Nederlands kenteken

Een Nederlands kenteken is een identificatiemiddel voor een Nederlands motorvoertuig. Het kenteken is opgebouwd uit:

• een kentekenbewijs: papieren bewijs bestaande uit twee of drie delen;
• een kentekenplaat: nummerplaat ter identificatie die op het motorvoertuig wordt bevestigd.

Het kentekenbewijs bevat een kentekennummer in combinatie met voertuiggegevens, persoonsgegevens en het chassisnummer.

Een auto met kenteken van het Corps Diplomatique

Geschiedenis

Eerste kentekens

In 1898 introduceerde Nederland als derde land ter wereld een nationale kentekenplaat, na Frankrijk 1893 en Duitsland in 1896, (toen nog rijvergunning). Het eerste kenteken bevatte het cijfer een, het tweede het cijfer twee enzovoorts (het 'gekkengetal' 11 werd overgeslagen). Op 8 augustus 1899 waren er reeds 168 platen uitgegeven.

Dit systeem werd op 15 januari 1906 afgeschaft. Het laatst uitgegeven nummer was het nummer 2065.

Provinciale kentekens

Vanaf 1906 werd een nieuw systeem in het leven geroepen waarbij de chauffeur een rijbewijs en een nummerbewijs in zijn bezit diende te hebben. Deze nummerbewijzen werden per provincie uitgegeven, waardoor elk nummerbord begon met een of twee letters om de provincie mee aan te duiden.

De gebruikte codes waren als volgt:

• A : Groningen
• B : Friesland
• D : Drenthe
• E : Overijssel

• G, GZ, GX : Noord-Holland
• H, HZ, HX : Zuid-Holland
• K : Zeeland
• L : Utrecht

• M : Gelderland
• N : Noord-Brabant
• P : Limburg
• R : Departementen

Landelijke kentekens met sidecodes

Toen het motorverkeer steeds vaker de grenzen van de provincie overschreed, ontstond de behoefte aan een landelijke, centraal toegankelijke kentekenadministratie, hetgeen leidde tot de oprichting van de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW).

In 1951 werd het provinciale kentekensysteem aangepast waardoor er een systeem ontstond waarin drie groepen van twee letters of twee cijfers gecombineerd werden (een zogenaamde permutatie). Dit systeem wordt ook wel een sidecode genoemd. Kentekens werden nu ook niet meer door de provincie uitgegeven maar landelijk door de RDW.

Sidecode 1

Sidecode 1 was het eerste type kentekencombinatie dat werd uitgegeven. Kentekens bestonden uit twee letters, gevolgd door een streepje, twee cijfers, een streepje en weer twee cijfers (XX-99-99). Opmerkelijk aan het eerste systeem is dat aan de tweede letter in het kenteken kon worden opgemaakt om wat voor type voertuig het ging, zoals in onderstaande tabel te zien is:

Type voertuig	Tweede letter
bedrijfswagen/bus ("grijs kenteken")	A				F			J			N			S			V
idem, meer dan 2,20m breed		B
personenauto			D			G			K			P			T			X
motorrijwiel				E			H			L			R			U			Z

Ander verrassend detail is dat bij het uitgeven, men bij de eerste letter niet begon bij de A, maar bij de letter N. Het eerst uitgegeven kenteken voor een personenauto was dan ook ND-00-01 (uitgegeven aan een Taunus 10M). De letters C, I, O, Q, W en Y werden niet gebruikt in kentekens. Evenmin werden de combinaties SA, SD en SS gebruikt in verband met mogelijk ongewenste herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Tenslotte waren er nog enkele combinaties die buiten de RDW vielen, waaronder AA voor het Koninklijk Huis en nummerborden die met K of L beginnen (Defensie).

Deze nummerborden waren donkerblauw met witte tekst:

ND-00-01

Men kreeg bij uitgifte van kentekens niet de mogelijkheid om een letter- en/of cijfercombinatie te kiezen. Het uiteindelijke kenteken werd bepaald door de datum van afgifte door de RDW. Bij verlies van het kentekenbewijs of import van tweedehands- of schadewagens uit het buitenland kreeg men een ander kenteken toegewezen, dat waren in de begintijd onder andere combinaties die met "DD" en "JT" (in de volksmond "Duitse Deuk" en "Jongste Teleurstelling" genoemd) begonnen.

