Nicias (politicus)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nicias
Nicias, p 105 (World's Famous Orations Vol 1).jpg
Geboren 470
Athene, Griekenland
Overleden okt. 413 v. Chr.
Syracuse, Sicilië
Land/partij Athene
Rang Generaal (strategos)
Slagen/oorlogen Peloponnesische Oorlog

Siciliaanse expeditie

Nicias (ca. 470 – oktober 413 v.Chr.), Atheens politicus en generaal, was de leider van de hoofdzakelijk uit gezeten boeren bestaande pacifistische partij, die in de Peloponnesische Oorlog een eervolle vrede met Sparta nastreefde.

Deze houding bracht Nicias in conflict met de aanhangers van de radicale, oorlogszuchtige Cleon. Na diens dood kreeg hij zijn kans, sloot in 423 een wapenstilstand met de Spartanen en bewerkte in 421 de naar hem genoemde Vrede van Nicias. Ter illustratie van deze laatste zin een gedeelte uit Plutarchus Biografie van Nikias c.9:

Nu had hij de welgestelden, de ouderen en de grote massa boeren meteen al aan de kant van de vrede. Toen hij echter ook vele anderen door persoonlijke gesprekken en argumenten minder oorlogszuchtig had gemaakt en hij op die manier de Spartanen eindelijk hoopvolle vooruitzichten bood, stuurde hij hun de uitnodiging en dringende oproep het vredesproces in gang te zetten. Zij hadden vertrouwen in hem vanwege zijn fatsoenlijke karakter en met name, omdat hij zich het lot aantrok van de mensen die bij Pylos gevangengenomen waren en in de kerkers zaten en, door hen humaan te behandelen, hun ellendige lot dragelijker maakte. Ze hadden dus eerder al een wapenstilstand voor een jaar met elkaar afgesproken, waarin zij samen vergaderden en weer de smaak van vrijheid, veiligheid en contacten met vrienden en verwanten proefden, zodat ze weer verlangden naar het gewone leven zonder de smerigheid van een oorlog, en daarbij luisterden ze graag naar koren die verzen zongen als deze:

Laat mijn speer maar aan de spinnen, om er een web omheen te weven.

en zich met vreugde de man herinnerden die zei, dat diegenen die in vrede sliepen niet door trompetten, maar door hanen werden gewekt!

Terwijl zij dus die mensen die beweerden dat het in de sterren stond geschreven dat er driemaal negen jaar gevochten zou worden met scheldwoorden overlaadden en overstemden, sloten zij vervolgens in die geest vrede, waarbij zij op elk punt tot overeenstemming kwamen. De meesten hadden het idee dat er een duidelijke bevrijding van ellende was gekomen en gaven Nikias alle eer en ze zeiden dat hij een door de goden bemind man was en dat de goden het vanwege zijn vroomheid aan hem gegund hadden om de naamgever te worden van het grootste en mooiste goed dat er was. Ze vonden inderdaad dat de vrede het werk van Nikias was, zoals de oorlog dat was van Perikles. Men vond dat de een om futiliteiten de Grieken met enorme ellende had opgezadeld, terwijl de ander hen had overgehaald om de grootste ellende te vergeten, door vriendschap te sluiten. Daarom noemen ze die vrede tot op de dag van vandaag de "Vrede van Nikias".

Toen daarna in 415 Alcibiades de expeditie naar Sicilië propageerde, verzette Nicias zich heftig in de volksvergadering, maar aanvaardde plichtsgetrouw, toen het volk hem dat opdroeg, een commando in deze expeditie, samen met Alcibiades en Lamachus. Alcibiades liep echter over naar Sparta en Lamachus sneuvelde vóór Syracuse, zodat Nicias alleen overbleef. Tot overmaat van ramp werd hij tijdens de vijandelijkheden ernstig ziek door moeraskoorts.

Toen het duidelijk werd dat de hele onderneming, mede door zijn weifelende houding, op een fiasco zou eindigen, aarzelde Nicias het bevel tot de hoognodige terugtocht te geven, uit angst voor een als slecht voorteken opgevatte maansverduistering (27 augustus 413 v.Chr.), tot het hopeloos te laat was. Hij werd gevangengenomen en begin oktober door de Syracusanen ter dood gebracht.

Zijn zwakte zou geweest zijn dat hij zich te bezadigd en terughoudend toonde om echt te inspireren.