Ogier Gisleen van Busbeke

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ogier van Busbeke

Ogier Gisleen van Busbeke, Latijn: Augerius Gislenius Busbequius (Komen, circa 1522 - kasteel Maillot in Saint-Germain-sous-Cailly (bij Rouen), 28 oktober 1592) was een Vlaams humanist met internationale uitstraling.

De Epistolae Turcicae in de uitgave van 1595

Hij werd geboren in 1521 of 1522 als buitenechtelijk kind in een adellijke familie en groeide op in Busbeke (Bousbecque), net over de Franse grens. Later werd hij door de familie erkend. In het Frans wordt zijn naam als Augier de Bousbecque geschreven.

Hij studeerde kunstgeschiedenis in 1536 aan het Collegium Trilingue, het Drietalencollege in Leuven, waar hij vriendschap sloot met Charles de l'Écluse, die zich later Carolus Clusius noemde. Hij studeerde verder aan bekende Europese universiteiten zoals Parijs, Bologna, Padua en Venetië.
In 1554 kreeg hij de taak om als gezant van Ferdinand van Oostenrijk een bezoek te brengen aan Süleyman I, de Prachtlievende, sultan van het Ottomaanse Rijk. In 1564 was hij terug in Wenen. Van 1574 tot 1591 was hij ambassadeur in Parijs.

Als auteur verschafte hij zijn lezers informatie over het Ottomaanse Rijk. Vele van zijn boeken, waaronder de "Itinera Constantinopolitanum et Amasianum", heruitgegeven in 1595 als "Turcicae epistolae" of "Turkse Brieven", werden in de belangrijkste Europese talen vertaald. Hele scheepsladingen antieke teksten liet hij vanuit Constantinopel verzenden naar Europa. Zo ontdekte hij in de tempel van Augustus en Roma te Ankara een inscriptie met de Res gestae divi Augusti. In 1562 schreef hij ook een lijst van een tachtigtal woorden uit het Krim-Gotisch, een germaanse taal die tot in de achttiende eeuw in de Krim (nu Oekraïne) werd gesproken door een kleine groep Goten. Het is de enige bewaard gebleven bron van de taal.

Als wetenschapper beschreef Van Busbeke ook de plantengroei van Klein-Azië. Vlak voor zijn dood stuurde hij tulpenzaden aan Carolus Clusius, die een jaar later hoogleraar in Leiden werd en de eerste baas van de nieuwe Hortus Botanicus. Van Busbeke heeft ook andere planten en bloemen in de Lage Landen geïntroduceerd zoals de hyacint, de sering, de witte paardenkastanje en de lelie. Ook introduceerde hij de Angorageit in West-Europa.

Willy Spillebeen schreef een jeugdroman over deze Vlaming: Busbeke of de thuiskomst (Leuven 2000).

Van Busbeke woonde op kasteel Maillot in Saint-Germain-sous-Cailly. Hij overleed na een operatie waarbij men vergeefs probeerde zijn blaasstenen te verwijderen.

Literatuur[bewerken]

  • Zweder VON MARTELS, Augerius Gislenius Busbequius: leven en werk van de keizerlijke gezant aan het hof van Süleyman de Grote een biografische, literaire en historische studie met editie van onuitgegeven teksten, 1989, ISBN 90-900296-3-X
  • Dominique ARRIGHI, Ogier Ghiselin de Busbecq. Les Lettres Turques, Frans vertaling, Honoré Champion, Champion Classiques collection, ISBN 978-2-7453-2038-4, inleiding van Gilles Veinstein, Ottoman geschiedenis belijder, Collège de France.
  • Frans BAEKELANDT, Ogier Ghislain van Busbeke, in: Kontaktblad Gidsenbond Brugge en West-Vlaanderen, december, 1999 - idem in: Historische opstellen, Brugge, 2011.

Externe links[bewerken]