Door de toenemende welvaart werden er echter veel meer personenauto's verkocht dan was voorzien bij het ontwerpen van dit kentekensysteem. Nadat de beginletter Z werd bereikt, ging men verder met de A, totdat de letter M werd bereikt. Daarna werd besloten om de voor motorrijwielen en bedrijfsauto's gereserveerde kentekens ook voor personenauto's te gebruiken. Alleen de letter B bleef gereserveerd voor bedrijfswagens (het onderscheid in breedte kwam te vervallen). De letter M werd als tweede letter in gebruik genomen.

Vanaf 1963 werden kentekens niet meer van N tot Z en daarna van A tot M uitgegeven maar andersom: van M tot A en van Z tot N. Men heeft echter nooit het hele alfabet kunnen gebruiken, toen de letter E werd bereikt, werd een nieuwe sidecode in gebruik genomen.

Sidecode 2

In 1965 werd, hoewel de kentekenreeks nog niet volledig was uitgeput, overgestapt op een (voor velen) logischer systeem. De letters werden toen achter de cijfers gezet en er werd met de letter A begonnen, waarna werd 'doorgeletterd' (behoudens uitzonderingen). Het eerste kenteken uit die serie was 00-01-AD.

Sidecode 3

00-AD-01

Vanaf 1973 werden de letters tussen de cijfers geplaatst, met als eerste uitgave 00-AD-01. In deze reeks (en de vorige) werden geen motorfietskentekens uitgegeven, immers de oorspronkelijke reeks met de letters aan het begin was nog lang niet uitgeput. In 1976 en 1977 werden kentekenplaten uitgereikt met een iets lichter blauwe ondergrond en een ander lettertype.

Sidecode 4

JG-54-PV

Halverwege 1978 was de reeks met letters tussen de cijfers (sidecode 3) bijna uitgeput en werd overgeschakeld op een reeks met cijfers tussen de letters. Hierbij werden geen klinkers meer gebruikt (A, E, U), doch voor het eerst werd de letter Y voor alle voertuigen (personenauto's, motorfietsen, lichte en zware bedrijfswagens) gebruikt en ook de bij de vorige reeksen voor Defensie gereserveerde beginletters K en L (behalve de combinatie KL). De combinaties SD en SS werden nog steeds niet gebruikt. Tevens wordt vanaf deze reeks de letter M niet meer gebruikt, behalve als eerste letter, om motorfietskentekens aan te duiden. Tenslotte is m.i.v. de uitgifte van deze reeks, de beginletter B geïntroduceerd voor de bedrijfswagens en, toen deze beginletter uitgeput was, werd vervolgens ook de beginletter V gebruikt voor de bedrijfswagens. De laatste kentekens in deze serie voor de bedrijfswagens begonnen met de combinatie VX, de combinaties VY en VZ werden als eerste letterpaar in het geheel niet gebruikt. Merk op dat met de invoering van deze kentekenindeling niet meer de eindletter, maar de beginletter het type voertuig aanduidt:

• M voor motorfietsen
• B en V voor bedrijfswagens (geen onderscheid in gewicht)

Vanaf 1978 werden kentekenplaten met een gele, reflecterende, achtergrond met zwarte letters uitgereikt.

Sidecode 5

In 1991 was ook deze reeks uitgeput. Er werd nu een reeks in gebruik genomen met eerst twee groepen van twee letters, gevolgd door twee cijfers. Hierbij werden de letters K en Y niet meer gebruikt. M.i.v deze nieuwe serie (sidecode 5) is de beginletter B nu exclusief voor zware bedrijfswagens (zwaarder dan 3500 kg) gereserveerd en de beginletter V is voor kleine (lichter dan 3500 kg) bedrijfswagens gereserveerd.

Sidecode 6

54-JG-PV

De kentekenindeling sidecode 6, met eerst een groep van cijfers, gevolgd door twee groepen van letters, is in 1999 in gebruik genomen. Deze serie, waarbij de letter K weer wordt gebruikt (behalve als eerste letter), werd tot 19 mei 2008 gebruikt.

GAIK-kentekenplaten

Tot februari 2000 waren kentekenplaten bij elke (auto)handelaar te koop waardoor het voor criminelen relatief eenvoudig was om aan valse kentekenplaten te komen.

