Noordrijn-Westfalen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Noord-Rijnland-Westfalen)
Ga naar: navigatie, zoeken
Noordrijn-Westfalen
Nordrhein-Westfalen
Deelstaat van Duitsland Vlag van Duitsland
Vlag van Noordrijn-Westfalen Wapen van Noordrijn-Westfalen
(Details)
Locator map North Rhine-Westphalia in Germany.svg Berlijn Vrije Hanzestad Bremen Vrije Hanzestad Bremen Hamburg Nedersaksen Beieren Saarland Sleeswijk-Holstein Sleeswijk-Holstein Brandenburg Saksen Thüringen Saksen-Anhalt Mecklenburg-Voor-Pommeren Baden-Württemberg Hessen Noordrijn-Westfalen Rijnland-Palts
Over deze afbeelding
Locatie van Noordrijn-Westfalen in Duitsland
Basisgegevens
Hoofdstad Düsseldorf
Oppervlakte 34.080 km²
Bevolking (31-12-2012) 17.554.329
Bevolkingsdichtheid 529 inw./km²
Politiek
Minister-president Hannelore Kraft (SPD)
Coalitie SPD/Grüne
Stemmen in de Bondsraad 6
Economie
Gemiddeld inkomen (2007) € 19.290
Werkloosheid (aug. 2011) 8,2%
Overig
ISO 3166-2 DE-NW
Website www.nrw.de
Kreise
Kaart van de Kreise (districten) in Noordrijn-Westfalen
Kaart van de Kreise (districten) in Noordrijn-Westfalen
Portaal  Portaalicoon   Duitsland

Noordrijn-Westfalen of Noord-Rijnland-Westfalen (Duits: Nordrhein-Westfalen; Duitse IPA: [ˈnɔʁtʁaɪ̯n vɛstˈfaːlən]) is een deelstaat (Bundesland) in het westen van de Bondsrepubliek Duitsland. Met 18 miljoen inwoners op 34.080 km² is het qua oppervlakte de vierde en qua inwonertal de grootste deelstaat. De deelstaat-hoofdstad (Landeshauptstadt) is Düsseldorf.

Geografie[bewerken]

Noordrijn-Westfalen grenst (met de klok mee) aan België (provincie Luik), Nederland (provincies Limburg, Gelderland en Overijssel) en de Duitse deelstaten Nedersaksen, Hessen en Rijnland-Palts. Noordrijn-Westfalen is met een oppervlakte van 34.080 km² kleiner dan Nederland en net iets groter dan België.

De belangrijkste rivier van de deelstaat is de Rijn waaraan de grootste twee steden van de deelstaat liggen: het door de Romeinen gestichte Keulen, in de middeleeuwen de grootste stad van Duitsland, en Düsseldorf, het politieke en een belangrijk economisch centrum. In de Rijn stromen onder meer de Ruhr en de Lippe, met daartussen het Ruhrgebied met meer dan drie miljoen inwoners in een aantal steden en Kreise. Het Ruhrgebied ligt in beide landsdelen, Noordrijn en Westfalen-Lippe. Samen met de steden die aan de Rijn liggen heeft men het ook over het Rhein-Ruhr-Gebiet met een kleine tien miljoen inwoners.

Die stedelijke agglomeratie wordt omringd door het platteland in het noorden en de middelgebergtes in het zuiden en oosten. Het platteland bestaat voornamelijk uit de Niederrhein (Nederrijn) en de Münsterlander (of: Westfaalse) Bucht. Van de bergachtige gebieden in het zuiden zijn de Eifel en het Sauerland het bekendst, en in het oosten het Teutoburgerwoud. Het hoogste punt van de deelstaat is de Langenberg (843,2 m). De bekendere Kahler Asten is met 841,9 m net iets lager. Het laagste punt is het dorp Zyfflich bij Kranenburg, vlak bij de Nederlandse grens (9 m boven zeeniveau).

Het meest westelijke punt van Noordrijn-Westfalen ligt bij Isenbruch, aan de grens bij het Nederlandse Nieuwstadt en Sittard. Dit is ook het meest westelijke punt van Duitsland.

