Museum Kranenburgh

Museum Kranenburgh in Bergen (NH)

Het Museum Kranenburgh is een Nederlands museum voor beeldende kunst, gevestigd in het Huis Kranenburgh in Bergen. Het museum beschikt over een vaste collectie van schilderijen en grafische kunst afkomstig van kunstenaars die – ruim genomen – behoorden tot de zogenaamde Bergense School. Rondom het museum is een voor publiek toegankelijke beeldentuin.

Geschiedenis

Het museum is gevestigd in het Huis Kranenburgh, waarvan de geschiedenis teruggaat tot 1851, toen Jan Jacobus Henricus van Reenen, broer van de toenmalige Amsterdamse burgemeester en latere minister van binnenlandse zaken Gerlach Cornelis Joannes van Reenen, de Heerlijkheid Bergen kocht. Hij vestigde zich als Heer van Bergen op het Oude Hof, een 17e eeuwse buitenplaats. Zijn oudste zoon Jacob van Reenen liet in 1882 een neo-classicistische villa bouwen op een deel van de grond van zijn vader. Dit huis kreeg de naam Craen Berch, de oude naam van een nabijgelegen huis dat van een van de droogleggers van de Bergermeer was geweest. Jacob van Reenen werd in 1885 burgemeester van Bergen. Het Huis Kranenburgh werd toen burgemeesterswoning. De echtgenote van Jacob van Reenen, Marie Amalie Dorothea van Reenen-Völter, heeft een belangrijke rol gespeeld bij de culturele ontwikkeling van Bergen. In 1903 verscheen haar boek De heerlijkheid Bergen in woord en beeld, waarin zij de betekenis van Bergen als woonplaats voor kunstenaars benadrukte. Zelf nam zij het initiatief tot het verzamelen en tentoonstellen van historische voorwerpen, thans ondergebracht in het gemeentelijk museum Het Sterkenhuis te Bergen.

In 1952 werden diverse eigendommen van de erven Van Reenen door de gemeente Bergen aangekocht: de buitenplaats het Oude Hof met een aantal terreinen en het Huis Kranenburgh met bijgebouwen, erf, tuin en grond.

Het Huis Kranenburgh heeft sindsdien aan vele culturele instellingen onderdak geboden: de muziekschool, Bejaarden Radio Station 'Bergoa, het K.C.B. (KunstenaarsCentrum Bergen), de Volkshogeschool, de Culturele Raad Noord-Holland en tijdelijk Museum het Sterkenhuis. Lucebert en Benno Constant hebben er enige tijd hun attelier gehad. Van 1968 tot 1992 wordt Kranenburgh voornamelijk bewoond en onderhouden door kunstenares Ans Wortel. Zij heeft op uitnodiging van de toenmalige burgemeester Lo de Ruiter en met instemming van de gemeenteraad (1968), tegen een symbolische huur ('anti kraak') vruchtgebruik van Kranenburgh verkregen en het huis tegen verval en achterstallig onderhoud door de gemeente behoed.

Museum

Bronzen kop Jan Toorop door John Rädecker aan gevel Museum Kranenburgh. Voorstudie voor Rädeckers Toorop-monument (1937) in Den Haag

Het Museum Kranenburgh werd op 29 april 1993 officieel geopend, op initiatief van drie Bergense kunstenaars: Karel Colnot, David Kouwenaar en Kees den Tex. Het museum ligt in de bossen, nabij de uitvalsweg naar Bergen aan Zee. De plaats Bergen is in de 19e en 20e eeuw uitgegroeid tot een kunstenaarskolonie. Veel kunstenaars die wel worden gerekend tot de Bergense School hebben er gewoond en gewerkt. Kunstenaars als Edgar Fernhout, Germ de Jong, Harry Kuyten, John Rädecker en Charley Toorop behoren tot de groep, die van invloed is geweest op het culturele klimaat in Bergen.

• De vaste collectie bevat dan ook vooral werk van de schilders van de Bergense School, onder anderen, Else Berg, Gerrit van Blaaderen, Arnout Colnot, Henri Le Fauconnier, Dirk Filarski, Leo Gestel, Toon Kelder, Kasper Niehaus, Mommie Schwarz, Charley Toorop, Matthieu Wiegman en Piet Wiegman. Ongeveer gelijktijdig met de overzichtstentoonstelling van het werk van Charley Toorop in het Museum Boijmans Van Beuningen wordt in Museum Kranenburgh - eind 2008/begin 2009 - haar Werk op papier getoond.

• De collectie grafiek van het museum bevat onder meer werken van Lucebert en van Bernard Essers.

• Bij het museum ligt een beeldentuin met werk van onder meer Jan Toorop, Jan Willem Rädecker en Lucebert.

Collectie Boendermaker

In 1997 werden 125 werken uit de collectie van de Bergense kunstverzamelaar Piet Boendermaker en mecenas van de Bergense School in het Museum Kranenburgh tentoongesteld.

Externe link

• Officiële website

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

Voetnoten:

Literatuur:

• Haan, Wouter de (2005) Een heerlijkheid als familiebedrijf: de familie van Reenen in Bergen 1851-1923, in: Beelden van de buitenplaats: elitevorming en notabelencultuur in Nederland in de negentiende eeuw onder redactie van Rob van der Laarse en Yme Kuiper, uitg. Verloren, Hilversum, ISBN 90-6550-856-2