Multiplicatief

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Naamvallen
Abessief
Ablatief (zesde naamval)
Absolute naamval
Absolutief
Accusatief (vierde naamval)
Adessief
Adverbialis
Algemene Latijnse vervoegingen en verbuigingen
Allatief
Apudessief
Associatief
Aversief
Benefactief
Comitatief
Datief (derde naamval)
Delatief
Dieptecasus
Distributief (taalkunde)
Elatief
Ergatief
Essief
Exessief
Factitief
Genitief (tweede naamval)
Illatief
Inessief
Instructief
Instrumentalis (achtste naamval)
Intratief
Locatief (zevende naamval)
Multiplicatief
Nominatief (eerste naamval)
Objectief (taalkunde)
Obliquus (Hindi)
Obliquus
Partitief
Pegatief
Pertingent
Prepositionalis
Prolatief
Sublatief
Superessief
Temporalis
Terminatief
Translatief
Vocatief (vijfde naamval)

De multiplicatief is een naamval waarmee een verlenging of herhaling van handeling wordt aangeduid. Deze naamval komt onder andere voor in het Hongaars en Fins, maar ook in andere talen als bijvoorbeeld het Cherokee.

In het Fins is de uitgang van de multiplicatief in het enkelvoud -sti. In combinatie met een hoofdtelwoord geeft deze naamval aan hoe vaak een handeling verricht wordt, vergelijkbaar met de Nederlandse toevoeging "-maal" die van een telwoord een bijwoord maakt. Zo betekent viisi bijvoorbeeld "vijf", en viidesti "vijfmaal". De naamval kan ook op bijvoeglijke naamwoorden worden toegepast om een wijze van handeling uit te drukken, wat in het Nederlands gebeurt door het bijvoeglijk naamwoord bijwoordelijk te gebruiken. Zo betekent kaunis bijvoorbeeld "mooi" zoals in "dat is een mooi schilderij". Het multiplicatieve kauniisti betekent dan "op mooie wijze", of "mooi" als bijwoord zoals in "dat is mooi gemaakt". In combinatie met zelfstandige naamwoorden komt de multiplicatief in het Fins slechts sporadisch voor; een van de voorbeelden is het woord leikki, "spel", waarvan de betekenis verandert in "voor de grap, niet serieus, bij wijze van spel" wanneer het in de vorm leikisti wordt gebruikt. Daarnaast komt de multiplicatief voor bij enkele Finse scheldwoorden en wordt daar gebruikt om de betekenis te versterken.

In het Hongaars wordt de multiplicatieve uitgang -szor/szer/ször bij telwoorden gebruikt om een herhaling aan te duiden; zo betekent hat bijvoorbeeld "zes", en hatszor "zesmaal".

In het Cherokee wordt de multiplicatieve uitgang -vhn gebruikt om bij werkwoorden aan te geven dat de actie aangegeven door het werkwoord zich over een bepaalde tijdspanne afspeelt.

Literatuur[bewerken]

  • (en) István Kenesei, Robert Michael Vago, Anna Fenyvesi, Hungarian, Routledge, 1998, ISBN 9780415021395
  • (en) Janine Scancarelli, Heather Kay Hardy, Native languages of the southeastern United States, University of Nebraska Press, 2005, ISBN 9780803242357

Externe links[bewerken]