Om dit soort fraude tegen te gaan heeft de Nederlandse regering in 2000 het Gecontroleerde Afgifte en Inname van Kentekenplaten-systeem (GAIK) ingevoerd voor alle kentekenplaten die vanaf 1978 (sidecode 4) zijn uitgegeven. Al deze kentekenplaten worden vervangen door de nieuwe GAIK-kentekenplaat.

Anders dan bij het oude systeem wordt er bij GAIK van elke kentekenplaat geregistreerd wanneer deze is uitgereikt en waar de kentekenplaat is gemaakt. Bovendien staat er in elke kentekenplaat een unieke code geponst en wordt in het kentekenbewijs met een droogstempel aangegeven dat er een GAIK-kentekenplaat is uitgereikt.

Deze kentekenplaten hadden tot 2008 bovendien aan de rechterkant overdwars een code ingestanst met het weeknummer en de laatste twee cijfers van het jaartal van de aanmaakdatum. Sinds 2008 gebeurt dit echter alleen nog maar bij de brom- en snorfiets kentekenplaat.

Voor personenauto's, bedrijfswagens en aanhangwagens en motorfietsen is de plaat geel, met zwarte opdruk. Aan de linkerzijde (of in de linkerbovenhoek) is in een blauw vak het EU logo geplaatst, met het witte onderschrift NL. Dit EU-logo is niet verplicht voor geïmporteerde auto's die een smal type kenteken voeren. Onder meer auto's die in de Verenigde Staten zijn geproduceerd, hebben vaak geen ruimte voor een langwerpig Nederlands kenteken en voeren een smallere versie, niet voorzien van dit EU-logo en/of NL-onderschrift.