Bevolking[bewerken]

Demografie[bewerken]

Het land heeft 17.841.956 inwoners (stand 31. december 2011) en is daarmee de Duitse deelstaat met de meeste inwoners. Daarmee is het gebied met een bevolkingsdichtheid van 523 inwoners per km², met uitzondering van de deelstaten(steden) Berlijn, Hamburg en Bremen, met afstand het dichtstbevolkte Duitse bondsland. En dat is ook meer dan Nederland. De bevolking is niet gelijkmatig verspreid over het gebied. Dunbevolkte gebieden zijn Ostwestfalen-Lippe, het Münsterland evenals de bergachtige gebieden in het zuiden. Het Metropoolgebied Rijn-Ruhr is met rond de 10 miljoen inwoners een der meest dichtbevolkte gebieden van Europa. In de volgende tabel staat hoe de bevolking zich ontwikkeld heeft.

Jaar Inwoners [1]
1930 11.407.000
1940 12.059.000
1950 12.926.000
1955 14.442.000
1960 15.694.000
1965 16.619.450
1970 17.033.651
Jaar Inwoners [1]
1975 17.129.200
1980 17.057.488
1985 16.674.001
1990 17.349.651
1995 17.893.045
2000 18.009.865
2001 18.052.092
Jaar Inwoners [1]
2002 18.076.355
2003 18.079.686
2004 18.075.352
2005 18.058.105
2006 18.028.745
2007 17.996.621
2008 17.933.064
Jaar Inwoners [1]
2009 17.872.763
2010 17 845 154
2011

In 2006 bedroeg het aandeel van de mensen die ouder waren dan 65 jaar, rond de 19,7 procent (1950: 8,8 procent). Het aandeel van de bevolking dat jonger is dan 15 jaar is 14,7 Procent (1950: 22,6 Procent)[2]

In 2006 had het land ongeveer 8,5 miljoen huishoudens. Het doorsnee huishouden bedroeg daardoor 2,12 personen. In 37 procent van deze huishoudens woont echter maar één persoon. In 1950 had het doorsnee huishouden nog meer dan 3 mensen, dus is net als in de rest van Europa, ook hier het aantal mensen per huishouden verminderd. Het aandeel van de eenpersoonshuishoudens bedroeg in 1950 nog slechts 16,9 procent.[3] Het aandeel van de alleenstaanden is nog groter dan het aandeel van de eenpersoonhuishoudens. In 2006 was rond de 39 Procent van de bevolking alleenstaand. Nog slechts een kwart van de bevolking leeft anno 2012 in een "klassiek" gezin met ouders en kinderen.[4]

In 2006 had Noordrijn-Westfalen met 1,36 kinderen per vrouw het op twee na hoogste vruchtbaarheidscijfer van de duitse deelstaten. In 2007 steeg deze waarde naar 1,39. Er zijn daarbij echter grote regionale verschillen. Relatief hoge waarden van boven de 1,5 zijn er in het meer landelijke noorden en oosten van het land. De hoogste plaats wordt daarbij ingenomen door de landelijke gemeente Lippe met 1,61 kinderen per vrouw in 2007. Lagere waarden vindt men in het verstedelijkte Roergebied; bijvoorbeeld Bochum met 1,15 of Dortmund met 1,33. De hoogste waarde in het Roergebied heeft Duisburg met 1,45. Remscheid is de stad in Noordrijn-Westfalen met de hoogste vruchtbaarheid namelijk, 1,56 kinderen per vrouw. Zeer lage waarden treft men aan in de hoofdstad Düsseldorf met 1,29 en de grote stad met de meeste inwoners, namelijk Keulen met 1,26 kinderen per vrouw.[5]

In 2006 bedroeg het aandeel der inwoners met een migratie-achtergrond 22,6 procent.[6] Het aandeel van de niet-duitsers in de totale bevolking was op 31 december 2006 10,6 Prozent [7] De grootste groepen zijn Turken (580.000 inwoners), Italianen (128.000), Polen (102.000) en de Grieken (93.000).[8]

Bevolkingsvoorspelling[bewerken]

Volgens verschillende voorspellingen zal de bevolking van Noordrijn-Westfalen in de komende jaren duidelijk krimpen. De bevolkingsprognose van het statistiekbureau van de deelstaat voorspelt een totale bevolkingsomvang van 16,16 miljoen inwoners in het jaar 2050. Het aandeel 65-plussers zal volgens de prognose stijgen tot meer dan 30 procent.[9] Destatis voorspelt voor NRW een bevolkingsafname van 1 miljoen mensen per 20 jaar.[10] De Bertelsmannstichting heeft in 2011 de prognose „Wegweiser Kommune“ gepubliceerd. Tot 2030 wordt er een bevolkingsafname van ca. één miljoen inwoners voorspeld.[11] In de volgende tabel staat een samenvatting van deze prognoses:

