Niertransplantatie
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
 |
Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts |
Een niertransplantatie is een medische ingreep waarbij een nier van een donor wordt getransplanteerd in een patiënt met nierfalen (acceptor of ontvanger). Normaal gesproken wordt de donornier geplaatst in de rechter- of linker onderbuik.
Inhoud |
[bewerk] Geschiedenis van de niertransplantatie
De eerste pogingen in 1906 een nier te transplanteren, faalden helaas door afstoting van de ontvangen nier. De medische wetenschap had nog niet voldoende kennis om de afstotingsverschijnselen en infecties tegen te gaan. Het lukte de latere Nobelprijswinnaar Joseph Murray in 1954 te Boston wél de eerste succesvolle niertransplantatie uit te voeren. De getransplanteerde ontving een nier van zijn gezonde eeneiige tweelingbroer.
[bewerk] Donoren van nieren
Er zijn verschillende vormen van donoren.
- post mortale heart beating donor; een nier wordt uitgenomen bij een donor van wie het hart nog klopt, maar die hersendood is.
- post mortale non-heart beating donor: een nier wordt uitgenomen bij een recent overleden donor, bijvoorbeeld na een niet geslaagde reanimatie.
- levende donor; een nier wordt afgestaan door een familielid, partner dan wel kennis. Wanneer iemand twee goed functionerende nieren heeft, kan namelijk één ervan afgestaan worden aan iemand anders, zonder dat de donor dan problemen krijgt.
Een beperkende factor is, dat de ontvanger van de nier een bloedgroep moet hebben die compatibel is met de bloedgroep van de donor van de nier.
[bewerk] Voordelen en nadelen van niertransplantatie
Het grote voordeel van een niertransplantatie is dat de "nieuwe" nier nierdialyse overbodig maakt. De nieren van een mens zorgen ervoor, dat het bloed gezuiverd wordt van afvalstoffen. Wanneer er nierfalen is, moet deze functie overgenomen worden door een dialysebehandeling. De "nieuwe" nier kan meestal het nierfalen volledig compenseren, waardoor een dialysebehandeling niet meer nodig is. Er is een toename in de kwaliteit van leven door het niet meer afhankelijk te zijn van een dialysebehandeling.
Belangrijkste nadeel is het gebruik van afweerremmende middelen (immunosuppressiva zoals prednison, ciclosporine, mycofenolaatmofetil, tacrolimus, enz.) met al hun bijwerkingen. Daarnaast is er de altijd aanwezige kans op acute dan wel chronische afstoting van de nieuwe nier.
[bewerk] Dalend aanbod van donoren
In Nederland is er een forse afname in het aanbod van donornieren en een groeiend aanbod van potentiële acceptoren. Als gevolg hiervan is de wachttijd opgelopen tot minimaal 4 jaar. Veel aandacht wordt besteed aan het aanbod van nieren van levende donoren.
[bewerk] Overlevingskansen na een niertransplantatie
Tegenwoordig (2005) wordt een niertransplantatie inmiddels min of meer gezien als een routineprocedure. Eén op de vijf patiënten krijgt nog te maken met afstotingsreacties. De overlevingskansen na een termijn van vijf jaar na de transplantatie liggen op 70 - 80%. Per jaar worden er in Nederland ongeveer 500 niertransplantaties uitgevoerd.
