Niko Tinbergen
 Nikolaas Tinbergen |
||
| 15 april 1907 - 21 december 1988 | ||
 |
||
| Nikolaas Tinbergen (links) met Konrad Lorenz (1978) | ||
| Geboorteland | Nederland | |
| Geboorteplaats | Den Haag | |
| Plaats van overlijden | Oxford | |
| Nobelprijs voor de | Fysiologie of Geneeskunde | |
| In | 1973 | |
| Reden | "Voor het onderzoek naar het gedrag van sociale dieren, in het bijzonder de verklaring van de "danstaal" van bijen en hoe jonge vogels gefixeerd raken op hun moeder." | |
| Samen met | Karl von Frisch Konrad Lorenz |
|
| Voorganger(s) | Gerald M. Edelman Rodney Porter |
|
| Opvolger(s) | Albert Claude Christian de Duve George Emil Palade |
|
Nikolaas Tinbergen (Den Haag, 15 april 1907 - Oxford, 21 december 1988) was een Nederlandse etholoog, die zich in zijn leven vooral gericht heeft op het gedrag van dieren. Dit was indertijd nog een hele nieuwe tak van de biologie, hij wordt dan ook wel als een van de grondleggers van de ethologie (gedragsleer) gezien. In 1973 ontving hij een Nobelprijs voor de Fysiologie of Geneeskunde, gedeeld met Konrad Lorenz en Karl von Frisch, die net als hij baanbrekend werk op het gebied van de gedragsleer hebben gedaan. De evolutiebioloog Richard Dawkins werd in Oxford onder anderen door Tinbergen opgeleid.
In de Tweede Wereldoorlog was Tinbergen twee jaar geïnterneerd in gijzelaarskamp Beekvliet in Sint-Michielsgestel.
Inhoud |
Vier vragen van Tinbergen [bewerken]
Niko Tinbergen heeft de vier vragen opgesteld waar de meeste ethologen tegenwoordig van uit gaan bij het opstellen van een onderzoek. De eerste twee vragen behoren tot de proximate analyse (directe oorzaken van de vorming van het gedrag) en de laatste twee vragen behoren tot de ultimate vragen (hoe evolutionaire krachten het gedrag gevormd hebben over de tijd).
- Directe stimuli: Welke stimuli veroorzaken het gedrag?
- Ontwikkeling: Hoe verandert het gedrag gedurende het volwassen worden van het dier?
- Overlevingsfunctie: Hoe beïnvloedt het gedrag de kans op overleving en reproductie?
- Evolutionaire geschiedenis: Hoe verandert het gedrag als een functie van de evolutionaire geschiedenis, of fylogenie, van het bestudeerde dier?
Trivia [bewerken]
- In Schagen is in de jaren 1970 een basisschool vernoemd naar Niko Tinbergen.
Literatuur [bewerken]
Hans Kruuk, Niko's Nature. The Life of Niko Tinbergen and his Science of Animal Behaviour, Oxford University Press, Oxford U.K., 2003
Zie ook [bewerken]
- Zijn broers Jan Tinbergen (Prijs van de Zweedse Rijksbank voor economie) en Luuk Tinbergen (ornitholoog).
- Lijst van Bekende Jeugdbonders
