Neef

Een neef is:

• een zoon van iemands broer of zus of van iemands zwager of schoonzus;
• een zoon van iemands oom of tante.

In die laatste betekenis wordt in de informele spreektaal in Vlaanderen ook het synoniem kozijn gebruikt. Mogelijk uit het Frans, misschien nog veel ouder. Een zoon van een neef of nicht wordt achterneef genoemd.

Nicht

Analoog is een nicht:

• een dochter van iemands broer of zus of van iemands zwager of schoonzus;
• een dochter van iemands oom of tante.

Een dochter van een neef of nicht is een achternicht.

Verwantschapsgraad

Familierelaties worden uitgedrukt in graden van verwantschap. Een neef of nicht is een derdegraadsverwantschap als het een zoon of dochter van iemands broer of zus betreft, en een vierdegraadsverwantschap in het andere geval.

In het Nederlandse taalgebruik wordt, om de graad van verwantschap aan te duiden, een neef of een nicht als het een zoon of een dochter van iemands oom of tante is een volle neef of volle nicht genoemd. De zoon of dochter van een broer of zus wordt dan aangeduid met oom- of tantezegger of oom- of tantezegster.

In Vlaanderen spreekt men van achterneef/achternicht (kleinkind van broer of zus) en kozijnskind(eren), kleinkind van oom of tante.

Neef in taal en cultuur

Het Nederlands maakt geen verschil tussen de zoon van je broer of de zoon van je oom. Andere talen hebben daar verschillende woorden voor:

taal	zoon van broer/zus	dochter van broer/zus	zoon van oom en tante	dochter van oom en tante
Nederlands	neef 1	nicht 1	neef 2	nicht
Engels	nephew	niece	cousin	cousin
Frans	neveu	nièce	cousin	cousine
Duits	Neffe	Nichte	Vetter/Cousin	Cousine
Spaans	sobrino	sobrina	primo	prima
Italiaans	nipote 3	nipote 3	cugino	cugina

Toelichting bij de tabel
¹ Soms noemt men deze neef of nicht "oomzegger" of "tantezegger".
² In Vlaanderen wel kozijn; zie boven.
³ Met nipote kan een Italiaanssprekende ook een kleinkind bedoelen.

• Het woord neef wordt gebruikt in regelneef, iemand die goed is om dingen voor anderen te regelen. (Dit woord is overigens verzonnen door Kees van Kooten en Wim de Bie.)
• Muggen worden in het noorden van Nederland neefjes genoemd. (Huis)vliegen heten daar overigens juist weer muggen.
• Het woord nepotisme komt van het Latijnse nepos (-otis) (=kleinkind, neef).

Noten

WikiWoordenboek

Zoek neef op in het WikiWoordenboek.