Nonaanzuur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nonaanzuur
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van nonaanzuur
Structuurformule van nonaanzuur
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C9H18O2
IUPAC-naam nonaanzuur
Andere namen pelargoonzuur
Molmassa 158,23802 g/mol
SMILES
CCCCCCCCC(=O)O
InChI
1S/C9H18O2/c1-2-3-4-5-6-7-8-9(10)11/h2-8H2,1H3,(H,10,11)
CAS-nummer 112-05-0
PubChem 8158
Beschrijving Kleurloze vloeistof met een ranzige geur
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Corrosief
Gevaar
H-zinnen H314
EUH-zinnen geen
P-zinnen P280 - P305+P351+P338 - P310
EG-Index-nummer 203-931-2
LD50 (ratten) > 5000 mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vloeibaar
Dichtheid 0,91 g/cm³
Smeltpunt 12 °C
Kookpunt 255 °C
Dampdruk 4 Pa
Goed oplosbaar in ethanol
Slecht oplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Nonaanzuur of pelargoonzuur is een verzadigd vetzuur met als brutoformule C9H18O2. Nonaanzuur is een vloeibaar, olieachtig en onaangenaam ranzig geurend carbonzuur. Nonaanzuur is slecht oplosbaar in water, maar goed oplosbaar in ethanol. De zouten en esters van nonaanzuur worden pelargonaten of nonanoaaten genoemd. De triviale naam is afkomstig van Pelargonium, een plantengeslacht waarbij nonaanzuur in de bladeren voorkomt.

Voorkomen[bewerken]

Nonaanzuur komt als ester voor in de bladeren van Pelargonium roseum, Ajania en Rubus, maar ook in hopolie, rozenolie en in de menselijke huid. Nonaanzuur treedt op als metaboliet bij een aantal in water levende microben. Het kan synthetisch bereid worden door ozonolyse van erucazuur.

Toepassingen[bewerken]

Nonaanzuur wordt gebruikt bij de productie van smeermiddelen, alkydharsen en weekmakers. Ook wordt het gebruikt als een milieuvriendelijk herbicide tegen onkruiden. Uit nonaanzuur kunnen hydrotrope zouten gevormd worden.

Externe links[bewerken]

  • (en) Gegevens van Nonaanzuur in de GESTIS-stoffendatabank van het Duitse Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA) (JavaScript vereist)