Nederlandse Publieke Omroep

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Nederlandse Publieke Omroep, afgekort NPO, is het merk dat staat voor "de organisatie die op grond van de Mediawet de samenwerking en coördinatie bevordert tussen de landelijke omroepen".[1] De staat heeft de Stichting Nederlandse Publieke Omroep als landelijke publieke omroeporganisatie zoals gedefinieerd in artikel 2.2 van de Mediawet tot 2020 daartoe aangewezen.

  • De bestuursorganisatie noemt zichzelf NPO met aan het hoofd een Raad van Bestuur en Raad van Toezicht. Onder de NPO vallen alle publieke landelijke radio-, televisie-, internet- en (digitale) themakanalen. Deze is ook licentiehouder van de radiofrequenties, publieke landelijke DVB-T- en DAB-frequenties.
  • De omroepverenigingen en andere zendgemachtigden maken een deel van de programma's, naast de niet-ledengebonden omroeporganisaties, waarvan de Raad van Bestuur van de NPO de plaatsing bepaalt. De hoeveelheid zendtijd die een omroepvereniging krijgt toegewezen, hangt af van het aantal leden. De omroepverenigingen worden onderscheiden in: aspirant-omroep (heeft minimaal 50.000 leden en probeert de B-status te bereiken), B-status (omroep met 150.000-300.000 leden) en A-status (omroep met meer dan 300.000 leden).
  • De STER oftewel de Stichting Etherreclame verzorgt de reclame-inkomsten. Publieke omroepen ontvangen inkomsten van het rijk, de STER-inkomsten en inkomsten van de leden. Twee leden van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Omroep Stichting zetelen in het bestuur van de Stichting Etherreclame.

Gezamenlijk zorgen zij voor uitzendingen en informatievoorziening via, zoals men het zelf noemt, verschillende platforms. De belangrijkste zijn: televisie, radio, internet, omroepbladen en evenementen.

Inhoud

[bewerken] Bestuur

De voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) is sinds 1 juni 2008 Henk Hagoort; deze is afkomstig van de Evangelische Omroep. Hij is de opvolger van Harm Bruins Slot. De Raad van Bestuur legt verantwoording af aan en wordt benoemd door de NPO Raad van Toezicht. Voor benoemingen van de Raad van Bestuur heeft overigens de minister van OCW wel een vetorecht (hij moet instemmen met de benoeming). Voorheen werd deze Raad van Toezicht gevormd door bestuursleden van de omroepverenigingen; deze zijn in 2004 vervangen door onafhankelijke, door de minister van OCW voorgedragen bij Koninklijk Besluit, benoemde leden. Verdere leden van de Raad van Bestuur zijn Cees Vis en Ruurd Bierman. De Raad van Toezicht controleert de Raad van Bestuur. De Raad van Toezicht bestaat uit Ir. B.F. Dessing, Dr. A.A. Dijkhuizen, Prof. dr. N.A.N.M. van Eijk, Mevr. prof. dr. V. Frissen, D. Terpstra en Mevr. A.P.M. van der Veer-Vergeer.

Formeel hebben de Raad van Bestuur, noch de omroepverenigingen, algehele zeggenschap over de algehele Nederlandse landelijke publieke omroep. De omroeppolitiek kenmerkt zich daarom nog steeds door een laveren tussen het streven naar één omroeporganisatie naar buitenlands voorbeeld, zoals de VRT of de BBC, en het voldoen aan de verlangens van de afzonderlijke omroepverenigingen.

In december 2005 leverde dat de discussie op over het thuisnetmodel, waarin enkele omroepen samen een zender beheren, en het programmeringsmodel, waarin de regie bij de Raad van Bestuur ligt. Een voorstel van de Raad van Bestuur voor een programmeringsmodel leidde tot acties van programmamakers van de VARA en het programma Netwerk. Na enig uitstel besloot de Raad van Bestuur in januari 2006 toch het nieuwe programmeringsmodel te gaan invoeren. Met ingang van het seizoen 2006-2007 worden de programma's verdeeld over een breed toegankelijk net "Nederland A" (Nederland 1), een verdiepend net "Nederland B" (Nederland 2) en een net gericht op jongere kijkers, "Nederland C" (Nederland 3).

