Multiplicatief
De multiplicatief is een naamval waarmee een verlenging of herhaling van handeling wordt aangeduid. Deze naamval komt onder andere voor in het Hongaars en Fins, maar ook in andere talen als bijvoorbeeld het Cherokee.
In het Fins is de uitgang van de multiplicatief in het enkelvoud -sti. In combinatie met een hoofdtelwoord geeft deze naamval aan hoe vaak een handeling verricht wordt, vergelijkbaar met de Nederlandse toevoeging "-maal" die van een telwoord een bijwoord maakt. Zo betekent viisi bijvoorbeeld "vijf", en viidesti "vijfmaal". De naamval kan ook op bijvoeglijke naamwoorden worden toegepast om een wijze van handeling uit te drukken, wat in het Nederlands gebeurt door het bijvoeglijk naamwoord bijwoordelijk te gebruiken. Zo betekent kaunis bijvoorbeeld "mooi" zoals in "dat is een mooi schilderij". Het multiplicatieve kauniisti betekent dan "op mooie wijze", of "mooi" als bijwoord zoals in "dat is mooi gemaakt". In combinatie met zelfstandige naamwoorden komt de multiplicatief in het Fins slechts sporadisch voor; een van de voorbeelden is het woord leikki, "spel", waarvan de betekenis verandert in "voor de grap, niet serieus, bij wijze van spel" wanneer het in de vorm leikisti wordt gebruikt. Daarnaast komt de multiplicatief voor bij enkele Finse scheldwoorden en wordt daar gebruikt om de betekenis te versterken.
In het Hongaars wordt de multiplicatieve uitgang -szor/szer/ször bij telwoorden gebruikt om een herhaling aan te duiden; zo betekent hat bijvoorbeeld "zes", en hatszor "zesmaal".
In het Cherokee wordt de multiplicatieve uitgang -vhn gebruikt om bij werkwoorden aan te geven dat de actie aangegeven door het werkwoord zich over een bepaalde tijdspanne afspeelt.
Literatuur[bewerken]
- (en) István Kenesei, Robert Michael Vago, Anna Fenyvesi, Hungarian, Routledge, 1998, ISBN 9780415021395
- (en) Janine Scancarelli, Heather Kay Hardy, Native languages of the southeastern United States, University of Nebraska Press, 2005, ISBN 9780803242357
Externe links[bewerken]
- (en) Finnish Grammar. Adverbial cases. Over naamvallen met adverbiale betekenis in het Fins.
