Nationale Postcode Loterij

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Nationale Postcode Loterij, die in 1989 werd opgericht door Boudewijn Poelmann, Simon Jelsma, Herman de Jong en Frank Leeman, is een Nederlandse loterij die onderdeel is van de Holding Nationale Goede Doelen Loterijen N.V..Novamedia is de bedenker en eigenaar van het Postcode Loterij concept en runt de Postcode Loterijen in Engeland en Zweden. De Nationale Holding Goede Doelen Loterijen bestaat uit de Nationale Postcode Loterij, de Sponsor Bingo Loterij, vanaf 5 januari 2011 de VriendenLoterij, en de BankGiro Loterij. De Goede Doelen Loterijen zijn opgericht vanuit het ideaal structureel geld te genereren voor goededoelenorganisaties die bijdragen aan een betere en leefbare wereld. In de vergunning van het Ministerie van Justitie is vastgelegd dat vijftig procent uit de inkomsten van de lotverkoop is bestemd voor organisaties die werkzaam zijn op het gebied van welzijn en gezondheid (VriendenLoterij), cultureel Erfgoed in Nederland (BankGiro Loterij) en mens en natuur (Postcode Loterij). In de vergunning is, met toestemming van de Kansspelautoriteit, al voor de helft van de inkomsten vastgelegd voor welke organisaties die bestemd is.

Met een omzet van 581 miljoen euro in 2012 is de Postcode Loterij de op één na grootste loterij van Nederland. Volgens eigen opgave zouden er 2,4 miljoen deelnemers zijn. Alleen de Staatsloterij is nog groter.

Inhoud

Goede doelen [bewerken]

De Postcode Loterij heeft sinds 1989 ruim 3,8 miljard euro uitgekeerd aan goededoelenorganisaties. Van de inleg gaat 50% naar goede doelen, is 35% prijzengeld en gaat 15% naar overige kosten. Er zijn 89 beneficiënten, waarvan negen oerbenificiënten, die elk minimaal 13,5 miljoen euro jaarlijks ontvangen. Het grootste bedrag gaat naar Stichting DOEN, die in 1991 is opgericht door de Postcode Loterij zelf en die via een BV weer investeert in bedrijven die "een beter milieu of betere sociale omstandigheden" ondersteunen. Verder gaan er bijdragen naar onder andere UNICEF, Oxfam Novib (waar oprichter Poelmann eerder zelf werkte), Artsen zonder Grenzen, het Wereld Natuur Fonds, Vereniging Natuurmonumenten, VluchtelingenWerk Nederland, het Oranje Fonds en het Skanfonds.[1]

In 2012 bedroeg de opbrengst voor de goededoelenorganisaties 290 miljoen euro.

Kritiek [bewerken]

