Nador

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor de gelijknamige provincie, zie Nador (provincie).
Nador
Plaats in Marokko Vlag van Marokko
Nador
Nador
Situering
Regio Oriental
Provincie Nador
Coördinaten 35° 10′ NB, 2° 56′ WL
Algemeen
Inwoners (2004) 126.207
Portaal  Portaalicoon   Afrika

Nador (Berbers: Ennaḍor, ⴻⵏⵏⴰⴹⵓⵔ, Arabisch: الناظور) is een stad in het noordoosten van Marokko, gelegen in de Iqeřɛiyen (Galaya) streek van het Rifgebergte. In 2004 had de stad 126.207 inwoners. De stad ligt aan de Middellandse Zee aan de Bou Areg-lagune. Nador, en de rest van de provincie, is sterk afhankelijk van de handel in vis en fruit, en van de geldoverdrachten van Marokkaanse migranten in Europa.

Sinds 1999 beschikt Nador over een eigen internationaal vliegveld, de Nador International Airport. Daarnaast heeft Nador een van de belangrijkste havens van Marokko: de Haven van Nador.

Nador is de hoofdplaats van de gelijknamige provincie Nador en ligt in de noordoostelijke regio Oriental.

Nador in de (Spaanse) koloniale tijd, tussen Zélouan en Melilla in gelegen

Economie[bewerken]

De grootste inkomstenbron van de stad is geldoverdracht van voormalige en huidige inwoners van Nador, die in West-Europa wonen en werken. Sommige inwoners van Nador zijn echter van mening dat de Marokkaanse regering in Rabat de stad al jarenlang boycot en negeert vanwege de vele opstanden in het verleden die tegen de regering gericht waren, omdat men slechts oog zou hebben voor steden als Rabat en Fez. Nador is de afgelopen tien jaar sterk gegroeid zowel qua inwoners als economisch. Bij veel Marokkanen, is de stad in trek mede door haar economisch veranderende status. Nadors economische groei is te danken aan zowel de traditionele industrieën, zoals metallurgie (de metaalverwerkende industrie maakt gebruik van ijzererts uit de Rif en antraciet uit Jereda), als de nieuwere, namelijk textiel, chemie en elektriciteit. De golven van emigratie die invloed hebben gehad op de hele oostelijke rif, hebben ook flink bijgedragen aan Nadors ontwikkeling.

Melilla[bewerken]

Een andere inkomstenbron van Nador is de handel in Spaanse en Chinese goederen -veel huishoudelijke apparatuur en elektronica- vanuit de Spaanse enclave Melilla richting de Marokkaanse markten. Nador staat in verbinding met het ongeveer 10 kilometer verderop gelegen Melilla door middel van een semi-snelweg. De Marokkaanse douane houdt op deze weg veelvuldig steekproeven door auto's aan te houden, waarvan vermoed wordt dat daarin smokkelwaar vervoerd wordt. Omdat dat nogal opzichtig gebeurt weten de meeste smokkelaars deze controle te ontlopen door eerder uit te stappen, enige honderden meters zwaar bepakt door het nabijgelegen bos te lopen en na de controlepost weer in te stappen. Zij die toch gesnapt worden kunnen erop rekenen, dat de douane ten minste de helft van hun waar in beslag neemt.

Berbers[bewerken]

Nador is naast Al Hoceima, Agadir en Béni-Mellal één van de grootste berberofone steden van Marokko. De cultuur en taal zijn meer dan 3000 jaar oud en het Berbers (lokale naam: Tamazight) wordt tot op de dag van vandaag nog altijd gesproken. De voornaamste Berbervariant is het Tarifit-Berbers. Nador wordt als economische hoofdstad van de Rif gezien, Al Hoceima wordt gezien als de politieke en culturele hoofdstad van de Rif.

Immigranten en economie[bewerken]

Terwijl immigranten hier stevig investeerden en consumeerden, heeft het geld dat werd opgestuurd door emigranten overzee de economie van de stad behoorlijk in de lift gezet. Nadors ligging 13km van de Spaanse enclave Mellila draagt ook bij aan de welvaart. De ontwikkeling van het spoor kan ook bijdragen in toerisme, ook van niet Berbers die vanuit Europa op familiebezoek komen. Naast migratie zijn smokkel met de Spaanse enclave Melilla en het verbouwen van cannabis de belangrijkste manieren om aan geld te komen in de regio. Meer dan 30% van de Riffijnen is geëmigreerd (meestal naar West-Europa). De provincie Nador kent nog meer emigranten dan Al Hoceima, Nador is hierdoor nu de rijkste provincie van Marokko.

