangt ook af van de duur van de periode die verloopt tussen geslachtsgemeenschap en de inname van de morning-afterpil.

De betrouwbaarheid is:

  • 95% bij inname van deze pil binnen 24 uur
  • 85% binnen 48 uur
  • en 58% bij gebruik binnen 72 uur

In alle gevallen is het dus verstandig om ook na het gebruik van de morning-afterpil te controleren dat zwangerschap inderdaad is uitgebleven. Deze cijfers betekenen bovendien, dat men beter kan vertrouwen op anticonceptie vóórdat men geslachtsgemeenschap heeft, dan op de morning-afterpil. Het is beter deze alleen te gebruiken wanneer de anticonceptie mogelijk gefaald heeft.

Bijwerkingen[bewerken]

De morning-afterpil bevat het geslachtshormoon levonorgestrel (een progestageen), dat ook in veel gewone anticonceptiepillen wordt gebruikt. De dosis (1,5 mg) komt overeen met ongeveer een week gebruik van de anticonceptiepil, alleen zitten daar ook andere hormonen in. Het gebruik van hormonen kan bijwerkingen tot gevolg hebben. De volgende bijwerkingen zijn gemeld bij het gebruik van de noodpil:

Eventuele klachten gaan binnen een paar dagen vanzelf over. Er zijn geen nadelige effecten op de langere termijn.

Werking[bewerken]

Er is enige discussie geweest over het werkingsmechanisme van de morning-afterpil. Er zijn verschillende hypothesen over, namelijk dat de morning-afterpil de eisprong uit zou stellen, de mogelijkheid voor sperma om de eicel te bereiken zou bemoeilijken of innesteling van een bevruchte eicel zou voorkomen. Er is alleen overtuigend bewijs voor het eerste mechanisme, dus uitstel van ovulatie.[2] De morning-afterpil kan geen miskraam veroorzaken, maar voorkomt bevruchting, net als andere vormen van anticonceptie. De morning-afterpil bevat een bepaald hormoon (progestageen) dat de eicel tegenhoudt om zich in de baarmoeder te plaatsen.

Kritiek[bewerken]

Het gebruik ervan als contraceptief middel wordt door sommige mensen of instanties, waaronder de Katholieke Kerk, als immoreel gezien. Ze beschouwen het immers als een aborterend middel omdat het een bevruchte eicel de kans niet zou geven zich in te nestelen. In oktober 2000 riep de Pauselijke Academie voor het Leven op hevig te protesteren tegen het gebruik van de morning-afterpil, die zij ziet als een vorm van verborgen agressie jegens het menselijk leven.[3] Echter, zoals hierboven aangegeven heeft de morning-afterpil géén effect als bevruchting eenmaal heeft plaatsgevonden.

Seksueel overdraagbare aandoeningen[bewerken]

De morning-afterpil werkt niet tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA's). Als er een kans bestaat dat er een SOA-infectie heeft plaatsgevonden, is het verstandig daarop te laten onderzoeken door een huisarts of SOA-polikliniek.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties