Moskstraumen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Moskstraumen tussen Værøy, Mosken en Moskenesøy
De Moskstraumen in op de Carta Marina

De Moskstraumen (ook Moskenstraumen of Maalstroom) is een getijdenstroom aan de zuidzijde van de Lofoten tussen Moskenes en het eiland Værøy in Noorwegen.

Kenmerkend voor de stroom zijn de sterk kolkende waterstromen. Daarmee werd het het schoolvoorbeeld van gevaarlijke veelal fictieve waterstromen in veel verhalen, waarbij vaak een overdreven voorstelling van het fenomeen wordt geschetst. Met name Edgar Allan Poe (De afdaling in de Maalstroom) en Jules Verne (Twintigduizend mijlen onder zee) hebben de Moskstraumen literaire bekendheid gegeven.

De Moskstraumen is bekend viswater voor de beroepsvisserij. De stroming trekt visscholen als vanzelf aan. De vissen en hun voedsel verzamelen zich hierdoor in groten getale in de Westfjord, de zee tussen de Lofoten en het vasteland van Noorwegen. Vooral de vangst van de kabeljauw is er zeer lucratief.

De stroom is genoemd naar het nabijgelegen eiland Mosken. Toch is hij - ook in Noorwegen - beter bekend met de door Nederlanders gegeven naam Maalstroom (Duits: Malstrom, Noors: Mælstrøm, Engels: Maelstrom).

Mythologie[bewerken]

In de Noorse mythologie zijn verwijzingen te vinden naar de Moskstraumen. In de Grottasöngr in de Edda wordt verteld, hoe de Deense koning Frode een handmolen heeft, waarmee hij alles kan maken. Om de zware molensteen in beweging te zetten, maakt hij gebruik van twee reuzinnen, die hij van de Zweedse koning heeft gekocht. Dag in, dag uit nodigt hij ze uit voor hem goud, rijkdom, succes en geluk te produceren. Om aan hun lot te ontkomen maken de reusachtige maagden met de molen een strijdmacht, die koning Frode verslaat en de molen en de reuzinnen in een schip meenemen. De aanvoerder van het leger ontpopt zich even onverzadigbaar als de koning. Op het schip moeten de reuzinnen grote hoeveelheden zout produceren, zoveel dat het schip kapseist en naar de zeebodem zinkt. Daar malen ze tot op de dag van vandaag voort en daardoor is de zee zout. Deze plek is de Maalstroom.

Er bestaan diverse versies van het verhaal van de machine die op de zeebodem zout produceert.