Norodom Sihanouk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Norodom Sihanouk
(Preah Karuna Preah Bat Sâmdech Preah Norodom Sihanouk Preahmâhaviraksat)
1922 - 2012
Norodom Sihanouk (1983)
Norodom Sihanouk (1983)
Koning en staatshoofd
Periode 1941-1955
1993-2004
Vader Norodom Suramarit
Moeder Sisowath Kossamak
Dynastie Norodom
Partner van Norodom Monineath
Kinderen 14
Geboorteplaats Phnom Penh
Handtekening Handtekening

Norodom Sihanouk (Khmer: នរោត្តម សីហនុ) (Phnom Penh, 31 oktober 1922Peking, 15 oktober 2012) was van september 1933 tot oktober 2004 (met tussenpozen) koning en staatshoofd van Cambodja en componist. Hij werd geboren in het Cambodjaanse deel van de toenmalige Unie van Indochina, uit de koninklijke familie Norodom.

Eerste koningschap[bewerken]

In 1941 werd Sihanouk door de Franse koloniale overheid in Cambodja aangesteld als koning (uitsluitend van het Cambodjaanse deel de Unie van Indochina). Hij werd door de Franse Résident Supérieur beschouwd als een tegenwicht voor de ontluikende nationalistische beweging onder Son Ngoc Thanh. Deze laatste trachtte eventueel met behulp van Japan het koloniale juk af te schudden. Na de oorlog zette koning Norodom de samenwerking voort, doch toen het tij voor de Fransen in de Indochinese Oorlog begon te keren, drong hij aan op onafhankelijkheid van Cambodja. In oktober 1953 werd Cambodja een onafhankelijk koninkrijk. In 1955 trad Sihanouk als koning af ten gunste van zijn vader, Norodom Suramarit.

Premier en staatshoofd[bewerken]

Prins Sihanouk was van 1955 tot 1957 met enige tussenpozen minister-president. Hij richtte de Socialistische Volksgemeenschap (SVG) op. De SVG streefde naar een eerlijkere verdeling van de welvaart en een politiek in overeenstemming met het boeddhisme en de nationale tradities. Na het overlijden van zijn vader in 1960 traden er enkele interim-leiders op als staatshoofd, totdat Sihanouk in juni 1960 zelf staatshoofd werd. Als staatshoofd voerde hij een consequente neutralistische koers. Hoewel de Verenigde Staten van Amerika aandrongen om hun zijde te kiezen, zwichtte Sihanouk niet voor de druk. Zijn neutralisme leverde hem vijanden op, met name de pro-Amerikaanse regeringen in Zuid-Vietnam en Thailand. In maart 1970 werd Sihanouk door de pro-Amerikaanse generaal Lon Nol aan de kant geschoven na een staatsgreep. Spoedig werd deze laatste premier en later president van Cambodja.

Ballingschap[bewerken]

Sihanouk verbleef sindsdien in ballingschap in China waar hij de steun genoot van de Chinese voorzitter Mao Zedong. In Peking sloot hij een verbond met de communistische Rode Khmer (uit noodzaak, niet uit overtuiging) en met enkele nationalistische bewegingen. Nadat de Rode Khmer in april 1975 de pro-Amerikaanse regering uit Phnom Penh verdreef, werd Sihanouk opnieuw staatshoofd, maar reeds een jaar later door de Rode Khmer afgezet (11 april 1976). Hoewel nu een ambtloos burger, bleef hij in Cambodja en ontvluchtte hij het land na de Vietnamese inval die het barbaarse regime van de Rode Khmer verdreef. Opnieuw verbleef hij als balling in China. In 1982 verbond hij zich opnieuw met de Rode Khmer - ondanks haar terreurdaden - en de nationalistische KPNLF van Son Sann.

