ODESSA

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

ODESSA, ook wel OdeSSA, acroniem van het -voluit- Duitse: Organisation der ehemaligen SS-Angehörigen (vertaling: 'Organisatie van voormalige SS-leden'), was een verondersteld netwerk van nazi-voortvluchtigen dat rond het eind van de Tweede Wereldoorlog werd opgezet door een groep SS-officieren, onder leiding van Otto Skorzeny.

Volgens de bekende nazi-jager Simon Wiesenthal werd ODESSA in 1946 opgezet. De organisatie zou banden hebben met Argentinië, Egypte, Duitsland, Italië, Zwitserland en het Vaticaan. Ze opereerde vanuit Buenos Aires en hielp Adolf Eichmann, Josef Mengele, Erich Priebke en veel andere oorlogsmisdadigers om het bezette Duitsland te ontvluchten en een schuilplaats te vinden in Latijns-Amerika en het Midden-Oosten.

Andere bronnen, zoals veel interviews met voormalige SS'ers in het kader van de documentaire Mythos Odessa: Wahrheit oder Legende? (2002) van de ZDF, suggereren dat ODESSA nooit die ene wereldwijde geheime organisatie was die Wiesenthal beschreef, maar dat er diverse organisaties waren, zowel openlijk als geheim. Daaronder bevonden zich de CIA, een aantal Latijns-Amerikaanse regeringen, en de zogenaamde Rattenlijn.
De Engelse journalist en publicist Guy Walters, schrijver van onder meer het boek Hunting Evil over het onderwerp, vermoedt dat "Odessa" is ontstaan als wachtwoord tussen ingewijden in een Amerikaans interneringskamp voor SS'ers. Daar zou het door informanten zijn opgevangen, waarna de term daarna een eigen leven ging leiden.[1] Overigens bestrijdt ook Walters niet dat er kleine en grote organisaties betrokken waren bij het doen vluchten van SS'ers. De literatuur noemt daarbij namen als Stille Hilfe, Konsul en Scharnhorst. Volgens Paul Manning in zijn boek Martin Bormann: Nazi in Exile vonden uiteindelijk meer dan 10.000 voormalige Duitse militairen de weg naar Zuid-Amerika langs de vluchtroutes ODESSA en Deutsche Hilfsverein. Ook volgens Uki Goñi, die in zijn boek La auténtica Odessa (Het ware Odessa, 2002) met name de Argentijnse kant van de zaak belichtte, moet het om duizenden gevluchten zijn gegaan.[2]

De speculaties werd nieuw leven ingeblazen toen namens ODESSA de verantwoordelijkheid werd geclaimd voor de autobom op 9 juli 1979 in Frankrijk gericht op de antinazi-activisten Serge en Beate Klarsfeld.

Roman en film[bewerken]

In 1974 kwam de film The Odessa File in de bioscopen, gebaseerd op het in 1972 verschenen gelijknamige boek van Frederick Forsyth, waarin de organisatie ODESSA een hoofdrol speelt.

Bronnen, noten en/of referenties