Muiderpoort (Amsterdam)
|
|
De Muiderpoort in Amsterdam is een stadspoort op het Alexanderplein, bij de kruising van de Plantage Middenlaan met de Sarphatistraat. Ter weerszijden liggen brug 264 (over de Plantage Muidergracht bij Artis) en brug 265 (over de Singelgracht naar Het Tropenmuseum aan de Mauritskade).
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De poort lag tussen de binnen- en buitengracht van de oude stadswal; de Singelgracht en de toenmalige Lijnbaansgracht. Van de poorten die in de 17de en 18de eeuw toegang tot de stad Amsterdam gaven is de Muiderpoort het enig overgebleven exemplaar.
De poort is door stadsbouwmeester Cornelis Rauws (1732-1772) ontworpen in Lodewijk XVI-stijl. Het beeldhouwwerk is gemaakt door Anthonie Ziesenis (1731-1801). De stadspoort werd in 1770 gebouwd, nadat de oude poort uit 1663 in 1769 was ingezakt wegens problemen met de fundering. De poort was in architectonische zin het eerste belangrijke stadsgebouw van de 18de eeuw. Op 9 oktober 1811 reed keizer Napoleon door de poort de stad binnen in een koets getrokken door acht witte paarden. Voor de gelegenheid stond er een speciale ereboog bij de poort.
[bewerken] Architectuur
De stadspoort is classicistisch van opzet. De poortopeningen suggereren een triomfboog. Het verhoogde middengedeelte met balustrade wordt bekroond door een achtkantige koepeltoren. Aan de stadskant bevindt zich een inspringende middenpartij met pilasters en fronton, geheel in de Dorische orde. De achtergrond van de pilasters is in rustica uitgevoerd. Aan de land- of buitenzijde zijn zuilen toegepast die door banden onderbroken worden. Aan de landzijde is het nieuwe Amsterdamse stadswapen met de drie Andreaskruisen in het fronton aangebracht, aan de stadskant het oude stadswapen met een middeleeuws schip (een hulk en niet een kogge, zoals vaak wordt aangenomen). In het hoofdgestel, boven de poortdoorgangen, bevindt zich een bij de Dorische orde passend trigliefen-fries.
[bewerken] Verkeer
Oorspronkelijk ging al het verkeer door de poort en lag er voor de poort over de Singelgracht een stenen brug waarin twee houten wipbruggen opgenomen waren. Aan het uiteinde van de brug was een buitenpoort of hamei aangebracht, voorzien van smeedijzeren hekken. Deze "hekkepoort" werd in 1898 om verkeerstechnische redenen afgebroken: men vond de doorgang te smal. In 1903 werd de brug vervangen door een nieuw exemplaar dat naast de poort werd gebouwd; vanaf dat moment verloor de poort haar functie, want al het verkeer reed nu om de poort heen.
De hekkepoort is bewaard gebleven. Veertig jaar na de sloop werd het poortje uit 1770 herbouwd aan de ingang van het huidige Flevopark in Amsterdam-Oost. Nog steeds siert deze eveneens in Lodewijk XVI-stijl opgetrokken buitenpoort de toegang tot het park.
[bewerken] Gebruik
De oorspronkelijke wachtruimte op de verdieping is thans als kantoorruimte in gebruik. Sinds 2004 is de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs er gevestigd. Daarvoor was het gebouw in gebruik bij het International Bureau of Fiscal Documentation (IBFD).
[bewerken] Zie ook
- Zie voor het 'Muiderpoortstation': Treinstation Amsterdam Muiderpoort
- Haarlemmerpoort
- Leidsepoort
- Sint Antoniespoort, later de Waag
- Weesperpoort
 |
Zie de categorie Muiderpoort (Amsterdam) van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Bronnen, noten en/of referenties:
De tekst van deze pagina, of een eerdere versie daarvan, is geheel of gedeeltelijk afkomstig van het bureau Monumenten & Archeologie (bMA) van de gemeente Amsterdam.