  • De Universiteit van Tilburg heeft onderzoek gedaan naar de redenen om met de Postcode Loterij mee te doen. Uit het onderzoek van Marcel Zeelenberg blijkt dat angst voor spijt dat men geen lot gekocht heeft een belangrijke reden is om mee te spelen met de Postcode Loterij, doordat de prijzen gekoppeld zijn aan de postcode. Bij een andere loterij zul je het immers nooit weten dat je gewonnen zou hebben als je had meegedaan. Bij de Postcode Loterij is dat anders. Bovendien geeft het geen prettig gevoel als alle buren rijk zijn behalve jijzelf. Volgens de onderzoeker stimuleert de Postcode Loterij dit gevoel al in de reclameuitingen (U speelt niet mee, wat betekent dat u straks met lege handen komt te staan). Ook concludeert hij dat de Postcode Loterij invloed heeft op het leven van mensen die niet gewonnen hebben doordat ze geen loten hebben gekocht. Ook blijkt uit het onderzoek dat mensen die meespelen met de Postcode Loterij minder plezier beleven dan mensen die meespelen met de Staatsloterij.[2]
  • Anders dan bij veel andere loterijen is het bij de Postcode Loterij voor de deelnemer nauwelijks duidelijk hoeveel hij kan winnen omdat een eventueel gewonnen "postcodekanjer" verdeeld wordt onder alle deelnemers in een postcodegebied. Dat betekent dat de prijs per deelnemer lager wordt naarmate er meer mensen in een bepaalde postcode meedoen, en dat deze niet uit te rekenen is omdat de Postcode Loterij geen cijfers publiceert over het aantal deelnemers per postcode. Daar staat tegenover dat als de prijs laag is de kans erop hoog is, omdat de trekking volgens het reglement[3] niet plaatsvindt uit de deelnemende postcodes maar uit de deelnemende lotnummers. Aldus heeft elk lot dezelfde winst-verwachting.
  • De Postcode Loterij stuurt al jaren op grote schaal ongeadresseerde en vaak listige reclame rond. In november 2007 oordeelden zowel de Reclame Code Commissie als het College van Beroep dat een mailing met een "persoonlijke BMW-wincode" misleidend was. Het zou onvoldoende duidelijk zijn geweest dat men deze code alleen kon "activeren" door loten aan te schaffen.[4] De Postcode Loterij is door deze instanties bovendien al vele malen gewaarschuwd om niet op een dergelijke manier reclame te maken, maar lijkt zich er niets van aan te trekken.
  • NRC Handelsblad heeft enkele malen kritische artikelen gepubliceerd over Novamedia. Het bedrijf zou bijvoorbeeld "creatief boekhouden". Daarbij strijken de vier directeuren van de moederholding 2,05 procent op van de bruto-omzet, als “vergoeding voor het licentiegebruik van het creatieve concept”. Merkwaardig is verder dat de goede doelen moeten betalen voor spotjes die in de televisieprogramma's van de Postcode Loterij worden uitgezonden. Zo betaalde Natuurmonumenten voor twee spotjes en een logo in beeld 160 000 euro. Een woordvoerder van de Postcode Loterij stelde eind 2007 tegen nrc.next dat de Postcode Loterij niet puur charitatief te werk kan gaan, en kosten in rekening moet brengen. Ook een loterij zou tenslotte "een normaal bedrijf" zijn. Elsevier stelt in een artikel in december 2007 dat ook de goede doelen tegenwoordig eten van twee walletjes: ze verwachten subsidies van zowel overheid als loterijen.
Logo Wikinews
Wikinews heeft een nieuwsartikel over dit onderwerp: Postcodeloterij wint zaak tegen vrouw.
  • In 2006 klaagde een vrouw uit Heusden de Postcode Loterij aan nadat in haar straat een grote prijs was gevallen. De vrouw deed niet mee met de loterij. Door haar postcode als winnend lotnummer te gebruiken werd zij echter wel bij de loterij betrokken, zij het niet als winnaar, maar als verliezer, zo stelde zij. Volgens de vrouw had de Postcode Loterij hierdoor een inbreuk gepleegd op haar privacy en haar persoonlijke levenssfeer geschonden. Dit vanwege de indringende werkwijze van prijstoekenning, de openbaarheid en (inherent hieraan) de ongewenste confrontaties hiermee achteraf. De Amsterdamse rechtbank stelde haar op 20 juni 2007 echter in het ongelijk.
  • Jan Jaap van der Wal maakte zich in een van zijn cabaretprogramma's boos over de loterij. Hij hekelde presentatrices als Caroline Tensen, die dik betaald zouden krijgen voor luxetripjes naar Afrika, waar ze dan zielige spotjes opnemen om mensen te overtuigen van de noodzaak om goede doelen via de loterij te steunen.
  • In oktober 2010 startte een internetpetitie tegen het misbruik van persoonlijke gegevens door loterijen. De petitie merkt iemands postcode aan als persoonlijk gegeven en hekelt het principe dat in het onderzoek van Marcel Zeelenberg naar voren komt. De petitie is er op gericht dat het wettelijk verboden wordt een persoonlijk kenmerk te gebruiken als lotnummer.[5]
  • Op 20 juni 2012 veroordeelde de rechtbank Amsterdam de Postcode Loterij tot het alsnog uitbetalen van € 2.500 aan zes deelnemers aan de Gouden Munt-aktie van de Postcode Loterij (LJN: BW 8597). De Reclamecodecommissie had al eerder geoordeeld dat de Gouden Munt-aktie misleidend was, maar er was een vonnis van een rechter nodig om de Postcode Loterij te dwingen het bedrag werkelijk uit te betalen. Dit is de eerste - en tot nu toe enige - keer dat de Postcode Loterij is gedwongen tot uitbetaling van een prijs tegen haar zin. De zes deelnemers werden bijgestaan door de Friese advocaat Jan Pieter Bood.[6]
  • Op 22 februari 2013 beboette OPTA de Postcode Loterij, BankGiro Loterij, VriendenLoterij en de overkoepelende Holding Nationale Goede Doelen Loterijen voor de tweede maal voor het overtreden van de telemarketingregels. Consumenten werden tegen hun wil telefonisch benaderd door de Goede Doelen Loterijen. In totaal zijn bijna 140.000 consumenten ongevraagd gebeld ondanks dat zij ingeschreven stonden bij het Bel-me-niet Register. Daarnaast is tijdens bijna 550.000 telefoontjes niet actief aan consumenten gevraagd of zij nogmaals gebeld wilden worden (‘recht van verzet’) noch inschrijving in het register aangeboden. Deze telefoontjes zijn gepleegd in de periode van 1 november 2009 tot 1 november 2010. OPTA heeft de overtredingen beboet met in totaal 845.000 euro. OPTA heeft een deel van de Goede Doelen Loterijen, namelijk de BankGiro Loterij, Postcode Loterij en de overkoepelende Holding Nationale Goede Doelen Loterijen, in 2011 ook al beboet voor soortgelijke overtredingen met in totaal 262.500 euro.[7]
  • Op 21 maart 2013 legde OPTA wederom een boete op aan de Postcode Loterij, BankGiro Loterij, VriendenLoterij en de overkoepelende Holding Nationale Goede Doelen Loterijen voor het versturen van spam. Ditmaal werd een boete van 200.000 euro opgelegd voor het versturen van ruim 78 miljoen commerciële e-mails waarvoor geen toestemming was gegeven, of waarvoor op onzorgvuldige wijze toestemming was gevraagd.[8]