[bewerken] Financiering

De Nederlandse publieke omroep wordt gefinancierd door het ministerie van OCW. In 2008 bedroeg deze financiering 738 miljoen euro.[2] Hiervan worden de activiteiten van de landelijke publieke omroep gefinancierd. De reclame-inkomsten worden gegenereerd door de STER en bedroegen in 2008 226 miljoen euro.[3] De STER draagt deze inkomsten niet af aan de NPO, maar aan het ministerie van OCW.

De publieke omroep kost de Nederlander tegen de € 116,- per jaar.[4] De Zwitser is bijvoorbeeld € 102,70 per jaar kwijt aan de publieke omroep, de Brit betaalt meer dan £ 142 (€ 158) aan de BBC. Vlamingen zijn relatief goedkoop uit: voor de VRT betalen zij per persoon € 48,50.

In 2010 komt de financiering van de publieke omroep ter discussie vanwege vijf salarissen die boven de Balkenendenorm liggen. Minister van Bijsterveldt van Media heeft aangegeven dat omroepen het verschil tussen de Balkenendenorm en het salaris zelf zal moeten bijleggen: enkele omroepen doen dit, enkele nog niet.[5]

[bewerken] Omroepen

De mediawet regelt hoe de zendtijd van televisie- en radiozenders wordt verdeeld (zie ook Omroepstatus). Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten omroepen.

  • Omroepverenigingen hebben leden. Op basis van de hoeveelheid leden wordt een bepaalde hoeveelheid zendtijd ter beschikking gesteld. (De afkortingen van de meeste ledenomroepen zijn letterwoorden zonder betekenis geworden.)
  • Sommige organisaties zonder leden kunnen ook zendtijd toegewezen krijgen op basis van artikel 2.42 uit de Mediawet 2008. Voorheen heetten deze omroepen '39f-omroepen' naar een artikel uit de oude Mediawet, tegenwoordig heten ze 2.42-omroepen. Ze vertegenwoordigen kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag. De moslimomroep SMON kreeg aanvankelijk zendtijd aangewezen, maar die werd nog voor de eerste uitzending ingetrokken.[6]
  • De Radio Nederland Wereldomroep maakt geen deel uit van de NPO. De RNW is een Nederlandse internationale publieke omroep voor uitzendingen gericht op het buitenland en staat buiten het landelijke stelsel.
  • De STER verzorgt op alle drie televisiekanalen de reclameonderbrekingen.
  • Staatsomroepen: NOS (algemeen/nieuws/sport) & NTR[7] (cultuur/educatie/onderwijs)
  • Omroepverenigingen: AVRO (algemeen/liberaal), BNN (jongeren), EO (protestants), KRO (katholicisme), MAX (senioren/50+), NCRV (protestants-christelijk), PowNed (jongvolwassenen/internetgeneratie), TROS (algemeen/amusement), VARA (socialisme), VPRO (vrijzinnig) & WNL (conservatief/liberaal)
  • 2.42-omroepen: BOS (boeddhisme), HUMAN (humanisme), IKON (kerkgenootschap), JO (jodendom), OHM (hindoeïsme), RKK (kerkgenootschap) & ZvK (kerkgenootschap)
  • Overige omroepen: Omrop Fryslân (Friezen), PP (politieke partijen) & Socutera (goede doelen)

[bewerken] Erkenningperiode 2010-2015

Omroepverenigingen moesten voor de erkenningsperiode van 1 september 2010 tot 1 september 2015 een nieuwe erkenning aanvragen. De peildatum voor de ledentelling was 1 april 2009. Alle bestaande omroepen stelden genoeg leden te hebben om hun zendmachtiging te behouden. Het benodigde ledenaantal van 50.000 werd gehaald door de nieuwe omroepen PowNed van GeenStijl en Wakker Nederland van De Telegraaf. TV Oranje, Piep!, Omroep Zenit, Zico-TV, Omroep C, I Care, Vrije Omroep, Populistische Omroep Nederland, SME en Diversiteits Omroep Vereniging haalden het benodigde aantal leden niet.[8]

De aspirantomroep MAX haalde de ondergrens van 150.000 om te mogen blijven uitzenden met overtuiging. LLiNK haalde ook voldoende leden, maar haar licentie werd ondanks protesten ingetrokken. Verder werden de licenties voor NIO en NMO en later het nieuwe SMON ingetrokken voor de nieuwe erkenningsperiode.