GAIK kentekenplaat Huidige situatie Op 29 oktober 2004 kondigde de RDW aan dat er, zodra sidecode 6 vol was, begonnen zou gaan worden aan een nieuwe sidecode (sidecode 7) bestaande uit twee cijfers, drie letters en één cijfer. Echter: alle drie-lettercombinaties die op SD of SS eindigen worden hierin overgeslagen, dat zijn dus GSD, GSS, HSD, HSS, JSD, JSS enz. Ook zijn SDB t/m SDZ en SSB t/m SSZ om dezelfde reden overgeslagen. Daarnaast worden bepaalde drie-lettercombinaties zoals GVD, KKK, LPF, NSB, PKK, PSV, PVV en TBS in deze nieuwe serie niet gebruikt. Verder worden geen klinkers gebruikt, zodat ook geen woordcombinaties (zoals GEK, LYK of drieletterige schuttingwoorden) kunnen ontstaan. Daarnaast is kort na de invoering van sidecode 7 besloten om de cijfercombinatie 00 (dubbel nul) weer te gebruiken (als in 00-XXX-1). Het onderscheid voor de verschillende voertuigcategorieën, zoals een M voor motorfietsen, een V voor lichte bedrijfswagens en een B voor zware bedrijfswagens (steeds als éérste letter) blijft binnen deze nieuwe serie bestaan. sidecode 7 Type sidecode 7 NL 1-KBB-00 Type sidecode 8 - Deze sidecode is voor bromfietsen overgeslagen, omdat de beginletters D en F worden gebruikt voor exportkentekens. Om dezelfde reden zullen de meeste series voor personenauto's en de B-serie voor zware bedrijfswagens eveneens worden overgeslagen). De V-serie voor lichte bedrijfswagens is intussen compleet volgemaakt. Voor personenauto's werd het eerste kenteken (1-KBB-00) op 5 maart 2013 uitgegeven. NL DB-001-B Type sidecode 9 (huidige reeks voor lichte bedrijfswagens, ook reeds uitgegeven voor bromfietsen) NL D-001-BB Type sidecode 10 (huidige reeks voor bromfietsen) Bromfietsen De invoering van deze kentekens is in september 2005 gestart voor bromfietsen, snorfietsen, brommobielen en tuktuks. Maar alleen de eerste letters 'D' en 'F' zijn gebruikt in deze sidecode (dus van 01-DBB-1 t/m 99-FZZ-9). Sidecode 7 raakte echter snel vol omdat alle bestaande brom- en snorfietsen, brommobielen en tuktuks vóór 1 januari 2007 van een kenteken voorzien moesten zijn, anders mochten ze de openbare weg niet meer op. Omdat lettercombinaties 'D' en 'F' vol waren en omdat in sidecode 8 (1-DBB-01) alle kentekens beginnend met D en F gereserveerd zijn voor exportkentekens moest men overgaan op sidecode 9, bestaande uit twee letters, drie cijfers, één letter (DB-001-B). Ook voor sidecode 9 geldt dat alleen de beginletters D en F gereserveerd zijn voor bromfietsen, snorfietsen, brommobielen en tuktuks. In december 2008 werd het kenteken FZ-999-Z bereikt en is overgestapt op sidecode 10, vanaf D-001-BB. Voor tuktuks geldt daarnaast dat deze, indien zij een grotere cilinderinhoud hebben dan 49,9 cc, een autokentekenplaat dienen te hebben. Segways Segways (en andere zelfbalancerende bromfietsen) zijn sinds 1 januari 2011 niet meer kentekenplichtig. Tussen 15 oktober 2008 en 31 december 2010 bestond deze verplichting wel en voerden Segways hetzelfde kenteken als brom- en snorfietsen. Segways zonder kenteken moeten wel voorzien zijn van een verzekeringsplaatje. Vanaf 1 januari 2012 mogen Segways alleen nog maar met een verzekeringsplaatje op de openbare weg. Lichte bedrijfswagens Lichte bedrijfswagens worden sinds donderdag 13 december 2012 voorzien van kentekens uit sidecode 9. Het eerste kenteken uit deze reeks is VB-001-B. In sidecode 7 is de combinatie "VVD" uitgegeven. Deze kan men gratis omruilen indien men dit wil, omdat dit een afkorting is van een politieke partij "VVD" is daarom in sidecode 8 niet meer uitgegeven. Personenauto's Het eerste kenteken in sidecode 7 voor personenauto's werd op 19 mei 2008 uitgereikt door de minister van Verkeer en Waterstaat Camiel Eurlings. Het eerste kenteken was 01-GBB-1. Het eerste kenteken in sidecode 8 voor personenauto's (1-KBB-00) werd op 5 maart 2013 uitgereikt. Voor personenauto's worden in deze sidecode alleen de beginletters K, S, T, X en Z gebruikt. Huidige typen