Naafversnelling
Een naafversnelling is een versnellingssysteem voor fietsen dat geheel in de naaf van het achterwiel is weggewerkt. Hierdoor is het versnellingssysteem relatief onderhoudsarm. De bekendste producent is Sturmey-Archer.
Inhoud |
Werking [bewerken]
Een naafversnelling werkt met een systeem van tandwielen, een planeetwielmechanisme. Door het manipuleren van de versteller aan het stuur, die via een bowdenkabel met het mechanisme is verbonden, worden de tandwielen van plaats veranderd en verandert de overbrenging, de versnellingsratio, en dus de versnelling. Er bestaan ook naven die worden bediend door even terug te trappen.
Anders dan bij een derailleur verandert bij een naafversnelling de fietsketting niet van plaats. De ketting kan dus altijd in een rechte kettinglijn blijven lopen. Een ander voordeel van een naafversnelling boven een derailleur is dat het tandwielsysteem opgesloten is in de behuizing van de naaf, en daar stof- en vochtvrij werkt. Ook kan daardoor beter voor smering worden gezorgd zodat met bijzonder weinig wrijving kan worden geschakeld.
Het veranderen van versnelling bij een naafversnelling vindt plaats in onbelaste toestand. Dit veranderen van versnelling kan dan ook, in tegenstelling tot bij de derailleur, plaatsvinden ook als er niet getrapt wordt, bijvoorbeeld als de fiets stilstaat.
Mogelijkheden [bewerken]
Het aantal versnellingen is 2 tot 14. Het gangbaarst zijn de naven met 3, 5 en 7 versnellingen. Er bestaat ook een naaf met traploze verstelling, de NuVinci. Het grootste aantal van 14 versnellingen is te vinden in de Rohloff Speedhub 500/14.
In sommige ontwerpen wordt naast het versnellingsmechanisme ook een remmechanisme of een dynamo in de naaf (met 2 of 3 versnellingen) ingebouwd. Vaak is dat een trommelrem maar ook terugtrapremmen komen voor. Een buitenbeentje is de kabelloze Torpedo tweeversnellingsnaaf van Fichtel & Sachs. Deze schakelt door even terug te trappen en remt door krachtig terug te trappen.
[bewerken]
- Dit is een lijst met veel voorkomende versnellingsnaven.
| Merk | Naaf | # Versnellingen | Bereik | Gewicht |
|---|---|---|---|---|
| Rohloff | Speedhub 500/14 | 14 | 526% | 1700-1825 g |
| Shimano | Alfine SG-700 | 11 | 419% | 1600-1744 g |
| Shimano | Alfine SG-500 | 8 | 307% | 1600 g |
| Shimano | Nexus Inter-8 | 8 | 307% | 1550-1990 g |
| Shimano | Nexus Inter-7 | 7 | 244% | 1465-1860 g |
| Shimano | Nexus Inter-4 | 4 | ? | ? g |
| Shimano | Nexus Inter-3 | 3 | 184% | ? g |
| SRAM (Sachs) | Spectro P5 (Pentasport) | 5 | 251% | 3500-4000 g |
| SRAM (Sachs) | Spectro S7 (Super 7) | 7 | 303% | 1645-1826 g |
| SRAM | i-Motion 9 | 9 | 340% | 2000-2400 g |
| SRAM (Sachs) | Spectro E12 (Elan) | 12 | 339% | 3500-4000 g |
| Sturmey-Archer | XRF-8, X-R[F/D/K]8 | 8 | 305-325% | 1480-1600 g |
| Sturmey Archer | S5,AT5,SAB,Sprinter-5,[S/X/XL]-R[C/D/F/K]5 | 5 | 225-256% | 1200-1760 g |
| Sturmey Archer | F[C/M/G/W] | 4 | 134-160% | ? g |
| Sturmey Archer | A[BC/T3],AW[C],S[C3/SAB], [S/X/XL]-R[F/S/F]3 | 3 | 178% | 1000-1380 g |
| Brompton | BSR (fork from Sturmey Archer) | 3 | 178% | ? g |
| Brompton | BWR | 3(x2) | 246% (302%) | 940 g |
Zie ook [bewerken]
Externe link [bewerken]
- Handleiding met "exploded view" van de gangbaarste fiets-naafversnelling (3 versnellingen met trommelrem). (Engels, PDF)
Noten [bewerken]
 |
Zie de categorie Hub gears van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