[bewerken] Erkenningsperiode vanaf 2016

De Publieke Omroep moet vanaf 2015 200 miljoen euro bezuinigen. Door de fusies moet de bureaucratie worden teruggedrongen en kan er goedkoper worden gewerkt.

Omroep Soort omroep Doelgroep of onderwerp Omroep Soort omroep Doelgroep of onderwerp Omroep Soort omroep Doelgroep of onderwerp
1 AVRO/TROS A-Omroep Algemeen, liberaal en amusement 4 EO B-Omroep Protestants 7 NOS + Omrop Fryslân[9], PP & Socutera[10] Taakomroep Algemeen, nieuws, sport
2 BNN/VARA A-Omroep Jongeren en socialisme 5 MAX B-Omroep Senioren en 50+ 8 NTR + JO & OHM Taakomroep Cultuur, educatie, onderwijs
3 KRO/NCRV + IKON, RKK & ZvK A-Omroep Katholiek en protestants-christelijk 6 VPRO + BOS & HUMAN B-Omroep Vrijzinnig

PowNed heeft aangegeven niet als omroep verder te gaan, maar als productiehuis. WNL heeft aangegeven per 2016 te willen samenwerken met AVRO/TROS of MAX.

[bewerken] Televisiezenders

De Publieke Omroep verspreidt via de televisiezenders informatie in beeld, geluid en tekst (teletekst).

[bewerken] Nationaal

[bewerken] Regionaal

Meer over regionale televisie in Nederland

[bewerken] Digitaal

Onder de verzamelnaam Nederland 24 (sinds april 2009, daarvoor Nederland 4) wordt een aantal digitale kanalen verzorgd. Deze zijn alleen te bekijken via internet (Nederland 24 en de afzonderlijke sites van de themakanalen) en digitale televisiepakketten.

Opgeheven themakanalen:

Ook zijn er een aantal themakanalen en on-demand portals van de publieke omroep, welke niet onder Nederland 24 vallen:

[bewerken] Internationaal

  • BVN Enkele programma's van de NPO worden ook uitgezonden op de BVN-TV. BVN-TV is een gezamenlijk initiatief van de NPO, de VRT en de RNW. BVN-TV wordt uitgezonden via omroepsatellieten.

[bewerken] Radiozenders

Via de radiozenders wordt informatie verspreid in geluid.

[bewerken] Nationaal

[bewerken] Regionaal

[bewerken] Digitaal

De digitale kanalen zijn alleen te beluisteren via internet, de digitale radiopakketten en/of DAB. De website Radiocast is een portal voor de digitale radiokanalen van de publieke omroep.

[bewerken] Internationaal

  • RNW - Enkele programma's van de NPO worden ook uitgezonden op de Wereldomroep. Radio Nederland Wereldomroep heeft zijn eigen kortegolfzenders en zendt ook uit op het internet. De programmering bestaat uit programma's van de NPO en programma's die de RNW zelf produceert.

[bewerken] Overige zenders

Daarnaast heeft de Nederlandse Publieke Omroep nog enkele andere radiozenders, die tegenwoordig tot de hoofdtaak behoren, en die in de oude Mediawet als neventaken bekend stonden. Dit zijn:

  • Radio 6 (een zender met jazz, wereldmuziek, cultuur, literatuur en meer) via digitale ether (DVB-T en DAB), kabel, internet en satelliet.
  • FunX (urban zender, gericht op jongeren) verving in 2005 Colorful Radio nadat het Commissariaat voor de Media deze zender bestempelde als een illegale nevenactiviteit. Dankzij een schorsende beslissing van staatssecretaris Medy van der Laan en in 2008 een voor FunX positieve uitspraak van de rechter, kan FunX landelijk blijven uitzenden op de capaciteit van de Stichting Colorful Radio. Via digitale ether (DVB-T en DAB), kabel, internet en satelliet. FunX Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht (die ook FM-dekking hebben) vallen NIET onder de Nederlandse Publieke Omroep maar onder de lokale publieke omroepen van deze steden.

