Nieuw-Rusland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Schematische weergave van de ligging van Nieuw-Rusland in het huidige Oekraïne.

Nieuw-Rusland (Russisch: Новая Рοссия, Novaja Rossija) was een kolonie van het Keizerrijk Rusland. De kolonie is gelegen in het zuiden van Oekraïne en het gebied werd verkregen uit het veroverde Kanaat van de Krim (vazal van het Ottomaanse Rijk) en de autonomie van de Zaporizhian Sich aan het einde van de achttiende eeuw beëindigd werd. De naam is afgeleid van de naam die Dnjepropetrovsk van 1797 tot 1802 als hoofdstad van het Gouvernement Novorossiejsk droeg en de regering van de kolonie zetelde in Odessa.

Het Russische leger verwoestte tijdens de oorlogen met het Ottomaanse Rijk het gebied van de kolonie, maar later herbouwden ze het gebied. Grote Turkse volken zoals Ozu-Cale, Akkerman, Khadzhibei, Kinburn waren tot ruïnes vervallen en op hun plek werden nieuwe Russische steden gebouwd.

Voor de komst van de Russen was het gebied bewoond door steppenomaden zoals Scythen, Sarmaten, Hunnen, Koemanen en Krimtataren en in de periode 1780-1792 werd het gebied een oppervlakte van ruim 200.000 km.

Geschiedenis[bewerken]

Kaart van Nieuw-Rusland

De kolonie ontstond in uit het gouvernement Novorossiejsk rond de stad Krementsjoek. Het gebied stond bekend als de Wilde Velden omdat er geen historische en wetenschappelijke informatie over het gebied bekend was. Het gebied bestrijkt het zuiden van Oekraïne en het zuiden van Rusland.

Het westelijke deel tussen de Dnjestr en de Dnjepr stond in het groothertogdom Litouwen bekend als Dykra en in het Ottomaanse rijk als de provincie en autonome regio Jedisan die voorheen bewoond werd door Tataren van de Nogai Horde die na de invasie van de Gouden Horde het gebied bewoonden.

Het Russische Rijk veroverde stapsgewijs het gebied in de verdragen met het Kozakken-Hetmanaat en het Ottomaanse Rijk als gevolg van de Russisch-Turkse oorlogen van 1735–39, 1768–74, 1787–92 en 1806–12. Het Russische Rijk hief de autonomie van de Witte Velden van de Zaporizhian Sich op en ze werden opengesteld voor Russische kolonisatie. De kolonisatie van het land aan het einde van het einde van de achttiende eeuw werd geleid door prins Grigori Potjomkin die de nieuwe kolonie beschermde met de macht van absolute heerser onder de heerschappij van Catharina II van Rusland De gebieden werden ruimschoots gegeven aan Russische adel (dvoryanstvo). De Russische adel maakte gebruik van voornamelijk Oekraïense boeren en in mindere mate Russische boeren die als lijfeigenen naar het gebied geëmigreerd werden om het schaars bevolkte land bewerkten. Catharina de Grote moedigde Europese kolonisten uit de omringende landen, waaronder Duitsers, Polen, Italianen, Grieken en Serviërs uit om naar dit gebied te komen. De volkeren in de oostelijke Europese regio’s waren meer Russisch georiënteerd dan de volkeren in de westelijke regio’s van Europa. In Nieuw-Rusland is in steden en de omliggende dorpen is het Russisch de meest gesproken taal, terwijl op het platteland, kleine steden en dorpen het Oekraïens de meest gesproken taal is. De etnische samenstelling in het gebied bestaat historisch gezien ook uit Grieken, Bulgaren, Armeniërs en Tataren.

In de 19e eeuw groeide de bevolking sterk, van enkele honderdduizenden omstreeks 1800 tot 9.400.000 in 1913, dankzij de massale kolonisatie door vooral Oekraïners en Russen, voor een groot deel in lijfeigenschap verkerende boeren die door hun landheer naar de nieuwe gronden in het zuiden werden gezonden. Het grootste deel van de Krimtataren week vanaf 1855 echter uit naar Turkije. Het in 1794 gestichte Odessa groeide uit tot de tweede havenstad (na Sint-Petersburg) en vierde stad (na (Sint-Petersburg, Moskou en Warschau) van het Russische Rijk. In 1922 werd de regio onderdeel van de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek.

Het gebied van Nieuw-Rusland is ingedeeld in de Oblast Donetsk, Oblast Loehansk, Oblast Dnjepropetrovsk, Oblast Zaporizja, Oblast Mykolajiv, Oblast Cherson, Oblast Odessa, de Krimrepubliek in Oekraïne en in de Kraj Krasnodar, kraj Stavropol, Oblast Rostov en de autonome republiek Adygea in Rusland.

Trivia[bewerken]

Bij de Oekraïense parlementsverkiezingen 2006 verkreeg de Partij van de Regio's, die zich sterk maakt voor het behoud van de Russische taal, de meerderheid in het zuiden van Oekraine waar Nieuw-Rusland gelegen was.

De eindeloze, met hoog steppegras begroeide steppe van Nieuw Rusland werd omgeploegd en tot een van de belangrijkste tarweteeltgebieden van Europa herschapen. Een klein deel ervan werd als natuurreservaat behouden: Ascania Nova

Tijdens de pro-Russische opstand in oostelijk Oekraïne in 2014 werd een nieuw, niet-erkend, Nieuw-Rusland opgericht.