Prognose 2011 (Destatis)[10]
Datum Inwoners
31 december 2010 17.818.000
31 december 2015 17.596.000
31 december 2020 17.364.000
31 december 2025 17.112.000
31 december 2030 16.832.000
31 december 2035 16.510.000
31 december 2040 16.136.000
31 december 2045 15.702.000
31 december 2050 15.219.000
31 december 2055 14.716.000
31 december 2060 14.230.000
Prognose 2011
(Wegweiser Kommune)
Datum Inwoners
31 december 2009 17.860.460
31 december 2015 17.659.710
31 december 2020 17.445.490
31 december 2025 17.196.820
31 december 2030 16.907.040

Bron: Bertelsmann Stiftung


Economie[bewerken]

De deelstaat staat vooral bekend om het zeer uitgebreide industriële en stedelijke Ruhrgebied (Essen, Dortmund, Duisburg, Oberhausen, Gelsenkirchen en Bochum), maar ook om de aangrenzende stedelijke gebieden langs de Rijn (Krefeld, Düsseldorf, Neuss, Leverkusen, Keulen en Bonn). Samen noemt men dit de Rijn-Ruhrregio en het is de grootste en belangrijkste economische regio van Duitsland. Andere belangrijke steden zijn Bielefeld, Münster, Wuppertal, Mönchengladbach en het historische Aken.

In de jaren 1950 en 1960 stond Noordrijn-Westfalen bekend als “Land van kolen en staal”. In de tijd van het herstel van de West-Duitse economie na de Tweede Wereldoorlog, was het Ruhrgebied een van de belangrijkste industriële regio's in Europa en speelde een belangrijke rol in het zo genaamde Wirtschaftswunder. Vanaf de late jaren 1960 leiden de herhaalde crises tot krimpen van deze industriële takken. Aan de andere kant groeide de producerende sector aanzienlijk, vooral in de machinebouw en metaalverwerkende industrie.

De deelstaat is in de afgelopen jaren ingrijpend veranderd. Hoewel in de steden nog steeds een deel van de oude wijken hoge werkloosheidcijfers kent, is de structurele verandering van een industriële naar kennismaatschappij duidelijk zichtbaar. Deze structurele veranderingen werden van de overheid begeleid door bijvoorbeeld de oprichting van regionale ontwikkelingsmaatschappijen en het landelijke NRW.INVEST, een centraal aanlooppunt voor investeerders in Noordrijn-Westfalen, dat in 1960 werd opgericht als „Besloten Vennootschap voor de Bevordering van de Economie" (Gesellschaft für Wirtschaftsförderung, GfW). Als gevolg is de werkgelegenheid in de dienstverlening en creatieve industrie omhoog gegaan. Industrieel erfgoed is nu werkplek voor ontwerpers, kunstenaars en de reclame-industrie.

De economie in de deelstaat was met een BBP van 543,0 miljard euro in 2010 (21,7 procent van het totale BBP van Duitsland) de economisch sterkste deelstaat in Duitsland en een van de belangrijkste businesscentra in de wereld.[12] Van de top 50 bedrijven in Duitsland zijn 19 gevestigd in Noordrijn-Westfalen. Het is ook een belangrijke vestigingsplaats voor buitenlandse bedrijven. In 2009 was de deelstaat het doel van de meeste directe buitenlandse investeringen (FDI) in Duitsland. Rond 13.100 buitenlandse bedrijven uit de belangrijkste investeringslanden sturen van Noordrijn-Westfalen hun Duitse of Europese activiteiten. Het totale handelsvolume van Noordrijn-Westfalen op basis van in- en uitvoer bedraagt 340,0 miljard euro (2010). Met een volume van 45,2 miljard euro is Nederland de belangrijkste handelspartner van Noordrijn-Westfalen.

Religie[bewerken]

Noordrijn-Westfalen is een regio met diverse religieuze groepen. De grootste religieuze groep zijn de katholieke christenen met circa 40 procent van de totale bevolking. De tweede grootste groep zijn evangelische gelovigen (30 procent). De grootste niet-christelijke groepen zijn moslims, ongeveer 3 procent van de totale bevolking. Het percentage niet-kerkelijken is ongeveer 25 procent.

