NK-cel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Natural killer cel

Natural killer cellen ofwel NK-cellen zijn grote lymfocyten die behoren tot het niet-specifieke immuunsysteem en die een rol spelen bij celdoding en uitscheiding van cytokinen die worden gebruikt tegen pathogenen.

Werking [bewerken]

NK-cellen zijn constant bezig de cellen die ze tegenkomen te 'scannen' op MHC-I-moleculen die eiwitten presenteren die in de cel geproduceerd worden. Samen met de koppeling van enkele andere eiwitten aan de eiwitten op de NK-cel, geeft het MHC-I-eiwit via de buitenkant het signaal dat er met de binnenkant van de cel niets mis is. Sommige virussen, maar ook gemuteerde tumorcellen, zorgen ervoor dat de expressie van MHC-moleculen aan de buitenkant van de cel wordt verstoord. De NK-cel krijgt zo geen compleet signaal en zal de cel vernietigen. Daartoe heeft een NK-cel blaasjes met enzymen bij zich. Deze zogenaamde (azurofiele cytoplasmatische) granules zijn gevuld met de enzymen perforine en granzyme. Perforine en granzyme zijn enzymen die de aangevallen cel doden.

NK-cellen produceren ook signaalmoleculen die een belangrijke rol spelen in de afweer. Dit zijn o.a. INF-alfa, -beta (interferon alfa en bèta), TNF-alfa (tumor necrosis factor alfa), TNF-gamma, GM-CSF (granulocyte macrophage-colony stimulating factor), en IL-2 (interleukine-2) die de functie van het pathogeen verstoren.

NK-cellen zijn werkzaam totdat het specifieke immuunsysteem in werking treedt en er CD8 cytotoxische T-cellen worden geproduceerd die de celdoding (apoptose) overnemen. De Natural Killer cellen worden dan geïnactiveerd door de IL-10 (interleukine-10) die geproduceerd wordt door de CD8 T-cellen.

Indeling van afweercellen [bewerken]

De NK-cellen behoren tot de zogenaamde 'aangeboren' afweer en hebben in tegenstelling tot andere lymfocyten geen antigeen nodig om een geïnfecteerde cel te herkennen. NK-cellen behoren dus niet tot B-lymfocyten of T-lymfocyten, maar vormen een aparte soort. NK-cellen differentiëren van de lymfoïde progenitor cellen in het beenmerg die weer op hun beurt afkomstig zijn van de hematopoïetische stamcellen.

Overzicht hematopoetische stamcel rode beenmerg [bewerken]

Hematopoëse
Leukopoëse Erytropoëse Trombopoëse
Myeloblast Monoblast Lymfoblast Pro-erytroblast Megakaryoblast
Erytroblast
Normoblast
Promyelocyt Monocyt Lymfocyt Reticulocyt Megakaryocyt
Neutrofiele granulocyt Basofiele granulocyt Eosinofiele granulocyt Macrofaag B-cel T-cel NK-cel Mastocyt Erytrocyt Trombocyt