Muziekfestival

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het eenmalige Woodstock in 1969 trok honderdduizenden bezoekers en is een van de bekendste muziekfestivals aller tijden
Het festivalterrein van Glastonbury in 2003
Het festivalterrein van Novarock in 2010
Appelpop, het grootste gratis muziekfestival van Nederland

Een muziekfestival is een (meestal terugkerend) evenement waarbij meerdere artiesten live optreden voor het publiek.

Popfestivals in de VS[bewerken]

In de Verenigde Staten zijn de festivals ontstaan tijdens de flowerpowerbeweging in San Francisco. Deze groep jongeren, ook wel hippies genoemd, bestond grotendeels uit studenten en was idealistisch ingesteld. De San Francisco-beweging draaide om termen als: terug naar de natuur, love-ins, drugs, lightshows, underground radio etc. en manifesteerde zich in (meestal gratis) popfestivals. Er bestond in de VS al een traditie van muziekfestivals, maar die draaiden alleen om muziek. De San Francisco-beweging heeft de motieven en uitwerking van de muziekfestivals ingrijpend veranderd. Zo ontstonden er ook multimediafestivals, zoals het Trips Festival in San Francisco, waar ook schrijvers en schilders optraden.

Popfestivals in Nederland en België[bewerken]

In 1967 werden in Nederland de eerste grootschalige popfestivals gehouden. Op 4 mei 1967 vond in de Houtkamphal in Doetinchem een negen uur durende Beatmarathon plaats, georganiseerd door Beatclub Shabby en Everplay. In augustus dat jaar ‘Hai in de Rai’. Daarna volgde Utrecht met ‘Flight to Lowlands Paradise’ georganiseerd door de Utrechtse kunstschilder Bunk Bessels. Deze achttien uur durende happening had geen beroemde acts (in die tijd lieten artiesten het vaak afweten), maar wel experimenteel theater, dans, wierook, dichters, films, bodypainting en vloeistofdia’s voor een tientje (tien gulden), inclusief ontbijt. Deze festivals waren allemaal nog ‘indoor’, maar in 1968 werd de eerste openluchtmanifestatie gehouden in het Gelderse Lochem: ‘Pilgrimage', de eerste versie van het Lochem Festival dat in 1986 ophield te bestaan.

In 1970 werd voor het eerst een meerdaags openluchtfestival georganiseerd. Het driedaagse Holland Pop Festival vond plaats in het Kralingse Bos in Rotterdam. Op de Tielse Waalkade vond het tweedaagse Betuws Muziekfestival plaats, met vele bekende artiesten. Daarna was er een omslag naar grootschalige en publieksgerichte festivals. Naast doorgaande schaalvergroting, valt er ook een verandering te bespeuren in de motivatie van de organisatoren. De eerste popfestivals waren georganiseerd op grond van ideële motieven: groepen traden bijna gratis op en de prijs van de toegangskaartjes was gebaseerd op kostendekking. Vaak was de organisatie zo amateuristisch dat de helft van het publiek over het hek klom.

De ideële motieven werden steeds meer door commerciële motieven vervangen. De organisatoren hoopten veel geld te verdienen en aan de andere kant vroegen de artiesten steeds hogere gages. Toen de festivals grootschaliger werden, was de winstmarge – als je iets meer toegangsgeld vroeg – heel aantrekkelijk. Daarnaast moest er meer geld worden geïnvesteerd om grote artiesten te kunnen boeken.

De gedachte achter de oprichting van de Stichting Holland Pop Festival in 1970 was commercieel van aard (door middel van een stichting ben je als organisator niet aansprakelijk voor verlies en krijg je eerder het vertrouwen van artiesten en de overheid), maar omvatte ook een ideëel doel, namelijk De belangstelling voor de cultuur en speciaal voor de moderne uitingen daarvan, te bevorderen en op deze wijze bij te dragen tot verbetering van de intermenselijke verhoudingen. Het festival was een groot succes, volgens ooggetuigen waren er ruim 100.000 bezoekers en de organisatie verliep goed. Van politiek engagement zoals in de VS was niet veel te merken, wat toegeschreven kan worden aan de taalbarrière (de politieke boodschappen van de bands zijn in het Engels) en aan het feit dat de Nederlandse samenleving op dat moment niet belast was met de urgentere problemen waarmee de VS toen te kampen had, zoals het racisme en de Viëtnamoorlog. Het publiek bestond overwegend uit scholieren en studenten of mensen met een afgeronde opleiding.

Er ontstonden in de jaren zeventig ook andere popfestivals, zoals Pinkpop en het Lochemfestival, die steeds grootschaliger werden maar ook steeds professioneler om het festival zo goed mogelijk te laten verlopen. In de jaren tachtig werd het kleinschaligere Tegentonen voor het eerst georganiseerd. Begin jaren negentig vond de eerste editie van Lowlands in Biddinghuizen plaats, dat later het bezoekersaantal van Pinkpop zou evenaren.

Sindsdien worden vele kleinere festivals gehouden. Begin van de jaren 2000 zijn er jaarlijks een kleine tweehonderd in Nederland. Bekende festivals zijn onder meer Crossing Border, Motel Mozaique, Le Guess Who?, State-X New Forms, Into the Great Wide Open, Paaspop (in Schijndel) en de gratis festivals Metropolis, Westerpop, Parkpop en Appelpop.

In België worden jaarlijks Dour Festival, Rock Werchter (vroeger bekend als Torhout-Werchter) en Pukkelpop georganiseerd. Deze zijn in bezoekersaantallen alle drie wat groter dan Pinkpop en Lowlands. In 2003, 2005, 2006 en 2007 kreeg Rock Werchter de prijs voor best festival in the world

Festivals in Europa[bewerken]

In geheel Europa vinden jaarlijks een groot aantal festivals plaats. Bekende festivals zijn onder meer Sziget, Rock Werchter, Glastonbury, Exit Festival, All Tomorrow's Parties, Sónar, T in the Park, Oxegen, Roskilde, Øya Festival, Rock Am Ring, Rock en Seine, Villette Sonique, Tomorrowland.

Zie ook[bewerken]