Musica universalis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Musica universalis (Nederlands: universele muziek, ook wel muziek van de sferen) is een antiek filosofisch concept dat de verhoudingen van de bewegingen van hemellichamen beschouwt als een vorm van musica (de middeleeuwse latijnse naam voor muziek). De 'muziek' is niet letterlijk hoorbaar, maar is een eenvoudig harmonisch en mathematisch concept. De oorsprong van het concept wordt regelmatig toegeschreven aan de Griekse filosoof, wiskundige en astronoom Pythagoras, een oorsprong die uit zijn semi-mystieke, semi-mathematische filosofie afkomstig zou zijn. Volgens Johannes Kepler bestaat de verbinding tussen geometrie, kosmologie, astrologie, harmonie en muziek door de musica universalis[1].

Men dacht dat de zon, de maan en de planeten zich rond de aarde bewogen in hun eigen sferen. De meest diepzinnige en beeldende beschrijving van het concept is vertolkt in Dante's Divina Commedia. De sferen zouden gerelateerd zijn door de ratio's van de gehele getallen van de pure muzikale intervallen, waarmee muzikale harmonie gecreëerd werd. Keppler gebruikt het concept 'muziek van de sferen' in zijn Harmonice Mundi (1619), waarin hij astrologie aan harmonie relateerde.

Er zijn drie vormen van het middeleeuwse concept musica:

  • musica universalis (soms ook: musica mundana)
  • musica humana (de interne muziek van het menselijke lichaam)
  • musica instrumentalis (geluid dat wordt voortgebracht door zangers en instrumentalisten)

Pythagoras wordt in het algemeen beschouwd als de grondlegger van de mathematische muziektheorie en daarmee als de eerste muziekfilosoof.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties