NorNed-kabel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Blank map europe Nordned cable.svg

De NorNed-kabel is een hoogspanningskabel tussen Noorwegen en Nederland.

Geschiedenis[bewerken]

Voor de aanleg van een elektriciteitskabel was in 1991 al in een principeakkoord tussen de Nederlandse SEP en het Noorse Statkraft vastgelegd. Door de opheffing van de SEP, de privatisering van de elektriciteitssector en de lage brandstofprijzen is het project een tijd in de ijskast gezet. Inmiddels ligt de kabel er.

Op 19 januari 2004 maakte TenneT bekend samen met het Noorse Statnett een hoogspanningskabel over de bodem van de Noordzee te willen leggen. Deze kabel zou de import van elektriciteit uit Noorwegen mogelijk maken en zou tevens een verbinding vormen tussen de energiemarkten van Scandinavië en West-Europa. De bedrijven zouden samen 600 miljoen euro investeren in de kabel, die in 2008 operationeel zou worden.

De plannen voor de NorNed-kabel werden op 23 december 2004 goedgekeurd door de DTe (een onderdeel van de Nederlandse Mededingingsautoriteit), en de aanleg is in april 2008 voltooid. Op 5 mei 2008 is de eerste veiling van capaciteit gehouden, op 6 mei is het eerste commerciële gebruik gestart.[1]De kabel is een groot succes; in 2008 (kabel maar acht maanden in gebruik) werd via de kabel al 3000 GWh door Nederland geïmporteerd en voor 330 GWh aan elektriciteit geëxporteerd[2] De kabel wordt gebruikt om overdag goedkope met waterkracht opgewekte en dus schone elektriciteit uit Noorwegen te importeren. 's Nachts kan dan goedkope Nederlandse nachtstroom worden gebruikt om Noorwegen te voorzien zodat het water in de bassins van de Noorse waterkrachtcentrales gespaard kan worden voor de piekvraag. Eventueel kan zelfs de goedkope nachtstroom gebruikt worden om water omhoog in het spaarbekken te pompen, om er dan overdag, als er grote behoefte is aan stroom, weer elektriciteit mee op te wekken. Op die manier worden de stuwmeren gebruikt om energie op te slaan, zò dat het ook weer makkelijk terug te winnen is. De stuwmeren zijn op die manier te vergelijken met een heel grote accu of batterij.

Vergelijkbare kabels liggen al tussen Noorwegen, Denemarken, Zweden en Duitsland. Tussen Noorwegen en Denemarken is dit de Cross-Skagerak. Tussen Zweden en Duitsland is dit de Baltic Cable. Een soortgelijke verbinding tussen Nederland en Groot-Brittannië, de zogenaamde BritNed-kabel werd op 1 april 2011 in gebruik genomen, de aanleg was in 2009 gestart.

In september 2012 verwachten NorNed partners TenneT en Statnett een nieuwe overeenkomst te ondertekenen voor de aanleg van een tweede onderzeese elektriciteitsverbinding, maar tussen Duitsland en Noorwegen. Voor de aanleg van de NorGer-kabel wordt een investeringsbeslissing verwacht in 2014[3]. De nieuwe gelijkstroomverbinding zal naar verwachting vanaf 2018 in gebruik kunnen worden genomen.

Ligging van de kabel[bewerken]

De 580 km lange kabel loopt van de Nederlandse Eemshaven over de zeebodem van de Noordzee naar het Noorse Feda, gemeente Kvinesdal. Hiervan loopt 420 kilometer in ondiep water (tot 50 meter diep), en 160 kilometer in diep water (tot maximaal 409 meter). Over 270 kilometer is de kabel dubbel uitgevoerd, en over 310 kilometer enkel.

Techniek[bewerken]

De verbinding wordt tot stand gebracht met de hoogspanningsgelijkstroomtechniek (HVDC). Met deze techniek zijn de energieverliezen door transport veel kleiner dan wanneer van wisselstroom gebruik zou worden gemaakt. De kabel heeft twee aders, wordt op een spanning van + en - 450 000 V bedreven en heeft een vermogen van 700 MW. Aan de beide uiteinden van de kabel bevinden zich omvormers die de wisselstroom vanuit de nationale netten gelijkrichten, en de inverters die de gelijkstroom omvormen naar driefasige wisselstroom (draaistroom), waarmee de nationale netten weer gevoed worden.

Gegevens[bewerken]

  • Capaciteit: 700 megawatt
  • Lengte: 580 kilometer
  • Kosten: ruim 600 miljoen euro
  • Landingplaats in Noorwegen: Feda (gemeente Kvinesdal)
  • Landingsplaats in Nederland: Eemshaven

Zie ook[bewerken]

Bronnen[bewerken]

  1. Tennet.org - Verwachte start NorNed Auction maandag 5 mei. TenneT (2008) Geraadpleegd op 2008-05-05
  2. UCTE; Statistical yearbook 2008
  3. Persbericht Tennet: TenneT bereidt tweede kabelverbinding voor tussen Noordwest-Europese markt en Noorwegen, 21 juni 2012 Geraadpleegd op 2012-06-26