Nessun dorma

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Nessun dorma is de laatste door Puccini gecomponeerde aria uit zijn laatste opera Turandot. Zij wordt daarom wel beschouwd als de laatste grote aria uit de klassieke fase van de westerse opera.

Achtergronden[bewerken]

Puccini was na zijn drie korte opera’s, die samen Il trittico vormen, toe aan iets nieuws. Hij was vastbesloten om tentar vie non battute, zoals hij dat noemde, oftewel: ongebaande paden te betreden. Puccini zocht een verhaal met een sprookjesachtige sfeer, maar met personages van vlees en bloed. En hij vond dat bij Carlo Gozzi en diens fabel Turandot. Puccini had het gevoel dat hij zich met Turandot op een hoger niveau bewoog en dat “er een origineel en misschien wel uniek werk in de maak was”, waarbij al zijn andere muziek zou verbleken. Maar het werken aan Turandot kostte hem ook zeer veel en geen opera deed hem zo twijfelen aan zijn eigen creatieve vermogens.

In een brief aan zijn librettisten beschreef hij zijn situatie als volgt: “…denk maar aan een man die vaste grond onder zijn voeten heeft, maar die ieder uur en iedere dag voelt hoe die grond langzaam maar zeker onder zijn voeten verdwijnt alsof hij door een diepe afgrond verzwolgen zal worden”. In de herfst van 1924 werd er kanker bij de componist geconstateerd. Met zijn zoon ging hij naar Brussel om daar een behandeling met bestraling te ondergaan.De behandeling leek succes te hebben, maar Puccini’s hart kon het niet aan en op 29 november 1924 overleed hij, nog vóór dat hij Turandot kon voltooien.

Turandot werd afgemaakt aan de hand van Puccini’s nagelaten schetsen door Franco Alfano. Maar op 25 april 1926, toen Turandot in La Scala van Milaan onder leiding van Toscanini in première ging, stopte Toscanini die avond op het punt waar Puccini gebleven was toen hij overleed.

Tegenwoordig[bewerken]

De tenor Luciano Pavarotti heeft met deze aria groot succes gehad. In 1990 werd het lied gebruikt als herkenningsmelodie van het WK voetbal. Daarop werd het in Engeland het eerste klassieke lied dat de nummer 1-positie in de hitparade bereikte. Pavarotti bracht het daarna zo regelmatig ten gehore dat het als zijn "lijflied" beschouwd mag worden. In 2006 zong hij het nogmaals met veel succes tijdens de Openingsceremonie van de Olympische Winterspelen in Turijn. Fait divers: de Japanse kunstschaatsster Shizuka Arakawa won in Turijn goud met een vrije kuur op dezelfde muziek (niet van Pavarotti, maar in een vioolfantasie van Vanessa Mae).

Hoewel de aria is geschreven voor tenor, is het ook opgenomen door vrouwelijke vocalisten (buiten de opera-wereld weliswaar) met krachtige stemmen: Aretha Franklin in 1998 en de Italiaanse superster Mina in 2009. In 2011 nam de toen 11-jarige opera zangeres Jackie Evancho het lied op voor haar 2de album Dream with Me.

Tekst en vertaling[bewerken]

Italiaans
Nederlands
Nessun dorma! Nessun dorma!
Tu pure, o, Principessa,
nella tua fredda stanza,
guardi le stelle
che tremano d'amore
e di speranza.
Ma il mio mistero è chiuso in me,
il nome mio nessun saprà!
No, no, sulla tua bocca lo dirò
quando la luce splenderà!
Ed il mio bacio scioglierà il silenzio
che ti fa mia!
(Il nome suo nessun saprà!...
e noi dovrem, ahimè, morir, morir!)
Dilegua, o notte!
Tramontate, stelle!
Tramontate, stelle!
All'alba vincerò!
vincerò, vincerò!
Niemand mag slapen! Niemand mag slapen!
Zelfs jij, o Prinses,
in jouw koude kamer,
kijk naar de sterren,
die trillen van liefde
en hoop.
Maar mijn geheim is in mij verborgen,
mijn naam, die niemand zal kennen.
Op jouw mond zal ik hem uitspreken.
wanneer het licht zal stralen,
en mijn kus zal de stilte doen verdwijnen,
wat jou de mijne zal maken.
(Niemand zal zijn naam kennen...
en wij moeten, helaas, sterven, sterven!)
Verdwijn, o nacht!
Sterren gaat onder!
Sterren gaat onder!
Bij het ochtendgloren zal ik overwinnen!
Ik zal overwinnen! Ik zal overwinnen!

Trivia[bewerken]

In 2007 zong de mobieletelefoonverkoper Paul Potts deze aria tijdens Britain's Got Talent.

In 2010 zong Martin Hurkens het lied tijdens zijn auditie voor Holland's Got Talent. Mede vanwege zijn voorkomen en zijn voormalige beroep (bakker) hadden de juryleden niet verwacht dat hij zo'n mooie stem zou hebben. Het gehele publiek was ontroerd en kort daarna werden op allerlei weblogs de beelden van dit zangtalent gezet.[bron?] Uiteindelijk zong hij het liedje ook in de finale en won mede hierdoor de talentenjacht.

Op 28 december 2013 won Amira Willighagen op negenjarige leeftijd de finale van Holland's Got Talent met haar uitvoering van Nessun dorma.

Externe links[bewerken]