kentekenplaten Vervangende kentekenplaten Gaat een kentekenplaat verloren, dan wordt er een nieuwe plaat verstrekt met een klein volgnummertje boven het linker streepje. Bij verlies of diefstal van de kentekenplaten, krijgt men een duplicaat uitgereikt, waarbij met een kleiner lettertype een cijfer (boven het eerste streepje bij langwerpige platen of in de linkerbovenhoek bij vierkante platen) staat vermeld, dat het aantal uitgereikte duplicaten aangeeft. Bij de kentekenplaten van snor- en bromfietsen e.d. staat dit cijfer links tussen de beide groepen van letters en cijfers in. Als het kenteken wordt voorzien van een duplicaatnummer wordt tegelijk het oude kenteken als ongeldig geregistreerd. Voorheen werden er ook nieuwe platen verstrekt bij een nieuw kentekenbewijs. Vanaf 22 september 2008 hebben kenteken en kentekenbewijs beide een eigen volgnummer. Gelijktijdig vervangen is daarom niet meer nodig. Aanhangers en caravans t/m 750 kg, fietsendragers en dergelijke witte kentekenplaat gelijk aan trekkend voertuig Lichte aanhangwagens, caravans, fietsendragers en "voorwerpen die het zicht op een kentekenplaat ontnemen" hebben geen eigen kenteken of nummerplaat maar voeren hetzelfde nummer als het trekkende voertuig c.q. het voertuig waar het voorwerp aan is bevestigd. De plaat is uitgevoerd in wit met zwarte opdruk, of in dezelfde kleuren als het trekkende voertuig (blauw+wit, geel+zwart). Dit is geen GAIK-kentekenplaat. Een tijdelijk kenteken voor een auto van het Corps Diplomatique. Tijdelijke kentekenplaten Een tijdelijke kentekenplaat heeft ook deze kleurstelling, maar deze is aan de linkerzijde voorzien van een verticaal ingeslagen maandnummer, dat bepaalde tot en met welke maand de plaat geldig is. Ook bestaan er tijdelijke (witte) brom-snorfiets kentekenplaten. Deze kentekenplaten hoeven alleen nog maar aangevraagd te worden bij gelijktijdige vermissing van kentekenbewijs en kentekenplaten, omdat in dat geval proces-verbaal van de politie is vereist voor het aanvragen van vervangende kentekenplaten en vervangend kentekenbewijs. Indien 1 of 2 kentekenplaten verloren of gestolen zijn, hoeft geen aangifte te worden gedaan, deze kunnen deze direct bij een kentekenplaatfabrikant worden bijgemaakt. Oldtimerplaten Blauwe oldtimerplaat Als het voertuig een kenteken heeft met sidecode 1, 2 of 3 en als de datum eerste toelating vóór 1 januari 1978 ligt, mag een blauwe kentekenplaat worden gevoerd. Een voertuig waarvan de datum eerste toelating na 1 januari 1978 ligt, kan wel over een kenteken uit sidecode 1, 2 of 3 beschikken, doch mag geen blauwe oldtimerplaat voeren. Blauwe Oldtimerplaat. Eerste toelating 1963, geïmporteerd in 1995 Kentekenplaten voor bromfietsen, snorfietsen en brommobielen Bromfietsen en brommobielen hebben een gele plaat met zwarte letters en cijfers met een hologram links bij een ongeveer vierkante plaat, of tussen de bovenste drie letters en cijfers en de onderste drie cijfers en letters bij een langwerpige plaat. Snorfietsen hebben een lichtblauwe plaat met witte cijfers en letters. Het hologram is op dezelfde wijze aangebracht als bij de kentekenplaten voor de bromfietsen en brommobielen. Bromfietskenteken Snorfietskenteken Verzekeringsplaatjes Voor niet kentekenplichtige voertuigen zoals open invalidenwagentjes,Segways en andere zelfbalancerende bromfietsen bestaat de plicht om een verzekeringsplaatje achterop dit voertuig te hebben. verzekeringsplaatje Handelarenkentekenplaat De handelarenkentekenplaat is uitgevoerd in lichtgroen met een zwarte opdruk (oude kentekenplaten waren donkergroen). oud handelaarskenteken Huidig handelaarskenteken Er bestaan ook aparte handelarenkentekenplaten voor aanhangwagens, deze zijn van sidecode 1 met de lettercombinatie "OA". De letter O wordt hierin als eerste letter gebruikt. Er bestaan ook brom/snorfietsen-handelarenkentekenplaten. Deze zijn vierkant of staand formaat met drie tekens boven en met drie tekens onder en net