Authentieke akte
Een authentieke akte is een document dat door een openbaar ambtenaar, als regel een notaris, is opgesteld en gewaarmerkt.
Een verklaring of overeenkomst die zonder de aanwezigheid van een notaris is opgesteld heet een onderhandse akte. Het is overigens wel mogelijk om een onderhandse akte te laten registreren door een notaris.
Inhoud |
Eigenschappen van een authentieke akte[bewerken]
Een authentieke akte biedt, in vergelijking met een onderhandse akte, zekerheid
- dat het document echt is,
- dat niemand er achteraf iets aan veranderd heeft,
- dat de personen van wie de namen onder het document staan werkelijk degenen zijn geweest die het hebben ondertekend,
- dat het is ondertekend op de genoemde datum (dat er dus niet geantedateerd is).
Het feit dat een akte in authentieke vorm is opgemaakt brengt met zich dat de ondertekenaars begrepen moeten hebben wat zij hebben ondertekend. De notaris is immers verplicht zich ervan te vergewissen dat de ondertekenaars de strekking van het document begrepen hebben. Zekerheid biedt dit echter niet omdat een schriftelijk stuk nu eenmaal interpretatieverschillen onverlet laat.
De wet vereist voor bepaalde verklaringen en overeenkomsten een authentieke akte; een onderhandse akte is voor dat soort verklaringen ongeldig.
Wat gebeurt er met een authentieke akte[bewerken]
Het opstellen en rechtsgeldig verklaren van een akte door een notaris heet het verlijden van de akte. Het bekrachtigen van een akte door een notaris heet ook wel het passeren van de akte.
De notaris schrijft alle door hem opgemaakte akten in, in een repertorium. Leveringsakten van registergoederen mogen zowel door de vervreemder, de verkrijger alswel de notaris worden ingeschreven in het kadaster. (Art 3:89 lid 1 BW)
De notaris moet het origineel in zijn kluis bewaren. Dat origineel heet de minuut (of minuutakte) aangezien vroeger de oorspronkelijke akte met kleine letters werd geschreven (Latijn: minuta scriptura).
Een door de notaris gewaarmerkte kopie van de minuutakte heet "afschrift". Hoewel de bewijskracht van de akte normaal gesproken gelegen is in het origineel, heeft een door de notaris afgegeven afschrift een even grote bewijskracht. Naast het uitgeven van afschriften kan de notaris ook een "grosse" afgeven van de akte. Een grosse is een afschrift van de akte met aan het hoofd de tekst "In naam der Koningin" (of "In naam des Konings") gesteld. Een grosse van een notariële akte levert een executoriale titel op voor de vorderings- of zekerheidsrechten die uit de akte blijken. Die rechten kunnen met een grosse rechtstreeks worden afgedwongen zonder tussenkomst van de rechter. Afschriften en grossen worden door de notaris uitsluitend afgegeven aan belanghebbenden.
Bewijskracht[bewerken]
Authentieke akten gelden als dwingend bewijs van hetgeen de notaris verklaart ten aanzien van wat hij of zij heeft gedaan en gezien of gehoord. Let wel, de akte bewijst natuurlijk alleen dat een partij dit-of-dat verklaard heeft op een bepaalde dag. Het bewijst niet dat die partij toen ook de waarheid gesproken heeft.
Speciaal voor authentieke akten geldt, dat iemand de akte ook als bewijs kan gebruiken tegenover iemand die zelf niet bij de ondertekening van het stuk geweest is. Een onderhandse akte heeft gewoonlijk slechts bewijskracht voor de ondertekenaars zelf.
Voorbeelden[bewerken]
Bekende authentieke akten:
- hypotheekakte
- akte van levering (vroeger transportakte geheten) - betreft de levering van onroerende zaken
- huwelijkse voorwaarden
- oprichtingsakte - waarbij een rechtspersoon, zoals een naamloze vennootschap (N.V.), besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (B.V.), vereniging of stichting, in het leven wordt geroepen
- splitsingsakte - voor het splitsen van de eigendom van een gebouw in appartementsrechten
- testament
- verklaring van erfrecht
- akte van vereffening-verdeling
