Natriumthiosulfaat

Natriumthiosulfaat pentahydraat
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule
Kristallen natriumthiosulfaat
Algemeen
Molecuulformule      (uitleg)	Na2S2O3.5H2O
IUPAC-naam	natriumthiosulfaat
Andere namen	natriumhyposulfiet
Molmassa	248,18 g/mol
SMILES	O.[O-]S(=O)(=S)[O-].[Na+].[Na+]
InChI	InChI=1/2Na.H2O3S2.H2O/c;;1-5(2,3)4;/h;;(H2,1,2,3,4);1H2/q2*+1;;/p-2/f2Na.O3S2.H2O/q2m;-2;
CAS-nummer	10102-17-7
EG-nummer	231-867-5
PubChem	516922
Beschrijving	witte kristallen
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Hygroscopisch?	ja
LD50 (ratten)	> 2500 mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand	vast
Kleur	wit
Dichtheid	1,67 g/cm³
Smeltpunt	48 °C
Oplosbaarheid in water	701 g/L
Goed oplosbaar in	water
Slecht oplosbaar in	ethanol
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar)
Portaal    Scheikunde

Natriumthiosulfaat of kortweg thio (Na₂S₂O₃) is een kleurloze, bij kamertemperatuur kristallijne stof die meestal als een pentahydraat Na₂S₂O₃.5(H₂O) voorkomt.

Bereiding

Natriumthiosulfaat wordt bereid op kleine schaal door toevoegen van zwavel aan een kokende natriumsulfietoplossing :

$\mathrm{\ Na_2SO_3 + S \rightarrow Na_2S_2O_3}$

Toepassingen

Natriumthiosulfaat werd veel toegepast als fixeer na het ontwikkelen van fotografische materialen.

De stof vindt ook toepassing bij looien van leer, in de waterzuivering en vanwege de natuurkundige eigenschappen in handwarmers.

Natriumthiosulfaat wordt gebruikt om chloor te verwijderen uit oplossingen (en wordt dan ook soms antichlor genoemd) :

Na₂S₂O₃ + 4Cl₂ +5H₂O → 2NaHSO₄ + 8HCl

Na₂S₂O₃ + 2HCl → 2NaCl + H₂O + S + SO₂

Dit proces wordt onder meer toegepast na het bleken van papierpulp.

Natriumthiosulfaat kan gebruikt worden om jodiumvlekken uit kleding te halen.

Natriumthiosulfaat wordt gebruikt als antigif voor cyaniden.

Analytische chemie

Thiosulfaat wordt veel toegepast als reducerende titrant in de jodometrie. Hierbij wordt dan tetrathionaat gevormd:

2 S₂O₃^2- + I₃^- → S₄O₆^2- + 3 I^-

Reactie met zuren

Na toevoegen van een sterk zuur (bijvoorbeeld zwavelzuur) wordt het zwakke en instabiele thiozwavelzuur gevormd. Net als koolzuur, hoewel minder snel, ontleedt dit zuur makkelijk:

H₂S₂O₃ → H₂O_(l) + SO_{2 (g)} + S_(s)

Het ontstane water 'verdwijnt' in de oplossing. Het gevormde zwaveldioxide is verantwoordelijk voor de prikkelende geur die ontstaat. Het gevormde zwavel is duidelijk waarneembaar, en zorgt ervoor dat de vloeistof troebel wordt.

Bronnen, noten en/of referenties