Verbindingen[bewerken]

Infobord tijdens de bouw spoorlijn in Nador

Nador krijgt steeds betere verbindingen met de buitenwereld. Sinds 1999 heeft de stad een eigen internationaal vliegveld: de Internationale Luchthaven Nador en Nador is sinds 1 juli 2009 verbonden met het nationale spoor. Nador heeft twee treinstations genaamd Nador Ville en Nador Sud of in de volksmond Nador Haven; zie hieronder'. Behalve deze nieuwe spoorlijn zijn er ook plannen voor het aanleggen van een snelweg, welke net als het nieuwe spoor zal lopen vanaf Taourirt, alwaar het zal aansluiten op de nieuwe snelweg Fez-Oujda welke momenteel onder constructie is. Deze nieuwe snelweg is overigens nog niet formeel aangekondigd door de ADM, het bedrijf dat de (tol)snelwegen in Marokko aanlegt en exploiteert.[1]

Ferry van Acciona Transmederranea

Naast vliegtuig en spoor zijn de ferries van groot belang, met name die vanaf Spanje naar Melilla en Nador Haven. De dagelijkse ferry op zowel Melilla als Nador komt uit Almeria. Elke dag zijn er tot 4 afvaarten op elke route van ferry-maatschappij Acciona Trasmediterránea en ook Comarit-Comanav heeft enkele afvaarten per week op deze route.[2][3] Daarnaast is er een verbinding Nador-Sete uitgevoerd door de maatschappij Comarit-Comanav.

Trein[bewerken]

Zie ook Treinstations in Nador

De laatste jaren is druk gebouwd aan een spoorlijn vanaf Taourirt`en vanaf daar aangesloten op het hoofdnet naar Oujda in het oosten en Fez, Meknes, Rabat en Casablanca in het westen (incl. Tanger in het Noordwesten en uiteindelijk Marrakesh in het Zuiden, die ook ONCF. De lijn is inmiddels door de Koning geopend [4] Het spoor loopt ondergronds door Nador stad, zie bijgaand bord over de bouw. Na station Nador Ville komt het spoor weer bovengronds en loopt door tot Beni Ansar ofwel de haven van Nador.

De Nationale spoorwegmaatschappij ONCF verzorgde voorheen een aansluitende busdienst via Taorirt, maar nu is er een echte timetable voor treinvervoer[5]. Verbindingen lopen naar Nador en haar haven. Behalve de trein, die slechts 2 x per dag rijdt zijn er diverse busverbindingen met alle grote steden van Marokko.

Spaanstalig[bewerken]

Als er echter al door de plaatselijke bevolking een buitenlandse taal gesproken werd, was dat niet Frans, maar Spaans, ten gevolge van de vroegere Spaanse heerschappij over het Rifgebied. Het voorlichtingsmateriaal dat de -Berberse- gastarbeiders in Nederland uitgereikt kregen was overigens gesteld in het Marokkaans Arabisch, wat de meesten van hen niet spraken of lazen, en slechts summier herkenden door kennis van de klassiek-Arabische teksten uit de Koran.

Toerisme[bewerken]

Voormalige hotel RIF ****

In de zomer wordt Nador aangedaan door veel Marokkanen die in Europa wonen maar oorspronkelijk uit de provincie Nador komen. Om al deze tijdelijke bewoners op te kunnen vangen heeft Nador veel hotels voor een stad die eigenlijk weinig gewone toeristen trekt; al probeert de lokale overheid ook dat soort toerisme te ontwikkelen, mede door een betere bereikbaarheid via lucht en spoor. De meeste hotels zijn vrij eenvoudig: maximaal 2 of 3 sterren. Alleen het Rif hotel was een viersterrenhotel, maar de laatste jaren werd er weinig aan onderhoud gedaan omdat er plannen waren voor herontwikkeling van het gebied waar het hotel staat, aan de kust naast het stadscentrum. In 2008 is het hotel afgebroken en loopt er een nieuwe weg langs de kustlijn, waardoor autoverkeer het drukke stadscentrum kan ontwijken en rechtstreeks naar de grote rotonde kan rijden op de Weg naar Taoima: een van de hoofdwegen van Nador, richting het vliegveld. Behalve de strook direct langs de kust, waar nu de genoemde weg ligt, wordt op deze locatie een nieuw complex met hotel en bijbehorende faciliteiten ontwikkeld.

Verzet tegen het centrale gezag[bewerken]

In het verleden was Nador vaak het centrum van de diverse opstanden van de berberse Riffijnen tegen het gezag. Dat begon onder leiding van Mohammed Abdelkrim El Khattabi in de jaren twintig tegen de Spaanse bezetting. In 1956 trad het leger hard op in Nador nadat studenten in opstand kwamen tegen de regering in Rabat. Koning Hassan II die de toenmalige opperbevelhebber was van het leger gaf het leger de opdracht om hard op te treden tegen de studenten. Bij diverse opstanden zijn er honderden slachtoffers gemaakt door het leger. De meeste slachtoffers zijn volgens sommigen in onbekende (collectieve) graven gedumpt door de toenmalige Marokkaanse legereenheden en veiligheidsdiensten DST en CAP-1. Tot op heden wordt hier door de Marokkaanse regering niet over gesproken in het parlement of in de staatsmedia. Heden ten dage is de relatie tussen Nador en de regering in Rabat flink verbeterd, voornamelijk door het meer democratische beleid wat door koning Mohammed VI is doorgevoerd.

Parijs-Dakar[bewerken]

In 2006 was Nador de startplaats van de derde etappe van de rally Parijs-Dakar, nadat de coureurs de oversteek hadden gemaakt vanuit Málaga. Vanuit Nador trokken de deelnemers naar Angad in de regio Oujda.

Stedenbanden[bewerken]

Geboren[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties