Oirsbeek

**Oirsbeek**
	Dorp in Nederland
	;
	Situering
Provincie	Limburg
Gemeente	Schinnen
Coördinaten	50°56'N 5°54'E
	Algemeen
Oppervlakte	2,87 km²
Inwoners (2007)	3880
Portaal	Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

St. Lambertuskerk Oirsbeek

Schepenbank Oirsbeek

Maria Grot Oirsbeek

Oirsbeek (Limburgs: Oeësjbik) is een kerkdorp in de Nederlandse provincie Limburg met circa 4.000 inwoners. Tot 1982 vormde Oirsbeek samen met het dorp Doenrade de zelfstandige gemeente Oirsbeek, maar behoort nu tot de gemeente Schinnen.

Waar de naam Oirsbeek vandaan komt is onbekend. De naam slaat in ieder geval terug op de beek die vroeger door het dorp gestroomd heeft. "Oir" slaat mogelijk op Oer, ijzerhoudende grond, die in de omgeving wordt aangetroffen. De beek werd vroeger door de Oirsbekenaren "vloot" genoemd en loopt tegenwoordig door een buis onder de grond (Grachtstraat) en gaat van daaruit richting Schinnen naar de buurtschap Wolfhagen.

Vroeger bestond Oirsbeek uit 4 wijken, "Gracht", "Klein-Doenrade", "Oirsbeek" en "Oppeven". Gracht en Oppeven zijn tegenwoordig onderdeel van de dorpskom van Oirsbeek en niet meer als zelfstandige buurtschappen herkenbaar.

[bewerken] Heerlijkheid Oirsbeek

In 1609 werd de schepenbank van Oirsbeek, bestaande uit Oirsbeek, Amstenrade, Bingelrade en Merkelbeek door de Spaanse regering verkocht aan Arnold III Huyn van Geleen. Vanaf 1557 waren deze reeds verheven tot heerlijkheid en werden deze verpand. In 1664 ging deze heerlijkheid op in het graafschap Geleen en Amstenrade.
Per 1796, aan het einde van de Ancien Régime, werd Oirsbeek een zelfstandige gemeente, die bij de gemeentelijke herindeling per 1 januari 1982 opging in de gemeente Schinnen.

[bewerken] Bezienswaardigheden

In het centrum van Oirsbeek staat de rooms-katholieke Sint-Lambertuskerk, uit 1953 naar ontwerp van de architect F.P.J. Peutz, gecombineerd met een toren uit 1514. De muren zijn voorzien van speklagen.

Oirsbeek heeft twee molens, de "Oude Molen" uit 1802 waarvan alleen de molenromp nog intact is en een stenen beltmolen, de "Janssenmeule" uit 1877-1878, van het ronde bovenkruiertype, met stenen romp. Het molenhuis dat naast de Janssenmeule lag werd in 1966 afgebroken. De romp van de Janssenmeule was vroeger voorzien van een laag teer en had daardoor een zwarte kleur. De molen werd in de volksmond ook wel 'zwarte molen' genoemd.

Een ander opmerkelijk gebouw in het centrum van Oirsbeek is de Schepenbank tegenover de kerk welke in 1734 door Paes Limpens en Catharina Bousten werd gebouwd. In de voorgevel van de Schepenbank staan de inscriptie PL 1734 CB vermeld, duidend naar de bouwers. Dit gebouw werd vroeger gebruikt als rechtbank. Verschillende leden van de bokkenrijdersbende zijn hier ter dood veroordeeld. In het begin van de twintigste eeuw werd de Schepenbank bewoond door de dames Rosalia en Catharina Paulssen terwijl de familie Jeukens op de binnenplaats een landbouwbedrijf had. Na de restauratie in 1977 werd het gebouw tot 1982 gebruikt als gemeentehuis van de voormalige gemeente Oirsbeek. Vanaf de gemeentelijke herindeling in 1982 tot 1988 werd het gebouw gebruikt door de nieuwe gemeente Schinnen. Daarna is het gebouw in gebruik genomen door de Weldadige Stichting Jan de Limpens (sinds 2006 eigenaar) en door de Stichting Jeugd- en Jongerenwerk Oirsbeek. Burgemeester Berry Link van de gemeente Schinnen bewoont sinds 15 december 2008 het woongedeelte aan de voorzijde van de Schepenbank. In de Schepenbank bevindt zich een waterput uit de Romeinse tijd.

Verder is er de Fatimagrot uit 1946, die gemaakt is in een van de holle wegen van Oirsbeek, de Boompjesweg. Deze grot is gebouwd vlak na de Tweede Wereldoorlog, en geschonken door de Oirsbeekse bevolking, uit dankbaarheid dat Oirsbeek gespaard is gebleven tijdens de tweede wereldoorlog.

Op de markt van Oirsbeek staat het bronzen beeld 'Elementen' van Arthur Spronken ter herinnering aan de zelfstandige gemeente Oirsbeek. Op de hardstenen sokkel staat de volgende tekst: Ter herinnering aan de zelfstandige gemeente Oirsbeek. Burgemeester A.G.H. Gubbels Secretaris G.W. Bisschops Wethouders F.J. Feijts J.H.J. Beugels Raadsleden F.H. Douven M.A. Hendrix J.J.W.M. Knops J. De Koster H.W. Roberts W.M.J. Simons V.E. Smeets J.W. Thijssen A.E.M. Wasser 27-12-1981

[bewerken] Boeken over Oirsbeek

Levensschets van Hermanus Joseph Beugels, Th.Ign. Welvaarts 1880, Turnhout;
Een Valkenburgsch dorp in 1789 (korte beschrijving van het dorp Oirsbeek), Joseph Habets 1889, Drukkerij Le Courrier de la Meuse, Maastricht;
Gids voor Oirsbeek en Doenrade, Drukkerij Lindelauf 1973, Oirsbeek;
Wandeling door Oirsbeek, Bart Lendfers 1998, Drukkerij Harry Lindelauf, Oirsbeek;
Parochie St. Lambertus, Parochie St. Lambertus 1985, Drukkerij HarryLindelauf, Oirsbeek;
Van Koning tot Keizer, Huub Zwart 1995, Oirsbeek;
Bellen blazen, drs. Harrie Sanders (pastoor van Oirsbeek) 1981, Drukkerij Harry Lindelauf, Oirsbeek;
De Parochies van Oirsbeek en Doenrade, M. Meulenberg EM. Pastoor 1955;
Oud Limburgs Schuttersfeest Oirsbeek 6 juli 1958, Schutterij St. Lambertus 1958, Oirsbeek;
Oud Limburgs Schuttersfeest Oirsbeek 6 juli 1975, Schutterij St. Lambertus 1975, Oirsbeek;
OIRSBEEK, door de jaren heen, Bart Lendfers 2007, Drukkerij Van Breugeloffset, Oirsbeek;
Oirsbeek een Valkenburgsch dorp, Dr. C. H. E. de Wit 1974, Drukkerij Harry Lindelauf, Oirsbeek. Zie http://www.ppsimons.nl/stamboom/oirsbeekinleiding2.htm;
boek over de Weldadige Stichting Jan de Limpens;
Een kerk als grafmonument, 50 jaar herbouwde St. Lambertuskerk Oirsbeek, Jack Cleutjens, Hans Dejong, Wim Douven, Bart Lendfers en Jules Pirnay 2004, Artsupport BV, Brunssum;

