Nieuw-Lekkerland (dorp)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nieuw-Lekkerland
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Nieuw-Lekkerland Wapen van Nieuw-Lekkerland
Nieuw-Lekkerland (dorp)
Nieuw-Lekkerland (dorp)
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Gemeente Vlag Molenwaard Molenwaard
Coördinaten 51° 53′ NB, 4° 40′ OL
Overig
Postcode 2957, 2961
Netnummer 0184, 078
Belangrijke verkeersaders N480 N481
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Nieuw-Lekkerland (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een plaats in de gemeente Molenwaard in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, ten zuiden van de rivier de Lek en in het noordwesten van de Alblasserwaard gelegen. Tot 1 januari 2013 was Nieuw-Lekkerland een zelfstandige gemeente.

Het plaatselijk dialect dat er wordt gesproken, duidt men aan als Nieuw-Lekkerlands en valt onder het West-Alblasserwaards.

Geschiedenis[bewerken]

Nieuw-Lekkerland in 1867.

In de eerste eeuwen na Christus was het grondgebied van Nieuw-Lekkerland in handen van de Romeinen. In die tijd was Nieuw-Lekkerland alleen maar moeras. Pas in de 10e eeuw kwam daar verandering in, men ging het moeras uitgraven. Door inklinking van het veen kwam het land steeds lager te liggen. Rond 1280 wordt het dorp Leckerlant genoemd. De naam Nieue-Leckelant wordt voor het eerst genoemd rond 1325 als tegenhanger van het dorpje Oud-Leckelant (nu Lekkerkerk). Pas in 1903 werd het dorpje Nieuw-Lekkerland genoemd. Het meest opvallende gebouw rond 1325 zou het Kasteel Schoonenburg zijn geweest.[1] Het kasteel zou op een donk hebben gestaan en als toevluchtsoord voor mensen tijdens een overstroming hebben gediend.[2] Na 1456 werd het kasteel verlaten en werd het een ruïne. De stenen zouden zijn gebruikt voor de bouw van de kerk in Streefkerk. Toen de Spanjaarden in Nederland de baas werden, stak men in Nieuw-Lekkerland de dijken door. De Lek heeft in de geschiedenis een grote rol gespeeld in de plaatselijke economie en handel.
De economie was gebaseerd op landbouw, veeteelt en visserij. In de 19e eeuw werd de scheepsbouw ontwikkeld. In 1849 werd op de dijk de huidige dorpskerk gebouwd. In 1915 werd aan de Lekdijk de watertoren gebouwd. De klok uit 1774 werd in 1943 uit de toren gehaald en afgevoerd. In 1949 kwam weer een nieuwe klok, met als opschrift: 'Mijn voorganger is in oorlogstijd verdwenen. Nu ben ik in vredestijd verschenen' Na de oorlog is Nieuw-Lekkerland snel uitgebreid.

Geografie[bewerken]

Kernen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Wijken en buurten in Nieuw-Lekkerland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De plaats Nieuw-Lekkerland bestond oorspronkelijk uit twee wijken, Dorp en Middelweg, die zo'n twee kilometer uit elkaar lagen, gescheiden door weilanden. Inmiddels is er zoveel bijgebouwd in het zogenaamde Middengebied, dat beide wijken nu praktisch met elkaar zijn verbonden. Nieuw-Lekkerland bestaat (volgens het CBS) uit de volgende wijken:

  • Dorp
  • Lekdijk
  • Middelweg
  • Verspreide huizen

Kinderdijk maakte deel uit van de gemeente Nieuw-Lekkerland en is bekend vanwege zijn Kinderdijkse molens. De molens waren oorspronkelijk bedoeld om het water uit het moerasgebied te malen. Inmiddels is in Kinderdijk een gemaal gebouwd dat de waterstanden regelt. De molens zijn een toeristische attractie geworden. Kinderdijk en Nieuw-Lekkerland zijn nog steeds nauw verbonden.

Bevolking[bewerken]

Nieuw-Lekkerland had in 2007 de op één na hoogste natuurlijke groei van de bevolking van alle Nederlandse gemeenten.[bron?]

Geschiedenis van de bevolkingsgroei van de voormalige gemeente[bewerken]

  • 1512 - 275 inwoners
  • 1820 - 770 inwoners
  • 1840 - 1.153 inwoners
  • 1867 - 2.000 inwoners
  • 2001 - 9.369 inwoners
  • 2004 - 9.539 inwoners
  • 2006 - 9.465 inwoners
  • 2007 - 9.436 inwoners
  • 2008 - 9.533 inwoners
  • 2009 - 9.485 inwoners
  • 2010 - 9.535 inwoners

Godsdienst[bewerken]

Nieuw-Lekkerland kent een grote kerkelijke meelevendheid. Allerlei kerkgenootschappen van protestantse signatuur treft men er aan. Nieuw-Lekkerland wordt tot de bevindelijk-gereformeerde Bijbelgordel gerekend wat zijn weerslag heeft in het grote aantal zetels dat SGP en ChristenUnie in de wacht slepen. De confessionele partijen nemen meer dan de helft van het aantal gemeenteraadszetels in van de voormalige gemeente. Voorts is Nieuw-Lekkerland een van de weinige voormaligen gemeenten in Nederland die een vloekverbod kenden, al was dit niet handhaafbaar in het kader van de vrijheid van meningsuiting.