Toerisme[bewerken]

In Noordrijn-Westfalen zijn met ca. 700 musea verhoudingsgewijs de meeste culturele instellingen in Europa te vinden. Maar ook de musical-mijl, die de grote steden Keulen, Düsseldorf, Duisburg, Essen en Bochum verbindt, een groot aantal orkesten, talrijke pop- en rockconcerten en flinke grote evenementen zijn trekpleisters. Jaarlijkse hoogtepunten zijn carnaval, de vuurwerken op de Rijn („Rhein in Flammen“ en „Kölner Lichter“), de Japan-Dag in Düsseldorf, evenementen rondom de industriecultuur (bijvoorbeeld „ExtraSchicht“) en het Beethoven-Festival in Bonn. Naast de grote steden heeft Noordrijn-Westfalen ook vele landbouwgebieden. Het Nationale park Eifel en veertien natuurparken beslaan meer dan een kwart van de regio. Vakantie op het platteland wordt voornamelijk in de middelgebergtes van Sauerland, Siegerland-Wittgenstein, Bergisches Land en Eifel doorgebracht. Vele Premiumwandelroutes, zoals de Rothaarsteig of de Rheinsteig, leiden door de deelstaat en er is een 13.800 kilometer groot fietspadennet.

Geschiedenis[bewerken]

De deelstaat Noordrijn-Westfalen is gesticht door de Verordnung Nr. 46 - „Auflösung der Provinzen des ehemaligen Landes Preußen in der Britischen Zone und ihre Neubildung als selbständige Länder“ van het Brits-geallieerde militaire gezag op 23 augustus 1946.[13] Oorspronkelijk bestond het uit de voormalige Pruisische provincie Westfalen en de noordelijke delen (de Regierungsbezirke Aken, Düsseldorf en Keulen) van de voormalige Pruisische Rijnprovincie. Het noordelijke deel van het vroegere Westfalen behoort nu bij de deelstaat Nedersaksen (omgeving Osnabrück).

Eind 1946 verplichtten de Britten de voormalige Freistaat Lippe zich hetzij bij Noordrijn-Westfalen, hetzij bij Nedersaksen aan te sluiten. Na onderhandelingen met beide deelstaten koos Lippe voor het samengaan met Noordrijn-Westfalen. Met het van kracht worden van de Verordnung Nr. 77 van de Britse militaire regering werd Lippe op 21 januari 1947 met Noordrijn-Westfalen verenigd.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Noordrijn-Westfalen is de deelstaat met de meeste bestuurslagen. Bijzonder voor deze deelstaat zijn de Landschaftsverbände. In zekere zin zijn ze gebaseerd op de twee voormalige Pruisische provincies Rijnland en Westfalen.

Gebouw van de Bezirksregierung in Münster

De bestuurslagen in overzicht, in volgorde van de geografische uitbreiding:

  • De deelstaat zelf met de staatsorganen zoals de deelstaatregering en de Landdag in Düsseldorf.
  • De twee Landschaftsverbände (ev. Landschaftsverband) Rijnland en Westfalen-Lippe. Ze beheren onder meer belangrijke musea en ziekenhuizen. Ze hebben volksvertegenwoordigingen die door de lokale parlementen worden gekozen.
  • De vijf Regierungsbezirke Arnsberg, Detmold, Düsseldorf, Keulen (Köln), Münster. Ze zijn regionale armen van de deelstaatregering en brengen een zekere decentralisatie met zich mee. Ze hebben Regionalräte als volksvertegenwoordigingen, gekozen eveneens (vooral) door de lokale parlementen. Het hoofd van een Regierungsbezirk is de Regierungspräsident en wordt benoemd door de deelstaatregering.
  • De 31 Kreise (districten) en 23 kreisfreie Städte (soms 'stadsdistricten' in het Nederlands). Ze nemen veel taken over waar de gemeenten te klein voor zijn. Een Kreis heeft als parlement een Kreisrat en als leider de Landrat (een persoon). Een kreisfreie Stadt heeft een Stadtrat en een Oberbürgermeister.
  • Een Kreis bestaat uit meerdere gemeenten, ieder met een Stadtrat of Gemeinderat en een Bürgermeister. Binnen een kreisfreie Stadt bestaan Stadtbezirke.

Sommige gemeenten mogen zich Stadt (stad) noemen. Deze historische uitdrukking is verder niet meer van belang. De meeste grote gemeenten heten wel stad. Bonn mag zich Bundesstadt noemen, als dank voor de rol die deze stad als zetel van de federale organen in 1949-1999 (en daarna) heeft gespeeld.

