Natriumperboraat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Natriumperboraat
Structuurformule en molecuulmodel
2 Na+ Perborate dimer.png
Structuurformule van het dimeer van perboraat, de peroxidebindingen zijn rood weergegeven, de ladingen blauw
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
NaBO3 · (H2O)n
IUPAC-naam natriumperboraat
Andere namen PBS-1 (mono), PBS-4 (tetra)
Molmassa (monohydraat) 99,8151 g/mol
(tetrahydraat) 153,8611 g/mol
CAS-nummer 11138-47-9 (niet-gehydrateerde vorm)
7632-04-4 (monohydraat)
10486-00-7(tetrahydraat)
EG-nummer (alle vormen) 234-390-0 (alle vormen)
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
VN-nummer 3377 (monohydraat)
ADR-klasse Klasse 5.1 (monohydraat)
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur wit poeder
Goed oplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Natriumperboraat is het natriumzout van perboorzuur (Engels: PBS, PerBorate Sodium salt) en het als brutoformule NaBO3 · (H2O)n. Het is een witte, reukloze en goed in water oplosbare verbinding. Uit waterige oplossingen kristalliseert het als monohydraat (NaBO3 · H2O), trihydraat (NaBO3 · 3 H2O) en tetrahydraat (NaBO3 · 4 H2O).[1] Commercieel zijn het mono- en het tetrahydraat de belangrijkste verbindingen.[1]

Bereiding en chemische eigenschappen[bewerken]

Natriumperboraat wordt gevormd uit een reactie van dinatriumtetraboraatpentahydraat, waterstofperoxide en natriumhydroxide.[1] Het monohydraat is beter oplosbaar dan het tetrahydraat en is tevens meer warmtebestendig. Het wordt gevormd door verhitting van het tetrahydraat.[1] In water opgelost ontbindt natriumperboraat weer tot natriumboraat en waterstofperoxide.[1] Vooral bij temperaturen boven 60°C verloopt deze reactie snel. Bij lagere temperatuur (40-60°C) kan TAED als katalysator dienen.

Toepassingen[bewerken]

  • Blekende werking: natriumperboraat wordt in veel bleek- en witwasmiddelen gebruikt als een bron voor actieve zuurstof.[1] Bij temperaturen boven 60°C (witte was) ontleedt natriumperboraat snel in boraat en zuurstof. Om bij lagere temperatuur (40-60 °C) effectief te zijn wordt aan witwasmiddelen vaak TAED als activator toegevoegd. De toepassing van natriumperboraat in tandpasta is ook op deze blekende werking gebaseerd. Natriumperboraat is een minder agressief bleekmiddel dan natriumhypochloriet, waardoor er minder schade ontstaat aan de kleuren en de structuur van het textiel.
  • Desinfecterende werking: natriumperboraat is licht antiseptisch en kan gebruikt worden als desinfecterend middel.
  • In sommige oogdruppels wordt het toegepast als conserveermiddel.
  • Wordt gebruikt in de tandheelkunde voor het intern bleken van elementen na wortelkanaalbehandeling

Toxicologie en veiligheid[bewerken]

Natriumperboraat is irriterend voor de huid.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d e f B.J. Brotherton - Boron: Inorganic Chemistry, Encyclopedia of Inorganic Chemistry, 1994, Ed. R. Bruce King, John Wiley & Sons ISBN 0471936200