zoals bij de overige voertuigen uitgevoerd in groen met een zwarte opdruk. Er wordt gebruikgemaakt van de sidecodes 1 en 2, met in beide sidecodes de lettercombinatie "HC". Taxikentekenplaat De taxikentekenplaat is verplicht sinds 1 december 2000 en uitgevoerd in middenblauw met zwarte opdruk. Deze plaat is ook vaak te zien op auto's in BZK-Striping van huisarts-diensten. Dit is omdat deze auto's beheerd en bestuurd worden door gespecialiseerde taxibedrijven. Taxikentekenplaat Oldtimerkentekens Oldtimerkentekenplaat Sinds 1988 zijn er mogelijkheden om achteraf een oldtimerkenteken te verkrijgen voor een personenauto, waarvan de datum eerste toelating voor september 1973 ligt (m.a.w. auto's die, als ze nieuw in Nederland verkocht zouden zijn, een kenteken uit sidecode 1 of 2 zouden krijgen). Deze kentekens zijn niet-gebruikte motorfietskentekens uit de eerste reeks (sidecode 1). Men is in 1988 begonnen met de combinatie DE, waarna de combinaties DH, DL, DM, DR, AE, AH, AL, AM en AR tot nu toe zijn gebruikt voor personenauto's, ZM en ZF voor motorfietsen en BE voor zware bedrijfsauto's. Tevens is het sinds 2001 mogelijk om kentekens met sidecode 3 (letters tussen de cijfers) te krijgen voor ingevoerde personenauto's uit de bouwjaren 1973 t/m 1977. Hiervoor wordt de tot nu toe niet gebruikte beginletter Y (van Youngtimer) gebruikt. Deze beginletter is in sidecode 1 en sidecode 2 gebruikt voor de identificatie van snelle motorboten. Verwarrend is hierbij, dat de combinatie 'YB' voor personenauto's wordt gebruikt, terwijl in het systeem van sidecode 3 de tweede letter 'B' voor bedrijfsauto's is gereserveerd. Personenauto's met een bouwjaar van 1978 of later en bedrijfsauto's en motorfietsen met een bouwjaar van 1973 of later die worden geïmporteerd, worden voorzien van een kenteken uit de lopende serie. Alle sidecodes Motorfietskenteken. Hieronder volgt een overzicht van alle tot nu toe bij de RDW bekende sidecodes. Sidecode 1 XX-99-99 3 jan. 1951 - 1974 bedrijfswagens <2,20 meter NA-00-01 3 jan. 1951 - 1973 bedrijfswagens (tot 1973 >2,20 meter) NB-00-01 3 jan. 1951 - 4 okt. 1965 personenauto's ND-00-01 3 jan. 1951 - 14 feb. 1980 motorfietsen NE-00-01 Sidecode 2 99-99-XX 1974 - 1977 bedrijfswagens 00-01-AB 4 okt. 1965 - 3 sep. 1973 personenauto's 00-01-AD Sidecode 3 99-XX-99 1977 - feb. 1980 bedrijfswagens 00-AB-01 3 sep. 1973 - 25 sep. 1978 personenauto's 00-AD-01 Sidecode 4 XX-99-XX feb. 1980 - mei 1988 bedrijfswagens BB-01-BB 25 sep. 1978 - 2 sep. 1991 personenauto's DB-01-BB 14 feb. 1980 - 30 juli 1999 motorfietsen MB-01-BB mei 1988 - jan. 1994 bedrijfswagens VB-01-BB Sidecode 5 XX-XX-99 jan. 1994 - 20 juli 2012 bedrijfswagens >3500 kg BB-BB-01 2 sep. 1991 - 10 juni 1999 personenauto's DB-BB-01 30 juli 1999 - 18 augustus 2011 motorfietsen MB-BB-01 jan. 1994 - juli 1998 bedrijfswagens <3500 kg VB-BB-01 Sidecode 6 99-XX-XX jan. 2002 - 2 oktober 2006 bedrijfswagens <3500 kg 01-BB-BB 10 juni 1999 - 19 mei 2008 personenauto's 01-DB-BB 19 augustus 2011 - heden motorfietsen 01-MB-BB jul. 1998 - jan. 2002 bedrijfswagens <3500 kg 01-VB-BB Sidecode 7 99-XXX-9 20 juli 2012 - heden bedrijfswagens >3500 kg 00-BBB-1 1 sep. 2005 - 11 aug. 2006 bromfietsen, snorfietsen, brommobielen en tuktuks 01-DBB-1 19 mei 2008 - 5 maart 2013 personenauto's 01-GBB-1 nog niet uitgegeven motorfietsen 00-MBB-1 2 oktober 2006 - 27 februari 2009 bedrijfswagens <3500 kg 01-VBB-1 Sidecode 8 9-XXX-99 5 maart 2013 - heden personenauto's 1-KBB-00 28 feb. 2009 - 13 dec. 2012 bedrijfswagens <3500 kg 1-VBB-00 Sidecode 9 XX-999-X 11 aug. 2006 - 11 dec. 2008 bromfietsen, snorfietsen, brommobielen en tuktuks DB-001-B 13 dec. 2012 - heden bedrijfswagens <3500 kg VB-001-B Sidecode 10 X-999-XX 11 dec. 2008 - heden bromfietsen, snorfietsen, brommobielen en tuktuks (voorlopig alleen deze typen voertuigen) D-001-BB Gebruikte letters vanaf sidecode 4 Niet alle letters worden gebruikt, en sommige beginletters worden alleen voor bepaalde