In 1997 bestond Noordrijn-Westfalen uit 396 gemeenten, inclusief de kreisfreie Städte.

Kreise[bewerken]

  1. Stadsregio Aken (Aachen)
  2. Borken
  3. Coesfeld
  4. Düren
  5. Ennepe-Ruhr-Kreis
  6. Rhein-Erft-Kreis (voorheen Erftkreis)
  7. Euskirchen
  8. Gütersloh
  9. Heinsberg
  10. Herford
  11. Hochsauerlandkreis
  1. Höxter
  2. Kleef (Kleve)
  3. Lippe
  4. Märkischer Kreis
  5. Mettmann
  6. Minden-Lübbecke
  7. Rhein-Kreis Neuss
  8. Oberbergischer Kreis
  9. Olpe
  10. Paderborn
  1. Recklinghausen
  2. Rheinisch-Bergischer Kreis
  3. Rhein-Sieg-Kreis
  4. Siegen-Wittgenstein
  5. Soest
  6. Steinfurt
  7. Unna
  8. Viersen
  9. Warendorf
  10. Wesel

Kreisfreie Städte[bewerken]

Keulen, de grootste stad van de deelstaat
  1. Aken (Aachen)*
  2. Bielefeld
  3. Bochum
  4. Bonn
  5. Bottrop
  6. Keulen (Köln)
  7. Dortmund
  8. Duisburg
  1. Düsseldorf
  2. Essen
  3. Gelsenkirchen
  4. Hagen
  5. Hamm
  6. Herne
  7. Krefeld
  8. Leverkusen
  1. Mönchengladbach
  2. Mülheim an der Ruhr
  3. Münster
  4. Oberhausen
  5. Remscheid
  6. Solingen
  7. Wuppertal
  • Aken is onderdeel van de Stadsregio Aken, maar heeft daarbinnen nog steeds de positie van Kreisfreie stad.

Gebieden[bewerken]

Politiek[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Kabinet-Kraft I

Na de verkiezingen in 2010 trad een minderheidskabinet aan bestaande uit de Sozialdemokratische Partei Deutschlands en Bündnis 90/Die Grünen onder leiding van Hannelore Kraft (SPD).

Ministers-presidenten[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Lijst van ministers-presidenten van Noordrijn-Westfalen

Wetgevende macht[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Landdag van Noordrijn-Westfalen

De wetgevende macht ligt in handen van de 181 leden tellende Landdag van Noordrijn-Westfalen. De laatste verkiezingen vonden op 13 mei 2012 plaats.

Interieur van de Landdag in Düsseldorf
Verkiezingsuitslag 2010
Partij zetels
CDU 67
SPD 67
Bündnis 90/Die Grünen 23
FDP 13
Die Linke 11
Totaal 181

Externe links[bewerken]

Logo Wikimedia Commons
Commons heeft meer mediabestanden op de pagina Noordrijn-Westfalen.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d (de) für Information und Technik Nordrhein-Westfalen Bevolking NRW
  2. (de) Bevolking in NRW naar leeftijd en geslacht Bevolking in NRW naar leeftijd en geslacht
  3. (de) huishoudens in NRW
  4. (de) sociale indicatoren
  5. (de) Geboortecijfers in NRW van 2004 tot 2007
  6. (de) mensen met een migratie achtergrond
  7. (de) Bevolking in NRW Bevolking in NRW
  8. (de) Buitenlandse bevolking in NRW
  9. (de) Voorspelling van de bevolkingsomvang an 2005 tot 2025/2050 PDF|Herausgeber=Landesbetrieb für Information und Technik Nordrhein-Westfalen (ehemals Landesamt für Datenverarbeitung und Statistik) |Ort=Düsseldorf|ISSN=1619-506X|Titel=Vorausberechnung der Bevölkerung 2005 bis 2025/2050 in NRW|Jahr=2006 |Zugriff=2010-08-27|Autor=Kerstin Ströker|Sammelwerk=Statistische Analysen und Studien Nordrhein-Westfalen|Band=31|Auflage=Korrigierte Fassung]
  10. a b (de) Statistisches Bundesamt (DESTATIS)Datenbank|datum=2011-11-11|zugriff=2011-11-11
  11. Bertelsmann-Stiftung: Wegweiser Kommune
  12. NRW.INVEST | Overzicht van Noordrijn-Westfalen
  13. Verordnung Nr. 46