[bewerken] Evenementen

Ieder jaar in de maand juli wordt een jaarmarkt georganiseerd in het centrum van Oirsbeek. De organisatie van deze jaarmarkt is in handen van harmonie Sint Gerlachus.
Ieder jaar tijdens de pinksterdagen wordt er een groot internationaal handbaltoernooi georganiseerd. Dit pinkstertoernooi wordt georganiseerd door Handbalvereniging Zwart Wit.
In de maand mei wordt er door voetbalvereniging ADVEO een groot voetbaltoernooi georganiseerd, het Ralf Roberts Toernooi.
Ieder jaar op paasmaandag wordt er een hardloopwedstrijd georganiseerd, de Peter Rusmanloop.
Op carnavalszaterdag vindt jaarlijks een buitenzitting plaats. Deze Zonger Moere Zitting bestaat sinds 2001 en biedt een podiumplaats voor zowel lokale als provinciaal bekende artiesten.
Het Comité Gezamenlijke Buurtverenigingen Oirsbeek (opgericht 1974) organiseert jaarlijks de proclamatie van het jeugd-prinsenpaar, de bijbehorende receptie, een minileedjeskonkoer voor kinderen en een carnavalsoptocht. Tevens organiseert men de intocht van Sinterklaas.
Van 1994 tot en met 2004 werden in de dorpskern van Oirsbeek jaarlijks solexraces gehouden. Deze solexraces werden georganiseerd door Solexclub Lexso. De gebroeders Bert en Jan Beugels (bekende Oirsbeekse familie) waren steeds actief betrokken bij de organisatie van de race met oude solexen. Door strengere regelgeving kwam een eind aan de races.

[bewerken] Bekende Oirsbekenaren

Kerk

Historicus, Rijksarchivaris van Limburg, en priester Jozef Habets.
Hermanus Josephus Beugels, geb 12 oktober 1771, gestorven 19 oktober 1851 te Helmond. Was Directeua-Deken en Kanunnik te Helmond.
Gerard Fleischeuer voormalig gemeentesecretaris van Oirsbeek, en verzetsman.
Voetbaltrainer Huub Stevens , voormalig trainer van de Duitse topclub FC Schalke 04 heeft enkele jaren in Oirsbeek gewoond toen hij trainer van Roda JC en FC Schalke 04 was.
Dr. Ir. Daniel Pieter Ross van Lennep, Hoofdbedrijfsingenieur van de Staatsmijnen in Limburg.
Joannes Hermanus Josephus Ernestus Hubertus Lazarus (Jan) de Limpens, (1839-1886) die zijn vermogen achterliet in een Stichting die opkomt voor goede doelen, de Weldadige Stichting Jan de Limpens. Het kantoor van deze stichting is gehuisvest in de Schepenbank van Oirsbeek.
Hendrik Hermanus Wemmers minister van verkeer en waterstaat in het kabinet Drees 1 ( 1951-1952 ).
Peter Rusman, hardloper.

[bewerken] Hells Angels

Tot 2004 had een beruchte afdeling van de Hells Angels Holland, de Nomads, haar clubhuis in Oirsbeek. Op 11 februari 2004 werden de voorzitter en twee andere leden vermoord door de andere clubleden in het clublokaal. Hun lijken werden op 13 februari teruggevonden in een beek in Echt. Oirsbeek was een tijdje wereldnieuws. De begrafenis van de drie leden werd live op de TV uitgezonden.

[bewerken] Verenigingsleven

Oirsbeek heeft vele verenigingen. Er zijn de sportverenigingen SVO Schinnen voor turnen en judo, de voetbalvereniging ADVEO, de tennisclub Oirsbeek en de Handbalvereniging Zwart Wit. Er is een Harmonie, St. Gerlachus en een Koninklijke Schutterij St. Lambertus. Deze Schutterij heeft 2 maal het Oud Limburgs Schuttersfeest (OLS) gewonnen in 1957 en in 1974. In 1958 respectievelijk 1975 werd het OLS in Oirsbeek gehouden. Verder zijn er specifieke verenigingen voor buurt en jeugd, de Jeugdvereniging Don Bosco, opgericht in 1955 en het Comité Gezamenlijke Buurtverenigingen Oirsbeek. Ook wordt er gefietst door de leden van het Cycle Team Oirsbeek www.c-t-o.nl. Een club van wielerliefhebbers die al van 1981 op de Limburgse wegen rond toeren.Tot slot telt Oirsbeek de vliegerclub Oirsbeek.