voertuigen gebruikt: Auto: D, F, G, H, J, K, L, N, P, R, S, T, X, Y, Z. De letter K alleen in sidecodes 4, 7 en 8; Y alleen in sidecode 4. In sidecodes 7, 9 en 10 zijn de letters D en F voor auto's komen te vervallen, in sidecode 8 zullen voor auto's alleen de beginletters K, S, T, X en Z worden gebruikt. Bromfietsen, brommobielen, snorfietsen, invalidenvoertuigen, fietsen met hulpmotor: D, F. (alleen in sidecodes 7, 9 en 10). Voertuigen met een grijs kenteken, toegestane maximum massa meer dan 3500 kg: B in sidecodes 4, 5 en 7, V alleen in sidecode 4. Voertuigen met een grijs kenteken, toegestande maximum massa tot 3500 kg: B in sidecode 4 en in sidecode 6, V in sidecodes 4, 5, 6, 7 en 8. Motorfietsen: M (in augustus 2011 begonnen met sidecode 6) Oplegger: O (sidecode 1, meteen gevolgd door de nu lopende sidecode 4) Aanhangers/caravans (boven 750 kg): W (in maart 2008 begonnen met sidecode 6) De letter Q komt niet voor op Nederlandse kentekens omdat deze letter volgens de Rijksdienst voor het Wegverkeer te veel lijkt op de letter P, O en 0. Speciale kentekens Speciale kentekens zijn hetzij voor bijzondere personen of groepen (leden van het Koninklijk Huis, diplomaten, voertuigen van Defensie, etc.), hetzij voor voertuigen die niet aan de voertuigreglementen voldoen. Veel van deze kentekens worden niet door de RDW uitgegeven waardoor de gegevens van deze voertuigen daar niet zijn op te vragen. Letters Omschrijving AA Leden van het Koninklijk Huis. In tegenstelling tot andere kentekens kan een AA-kenteken bij het vervangen van een auto opnieuw gebruikt worden. AF (sidecode 5) [bijvoorbeeld AF-FX-78, de drie overige letters zijn de gebruikelijke letters voor deze sidecode] Werknemers van AFCENT in Brunssum (L). Deze kentekens worden tegenwoordig niet meer uitgegeven. KA, KL t/m KZ en LM, LO, LU, MC Militaire voertuigen (KL, KN t/m KZ: Koninklijke Landmacht, KM: Koninklijke Marine, LM: Luchtmacht, KA, KP, KW: voertuig ondersteunende defensieonderdelen zoals vervoersdienst, KV: Koninklijke Marechaussee, MC: Korps Mobiele Colonnes) Bij álle militaire kentekens wordt na sidecode 1 meteen sidecode 3 gebruikt in plaats van sidecode 2. CD (*) Buitenlandse diplomaten (Corps Diplomatique) Sinds enkele jaren geleden wordt hiervoor ook sidecode 3 gebruikt voor diplomaten van internationale organisaties naast de nu nog steeds lopende sidecode 1 voor diplomaten die hun vaderland vertegenwoordigen in Nederland (ambassades of permanente vertegenwoordiging). Details van deze kentekens zijn niet verkrijgbaar via RDW. CDJ (**) Rechters en diplomatieke medewerkers van Internationaal Gerechtshof BN of GN (***) Kenteken voor auto's die niet tot het Nederlandse wagenpark behoren. Dit kenteken wordt vaak gebruikt voor buitenlands personeel zonder diplomatieke status van ambassades, consulaten of internationale organisaties. Vaak wordt aangenomen dat deze beginletters staan voor Buitenlander in Nederland of Geen Nederlander. Officieel hebben deze beginletters geen speciale betekenis. De letters worden alleen gevolgd door vier cijfers. GV (*) GrensVerkeer. Landbouwvoertuigen die in Nederland geen kenteken nodig hebben, maar die ook in het buitenland worden gebruikt. Dit kenteken wordt alleen verstrekt als wordt aangetoond dat de eigenaar landbouwgrond in het buitenland (waar een kenteken vereist is) moet bewerken. Kan de eigenaar dat niet aantonen, dan krijgt hij geen kenteken en dan is het dus niet mogelijk met zo'n voertuig een buitenlandse reis te maken. HH (*) (****) Nederlandse bromfietsen in het buitenland (is vervallen bij de invoering van het bromfietskenteken, werd zeer zelden gezien) RC Dit is een registratieteken voor NAVO dienstvoertuigen in Nederland. RC staat voor ‘Région Centrale’ en stamt nog uit de tijd vóór 1967 toen het Hoofdkwartier in Frankrijk lag; tegenwoordig heet het Joint Force Command Brunssum. De kentekenplaten waren eerst zwart en kenden de Combinatie RC met 4 cijfers; bij nieuwe