Opnieuw koning[bewerken]

Vanaf december 1987 voerde Sihanouk besprekingen met de communistische regering in Phnom Penh over het herstel van de democratie en een overgangsregering. Na vier jaar onderhandelen bereikten de vier strijdende partijen in 1989 een akkoord. Op 14 november 1991 werd Sihanouk president van de Staat Cambodja, met Hun Sen als minister-president. Bij de democratische verkiezingen van september 1993 behaalde niet Hun Sen, maar prins Norodom Ranariddh, de zoon van Sihanouk, de meeste stemmen. Hun Sen weigerde echter af te treden, maar de internationale gemeenschap accepteerde uiteindelijk een copremierschap van prins Ranariddh en Hun Sen. Op 24 september 1993 werd het Cambodjaanse koninkrijk hersteld, met Norodom Sihanouk als koning. De relatie tussen de premiers Sanariddh en Hun Sen was bijzonder slecht en in 1997 trad Ranariddh als premier terug. In 1998 werd Hun Sen de enige premier van het land.

Aftreden[bewerken]

Op 7 oktober 2004 trad hij af. Het hoofd van de Senaat Chea Sim stelde hij aan als tijdelijk opvolger. Zijn zoon prins Norodom Sihamoni werd aangewezen als zijn opvolger na zijn dood, door zowel prins Ranariddh als Hun Sen.

Hiermee werd gehandeld volgens de Cambodjaanse grondwet, die geen automatische erfopvolging kent. De Koninklijke Raad van de Troon kiest normaal gesproken een nieuwe koning binnen zeven dagen na de dood van de koning. Dit is de eerste keer dat dit gebeurde voor de dood van een koning.

Koning Sihanouk stond in hoog aanzien bij de meeste Cambodjanen. Hij overleed in 2012 en op 4 februari 2013 is hij gecremeerd.[1]

De componist[bewerken]

Sihanouk was ook als componist werkzaam. Naast een aantal populaire liederen schreef hij ook werken voor harmonieorkest.

Kinderen[bewerken]

Bibliografie[bewerken]

  • Hélène Cixous, De verschrikkelijke maar nog onvoltooide geschiedenis van Norodom Sihanouk, koning van Cambodja, vert. uit het Frans door Pieter Kottman, Amsterdam: International Theatre Bookshop, 1986, ISBN 90-6403-138-X.
  • Achille Dauphin-Meunier, Le Cambodge de Sihanouk ou de la difficulté d'être neutre, m.m.v. Norodom Sihanouk Varman, Paris (in de reeks Collection Survol du monde), 1965.
  • Roger M. Smith, "Prince Norodom Sihanouk of Cambodia", in: Asian Survey, deel 7, nr. 6 (juni 1967), p. 353-362.

Zie ook[bewerken]

Voorganger:
Sisowath Monivong
Koning van Cambodja
1941-1955
Opvolger:
Norodom Suramarit
Voorganger:
-
Premier van Cambodja
1945
Opvolger:
Son Ngoc Thanh
Voorganger:
Yem Sambaur
Premier van Cambodja
1950
Opvolger:
Krom Luong Sisowath Monipong
Voorganger:
Huy Kanthoul
Premier van Cambodja
1952-1953
Opvolger:
Penn Nouth
Voorganger:
Chan Nak
Premier van Cambodja
1954
Opvolger:
Penn Nouth
Voorganger:
Leng Ngeth
Premier van Cambodja
1955-1956
Opvolger:
Oum Chheang Sun
Voorganger:
Oum Chheang Sun
Premier van Cambodja
1956
Opvolger:
Khim Tit
Voorganger:
Khim Tit
Premier van Cambodja
1956
Opvolger:
San Yun
Voorganger:
San Yun
Premier van Cambodja
1957
Opvolger:
Sim Var
Voorganger:
Sim Var
Premier van Cambodja
1958-1960
Opvolger:
Pho Poeung
Voorganger:
Chuop Hell
Staatshoofd van Cambodja
1960-1970
Opvolger:
Cheng Heng
Voorganger:
Penn Nouth
Premier van Cambodja
1960-1961
Opvolger:
Nhiek Tioulong
Voorganger:
Sak Sutsakhan
Staatshoofd van Cambodja
1975-1976
Opvolger:
Khieu Samphan
Voorganger:
Chea Sim
Staatshoofd van Cambodja
1992-1993
Opvolger:
Ambt opgeheven
Voorganger:
Nieuw ambt
Koning van Cambodja
1993-2004
Opvolger:
Norodom Sihamoni
Bronnen, noten en/of referenties