Kerken[bewerken]

Nieuw-Lekkerland is rijk aan kerken:

Politiek[bewerken]

Molens van Kinderdijk

Gemeenteraad tot 31 december 2012[bewerken]

De gemeenteraad telde 13 zetels:

Historisch overzicht gemeenteraadsverkiezingen
Partij Stemmen in procenten Zetels in de raad
1994 1998 2002 2006 2010 1994 1998 2002 2006 2010
PvdA 28,0 31,7 26,6 32,8 24,7 4 4 4 4 3
SGP 22,3 22,9 26,1 25,0 29,1 3 3 3 3 4
ChristenUnie* 17,7 19,3 21,9 22,1 24,7 2 3 3 3 3
VVD 20,6 16,0 16,8 10,4 12,7 3 2 2 2 2
CDA 11,4 10,1 8,6 9,7 8,8 1 1 1 1 1
Opkomst 78,7 80,8 77,7 77,5 69,5 13 13 13 13 13

*1994 en 1998 RPF-GPV

College van burgemeester en wethouders[bewerken]

Het college van burgemeester en wethouders bestond uit:

Gemeentelijk herindeling[bewerken]

Op 1 januari 2013 zijn de gemeenten Graafstroom, Liesveld en Nieuw-Lekkerland samengegaan als één gemeente met de naam Molenwaard. Ze hebben nu ook geen aparte gemeentewerken meer. Het oude gemeentehuis van Nieuw-Lekkerland is inmiddels verbouwd tot openbare school (brede school).

Economie[bewerken]

Van oorsprong is Nieuw-Lekkerland een agrarische gemeente, hoewel ook al heel lang industrieën langs de rivier de Lek zijn gevestigd. Inmiddels is in Nieuw-Lekkerland ook een binnendijks industrieterrein ontwikkeld aan de rand van het dorp waar een aantal lokale bedrijven zich heeft gevestigd.

Nieuw-Lekkerland kende eind 19e eeuw een Nederlandse primeur op elektriciteitsgebied. In 1886 werd in Kinderdijk de eerste openbare elektriciteitscentrale van het land neergezet. 295 gebouwen in Nieuw-Lekkerland en buurgemeente Alblasserdam konden zo van stroom worden voorzien.

Sport en cultuur[bewerken]

Op gebied van sport en cultuur zijn er een aantal verenigingen zoals:

  • Muziekvereniging Apollo, plaatselijk fanfareorkest
  • VV Nieuw-Lekkerland, plaatselijke amateurvoetbalclub
  • NLTC, plaatselijke tennisclub
  • IJsclub de Molenhoek, plaatselijke schaatsvereniging
  • BV Klipperstars, plaatselijke amateurbasketbalclub

Enkele andere openbare gebouwen voor sport en cultuur:

Bezienswaardigheden[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van rijksmonumenten in Nieuw-Lekkerland en Lijst van rijksmonumenten in Kinderdijk voor de hoofdartikelen over dit onderwerp.

Aan de Lekdijk bevinden zich drie rijksmonumenten. Dat zijn een boerderij op Lekdijk 63, Molen De Regt en het oude gemeentehuis. Aan de Lekdijk bevindt zich ook een watertoren uit 1915. Er een heuvel genaamd de Schoonenburgerheuvel, waar vroeger waarschijnlijk een kasteel heeft gestaan. In het zuiden grenst Nieuw-Lekkerland aan het water, het achterwaterschap, dat naar Kinderdijk stroomt. Aan het waterschap bevinden zich ook de molens en het eeuwenoude Waardhuis.

In Kinderdijk zijn alle 19 molens rijksmonument en zelfs werelderfgoed. Verder zijn de dorpskerk, het wisboomgemaal, het polderhuis en twee huizen rijksmonument.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Provinciale wegen[bewerken]

In de gemeente Nieuw-Lekkerland liggen de volgende provinciale wegen.

Bussen[bewerken]

Er gaat een aantal buslijnen door Nieuw-Lekkerland. Hieronder een overzicht. De lijnen zijn van Arriva.

De buslijn 190 is een sneldienst.

Veerdiensten[bewerken]

Er varen drie veerdiensten vanuit de gemeente Nieuw-Lekkerland. Hieronder een overzicht.

Onderwijs[bewerken]

Nieuw-Lekkerland is niet in het bezit van een middelbare school, maar Nieuw-Lekkerland heeft wel vier basisscholen.

Bekende inwoners[bewerken]

Geboren[bewerken]

Woonachtig[bewerken]

  • Coenraad Bron (1937-2006), informaticus (opgegroeid in Kinderdijk)
  • Tjitze de Jong (1942), predikant (standplaats van 1969 tot 1974)
  • Gilles Quispel (1916-2006), theoloog, kerkhistoricus en kenner van het gnosticisme (opgegroeid in Kinderdijk)
  • Fop Smit (1777-1866), scheepsbouwer en reder
  • Henk Visser (1946), politicus (burgemeester van 1997 tot 2001, RPF, ChristenUnie)

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. De straten Schoonenburglaan en Schoonenburgweg zijn naar dit kasteel vernoemd.
  2. Het bestaan van het kasteel is niet zeker; zie Heerlijkheid van de Lek.