versies, die op de huidige Nederlandse kentekenplaten lijken, worden twee koppeltekens gebruikt. ZZ (*) Voertuigen die een bijzondere toelating van de RDW hebben, meestal boven het maximaal toelaatbare gewicht, experimentele (zoals de Nuna 4) of zeer antieke auto's. De wegbeheerder moet toestemming geven om op zijn weg te rijden. De eerste serie Arnhemse trolleybussen had een aantal jaren de kentekenreeks ZZ-00-01 t/m ZZ-00-36. Ook 4 van de 27 dubbelgelede 25-meterbussen van het Utrechtse vervoersbedrijf GVU dragen ZZ-kentekens. Vaak wordt aangenomen dat deze beginletters staan voor Zeer Zwaar. Officieel hebben deze beginletters geen speciale betekenis. Voertuigen met de ZZ-combinatie zijn vrijgesteld van de APK-plicht. A, E, H, K, L, N, P, S, T, V, W of X (*) Voertuigen die voor (kenteken)onderzoek naar plaats van onderzoek moeten rijden De enkele letter F (*) Tijdelijk kenteken voor 1 dag De enkele letter Z (*) Voertuigen die binnen of buiten Nederland worden gebracht Voertuigen die naar het buitenland worden gebracht over de weg. Kentekenplaat wordt pas geleverd als originele kentekenplaat is ingeleverd bij de RDW of exportbedrijf. BO (*) Aanhangwagens die afkomstig zijn uit een land waar voor deze aanhangwagens geen afzonderlijk kenteken is vereist en die worden voortbewogen door een in Nederland geregistreerd motorrijtuig HA, FH Handelaren HC Handelaren Bromfiets OA Handelaren Aanhangwagen (*) = In combinatie met 2 groepen van 2 cijfers (**) = In combinatie met 1 groep van 3 cijfers (***) = Geldt uitsluitend in combinatie met twee groepen van 2 cijfers (sidecodes 1, 2 en 3), niet te verwarren met een combinatie van een groep met 2 cijfers en 2 groepen van 2 letters. (****) = Vervallen per 1 november 2006 Overige combinaties van letters: Voertuigen voor de export: twee groepen van drie letters en cijfers of een combinatie daarvan. Witte plaat met zwarte letters en cijfers. Een zogenaamd BFG-kenteken BFG-kenteken: Deze kentekens worden gebruikt voor particuliere voertuigen van Nederlandse en Duitse militairen die werkzaam zijn in BFG-NATO-verband (British Forces Germany). De afgifte vindt plaats door het Ministerie van Defensie/KMAR te Driebergen. Ze hebben i.t.t. Nederlandse kentekenplaten een ander lettertype: FE-Schrift, herkenbaar van Duitse kentekenplaten. Uitzonderingen Deze schoonmaakauto rijdt alleen op het terrein van Luchthaven Schiphol en heeft derhalve geen officieel kenteken, maar slechts een wagennummer. Kentekens zijn in Nederland meestal verplicht voor voertuigen die zich op de openbare weg begeven. Op Luchthaven Schiphol en andere grote bedrijfsterreinen rijden voertuigen rond zonder kenteken. Tot enkele jaren geleden gold die uitzondering ook voor het eiland Tiengemeten, dat particulier bezit was. Zie ook Grijs kenteken Kentekenplaat Externe links Rijksdienst voor het Wegverkeer Gearchiveerde website met overzicht van uitgavedatum per kentekenletter 1951-2002 Historisch: Groningse nummerbewijzen 1906-1950 Historisch: Friese nummerbewijzen 1906-1950 Historisch: Drentse nummerbewijzen 1906-1950 Historisch: Nederlandse Kentekens 1950-1959 Bronnen, noten en/of referenties RDW over historie van Nederlandse kentekens RDW over toegestane Nederlandse kentekenplaten Nederlandse wetgeving met betrekking tot kentekens Kentekens in Europa Albanees kenteken · Andorrese kentekenplaat · Belgisch kenteken · Bosnisch kenteken · Cypriotisch kenteken · Brits kenteken · Deens kenteken · Duits kenteken (lijst) · Estisch kenteken · Fins kenteken · Grieks kenteken (lijst) · Frans kenteken · IJslands kenteken · Italiaans kenteken · Kroatisch kenteken · Liechtensteins kenteken · Luxemburgs kenteken · Montenegrijns kenteken · Nederlands kenteken · Noors kenteken · Oostenrijks kenteken · Pools kenteken (lijst) · Russisch kenteken · Servisch kenteken · Slowaaks kenteken · Spaans kenteken · Tsjechisch kenteken (lijst) · Turks kenteken · Vaticaans kenteken · Zweeds kenteken · Zwitsers kenteken