Norn (mythisch wezen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Nornen aan het spinnen bij de Yggdrasil en de bron van Urd
De Nornen door Johannes Gehrts, 1889
De drie nornen, Berlijn

Nornen zijn de schikgodinnen of lotsgodinnen uit de Noordse mythologie die worden voorgesteld als drie zusters die het noodlot bepalen van de mensen en de goden. Als vrouwelijke beschermgeesten ("disir") leggen zij de het lot van elke mens en godheid bij de geboorte vast. Dit doen ze door vlechten, weven en zingen. Deze werkwijze treft men aan bij de schikgodinnen van vrijwel alle andere mythologieën zoals de Moerae of Moira van de Griekse mythologie. De Nornen worden nogal eens verward met de Walkuren, waarmee zij in bepaalde gevallen inderdaad kunnen samenvallen, maar die als wraakgodinnen gewoonlijk een heel andere functie hebben.

De drie nornen
De nornen weven het lot

De drie Nornen heten Urd (oorsprong), Verdandi (wordend) en Skuld (schuld). Zij woonden naast een bron die onder de moederboom Yggdrasil in Asgard stond. Urd was de eerste norn en vertegenwoordigde het noodlot of de verleden tijd (mogelijk is het Nederlandse woord 'oer', 'eerder', oudgermaans 'urthr', etymologisch aan de naam verwant). Verdandi (wordende) zou in sommige bronnen het heden symboliseren, Skuld de toekomst. Het drietal zou tevens de levensboom Yggdrasil onderhouden door witte leem op het almaar rottende hout te smeren.

Hun personages vertonen veel overeenkomsten met vergelijkbare schikgodinnen bij Romeinen (Parcae) en Grieken (Moirae) in de klassieke oudheid. Hun dienst valt geheel of gedeeltelijk samen met die van de vermoedelijk uit zeer oude tijden stammende en wijdverbreide verering van de drievoudige moedergodinnen, die naar kan worden aangenomen drie voorname functies hebben: als beschermsters van het huiselijk geluk, als schutsvrouwen voor een nederzetting of stam en als schikgodinnen.[1][2]

In het volksgeloof hebben de Nornen na de invoering van het christendom nog enige tijd stand gehouden. In de Scandinavische folklore zijn de 'nornae' bij de bevolking nog wel bekend. Hedendaagse spirituele groeperingen, New Age en Ásatrú houden die cultus levend, vaak vermengd met contemporaine opvattingen en soms ook vertekend door populaire of pseudowetenschappelijk getinte misvattingen.

Trivia[bewerken]

Jacob Grimm vergeleek De drie spinsters uit het in heel Europa bekende sprookje, vermeld in hun Kinder- und Hausmärchen met volgnummer 14, met de Nornen.[3]

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Vries, J. de, Altgermanische Religionsgeschichte, band II, Berlin, 1957
  2. Schuyf, J., Heidens Nederland, Zichtbare overblijfselen van een niet-christelijk verleden, Stichting Matrijs, Utrecht, 1995
  3. M.M. de Vries- Vogel (1940, 2e druk 1984), De sprookjes van Grimm, blz. 492, Van Holkema & Warendorf, Weesp