Postcode [bewerken]

Een deelnemer speelt mee onder een bestaande postcode (van vier cijfers en twee letters) naar keuze. Vaak speelt men mee onder de eigen postcode. Er worden in totaal maximaal 499 loten per postcode uitgegeven.

Prijzen [bewerken]

De hier en in de werving genoemde prijzen zijn brutoprijzen. Bij prijzen groter dan €454 wordt 29% kansspelbelasting ingehouden.

Aan het eind van elke week wordt (op televisie) de postcode bekendgemaakt, waarop de weekprijs of straatprijs gevallen is. Het gewonnen bedrag is 25.000 euro per lot(inclusief Straatprijsverdubbelaar twv. 1,25 euro). Een van de deelnemers in de postcode krijgt ook nog een auto naast de geldprijs.

Postcode Kanjer [bewerken]

Er wordt een bedrag verdeeld over de loten met de winnende volledige postcode, en soms ook een bedrag over de loten waarvan de postcode dezelfde cijfers heeft. De verdeling gebeurt naar rato van het aantal "kanjerpunten".

Een overzicht van de Postcode Kanjers in de loop der jaren:

  • 2013: Nuenen
  • 2012: Breda, Zenderen en Cuijk
  • 2011: Amsterdam, Sliedrecht en Vianen
  • 2010: Eindhoven en Enschede
  • 2009: Emmeloord
  • 2008: Den Haag, Oldenzaal en Willemstad
  • 2007: Wijchen en Rotterdam
  • 2006: Liempde, Venray, Amsterdam en Emmen
  • 2005: Heusden, Almere en Arnhem
  • 2004: Rotterdam, 's-Hertogenbosch en Gaanderen
  • 2003: Kinderdijk en Daarle
  • 2002: Lelystad
  • 2001: Rosmalen
  • 2000: Oosterhout
  • 1999: Teteringen
  • 1998: Dordrecht
  • 1997: Ohé en Laak

Televisieprogramma's [bewerken]

Gesponsord door de Nationale Postcode Loterij [bewerken]

Programma's die voorheen i.s.m. de Postcode Loterij werden gemaakt [bewerken]

Ambassadeurs [bewerken]

De Postcode Loterij heeft enkele vaste ambassadeurs:

Referenties [bewerken]

  1. ↑ Jaarverslag Nationale Postcode Loterij 2006.
  2. ↑ Marcel Zeelenberg en Rik Pieters (Maart 2004). Consequences of regret aversion in real life: The case of the Dutch postcode lottery (PDF). Organizational Behavior and Human Decision Processes 93 (2): 155-168.
  3. ↑ Nationale Postcode Loterij - Reglement., paragraaf 4.1. Geraadpleegd op 4 januari 2009.
  4. ↑ Ook College van Beroep acht reclame Nationale Postcode Loterij misleidend.. Geraadpleegd op 2007-12-29.
  5. ↑ Petitie tegen het misbruik van persoonlijke gegevens door loterijen.
  6. ↑ Postcode Loterij moet Gouden Munt uitbetalen.
  7. ↑ Goede Doelen Loterijen opnieuw beboet voor onterecht bellen duizenden consumenten
  8. ↑ Goede Doelen Loterijen wederom beboet voor onnodig irriteren consumenten

Externe links [bewerken]

Overgenomen van "http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Nationale_Postcode_Loterij&oldid=37692683"