Horzels
| Horzels | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Horzel (tekening 1885) |
|||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Familie | |||||||||||||||||
| Oestridae |
|||||||||||||||||
| Horzels op |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Horzels (Oestridae) zijn een familie van insecten behorende tot de orde tweevleugeligen (Diptera).
De bloedzuigende dazen (steekvliegen) en de stekende hoornaars (de grootste Nederlandse wespensoort) worden in de volksmond ook vaak horzels genoemd. Echte horzels kunnen echter niet bijten of steken, ze hebben geen bewegende monddelen en geen angel.
Horzels zijn schadelijk doordat de larven parasiteren in levende dieren. De enige soort die op de mens parasiteert is Dermatobia hominis. Ook deze horzel kan niet bijten maar laat de larven door een mug transporteren naar de mensenhuid. Hier kruipt de larve meestal door het gaatje van de muggenbeet naar binnen.
In Nederland en België komen een twaalftal soorten voor (2005), gelijkelijk verdeeld over drie geslachten, Hypoderma, Gasterophilus en Oestrus, waarvan de larven van de eerste in de huid, van de tweede in de maag en van de derde in de neusholte van de gastheer leven.
De larven van Oestrus (ook wel dauwwormen genoemd) komen levend ter wereld en worden door de horzel in de neus van de gastheer gespoten, terwijl de horzel voor de gastheer in de lucht zweeft. De larven van de Hypoderma en Gasterophilus worden als ei op of in de huid gelegd. Of Gasterophilus-larven door de gastheer worden opgelikt of zelf hun weg naar de maag vinden is niet goed bekend. Een volgroeide larve verlaat de gastheer en verpopt zich op of in de bodem; de volwassen vliegen leven maar kort (enige weken).
[bewerken] Taxonomie
De horzels zijn een familie die is verdeeld in 4 onderfamilies:
Enkele bekendere soorten zijn:
- Hypoderma bovis (Runderhorzel)
- Hypoderma lineatum (Runderhorzel)
- Hypoderma diana (bij herten)
- Gasterophilus intestinalis (Paardenhorzel)
- Oestrus ovis (Schapenhorzel)
- Pharyngomyia picta (bij herten)
- Oedemagena tarandi (bij rendieren)
[bewerken] Trivia
- De Griekse filosoof Socrates werd ook wel "De Horzel van Athene" genoemd, wegens zijn gedrag tegen de heersende klasse.
[bewerken] Afbeeldingen
-
Eitjes Gasterophilus intestinalis op een paard
-
Larve Cuterebra cuniculi
| Zie de categorie Oestridae van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