[bewerken] Voormalige zenders

  • Concertzender (zender met bijzondere muzieksoorten, output van de Stichting Concertzender), deel van NPO van 1998–2009.

[bewerken] Websites

Naast de televisie- en radiozenders heeft de NPO een groot aantal websites waarop afgestemd kan worden. Via het internet wordt informatie in de vorm van tekst, geluid en beeld verspreid.

[bewerken] Omroepen gezamenlijk

  • Portals (Omroep.nl en voor alle tv- en radiozenders)
  • Programmagids (Overzicht radio- en tv-programma's)
  • Nederland 24 (Informatie over de digitale televisiekanalen)
  • Uitzending Gemist (Terugkijken van tv-programma's)
  • Radiocast (Terugluisteren van radioprogramma's en informatie over de digitale radiokanalen)

[bewerken] Omroepen individueel

  • 3VOOR12 (VPRO's onlinepopmagazine)
  • Het Roze Rijk (onlinemagazine van de NPS over homoseksualiteit)

In 2005 werden (naar schatting) 350 websites verzorgd. Dit is een kleine daling ten opzichte van de 500 in 2004.

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe links

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

  1. ↑ Deze omschrijving is ontleend aan de website van de NPO
  2. ↑ Jaarverslag Publieke Omroep
  3. ↑ Jaarverslag STER
  4. ↑ 'Publieke Omroep kost veel meer dan NPO zegt', Elsevier, 29 januari 2010.
  5. ↑ 'Kort omroep bij extreem salaris', De Telegraaf, 5 november 2010.
  6. ↑ Ook de moslimomroep SMON kreeg aanvankelijk zendtijd aangewezen, maar die werd nog voor de eerste uitzending ingetrokken. Zie www.broadcastmagazine.nl, 12 augustus 2010.
  7. ↑ Fusie van NPS, Teleac en RVU.
  8. ↑ Ledentelling omroepverenigingen achter de rug, ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
  9. ↑ Zie Uitvoeringsconvenant Friese taal en cultuur 2009, Hoofdstuk 5.4
  10. ↑ de website van Socutera
Nederlandse Publieke Omroep
Omroepen: AVRO · BNN · BOS · EO · HUMAN · IKON · JO · KRO · MAX · NCRV · NIO · NMO · NOS · NTR · OHM · PowNed · RKK · Socutera · STER · TROS · VARA · VPRO · WNL · ZvK
Televisiekanalen: Nederland 1 · Nederland 2 · Nederland 3 · Z@PP · Z@ppelin · Nederland 24 · BVN
Radiokanalen: Radio 1 · Radio 2 · 3FM · Radio 4 · Radio 5 · Radio 6 · FunX · 24Nieuws · Top 2000 · Radiocast · RNW
Digitale thema-tv-kanalen: (zie ook Nederland 24) · 101 TV · Best 24 · Consumenten 24 · Cultura 24· Familie 24 · Geschiedenis 24 · Holland Doc 24 · Humor TV 24 · Journaal 24 · Politiek 24 · Spirit 24 · Sterren 24 · Museum TV
Opgeheven thema-tv-kanalen: 3VOOR12 Central/OnStage · Dier en Natuur TV · Dolcevita TV · Nederland-e · Omega TV
Omroepen aangesloten bij de EBU

Europese leden: Albanië · Andorra · België: VRT, RTBF · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland: ARD, ZDF · Estland · Finland · Frankrijk · Griekenland · Hongarije · Ierland · IJsland · Italië · Kroatië · Letland · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Montenegro · Nederland · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · San Marino · Servië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Vaticaanstad · Verenigd Koninkrijk · Wit-Rusland · Zweden · Zwitserland

Niet-Europese leden: Algerije · Armenië · Egypte · Georgië · Israël · Jordanië · Libanon · Libië · Marokko · Tunesië · Turkije
Overgenomen van "http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Nederlandse_Publieke_Omroep&oldid=29227929"
Persoonlijke instellingen
Naamruimten
Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren
In andere talen