Oktober

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor de gelijknamige film, zie Oktober (film). Voor het gelijknamige album, zie Oktober (album).
sep oktober nov
<< 1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 >>

Oktober (ook wel: zaaimaand) is de tiende maand van het jaar in de gregoriaanse kalender en heeft 31 dagen. De naam komt van het Latijnse octo voor acht. Oktober was oorspronkelijk de achtste maand van het jaar, omdat tot 153 v.Chr. het Romeinse kalenderjaar in maart begon.

In verband met de omschakeling van de zomertijd naar de standaardtijd op de laatste zondag van deze maand duurt oktober een uur langer dan de andere maanden van 31 dagen. Hiermee is oktober de langste maand van het jaar.

Oktober wordt ook wel de wijnmaand genoemd en geldt sinds de 16e eeuw als de rozenkransmaand.

Trivia[bewerken]

Chill October, John Everett Millais, 1870

Weerspreuken[bewerken]

  • Is oktober warm en fijn, het zal een scherpe winter zijn; maar is hij nat en koel, ’t is van een zachte winter ’t voorgevoel.
  • Warme oktoberdagen, februari vlagen.
  • Blinkt oktober in zonnegoud, de winter volgt dan snel en koud.
  • Brengt oktober veel vorst en wind, zo zijn januari en februari zeer mild.

Weerstatistieken maand oktober in Nederland[bewerken]

Gemiddelden

Langjarige gemiddelden in het tijdvak 1971-2000.

De Bilt Eelde Rotterdam Maastricht
Gemiddelde temperatuur in graden Celsius 10,3 9,6 10,8 10,3
Gemiddelde minimum temperatuur in graden Celsius 6,5 5,6 7,1 6,6
Gemiddelde maximum temperatuur in graden Celsius 14,2 13,5 14,3 14,2
Dagen met max temperatuur > 20 C 2 1 1 3
Gemiddelde relatieve vochtigheid in procenten 86 89 87 85
Gemiddelde neerslagduur in procenten van de tijd 8 8 9 7
Gemiddelde neerslaghoeveelheid in mm 77,1 69,8 90,4 62,8
[1]

Extremen

Hieronder volgen ranglijsten voor de hoogste en laagste gemiddelde temperatuur, de grootste en laagste neerslagsom en het grootste en laagste aantal uren zonneschijn, zoals gemeten op het KNMI-station in De Bilt tussen 1901 en 2014.

# Hoogste gemiddelde temperatuur in °C Grootste neerslagsom in mm Grootste aantal uren zonneschijn #
1. 2001 14,2 1932 193,4 1920 189,1 1.
2. 2006 13,6 1981 188,5 1951 184,6 2.
3. 2005 13,3 1998 179,3 2005 171,7 3.
4. 1969 13,0 1960 174,9 1922 167,7 4.
5. 1995 12,7 1917 156,3 1908 166,9 5.
6. 1921 12,7 1929 147,1 1965 164,9 6.
7. 1989 12,4 1941 144,9 1959 155,8 7.
8. 1990 12,0 1974 139,9 1947 151,8 8.
9. 1954 12,0 1964 131,7 2003 147,8 9.
10. 1967 11,9 1994 131,4 1971 147,3 10.
# Laagste gemiddelde

temperatuur in °C

Kleinste neerslagsom in mm Kleinste aantal uren zonneschijn #
1. 1922 6,5 1953 5,5 1902 43,6 1.
2. 1905 6,5 1920 10,5 1998 49,7 2.
3. 1974 7,0 1922 10,9 1918 51,3 3.
4. 1919 7,0 1975 12,7 1903 54,2 4.
5. 2003 7,5 1951 14,4 1942 55,3 5.
6. 1964 7,6 1937 15,8 1914 58,1 6.
7. 1939 7,6 1971 19,4 1960 62,4 7.
8. 1915 7,6 1910 19,6 1954 63,5 8.
9. 1912 7,9 1965 20,1 1966 66,4 9.
10. 1992 8,0 1995 20,2 1907 66,8 10.
[2]

Weerstatistieken maand oktober in België[bewerken]

Gemiddelden en records[bewerken]

Vanaf 2011 werden de nieuwe normale waarden opnieuw berekend op basis van de gemiddelde metingen in Ukkel over de referentieperiode 1980-2010. [3]

De oude normalen hebben verschillende referentieperiodes. [4]

normaal
(oud)
normaal
(nieuw)
record + jaar record - jaar
Luchtdruk in hPa 1015,3 [5] 1015,2 1025,2 1971 1004,5 1841
Gemiddelde windsnelheid in m/s 3,4 [6] 3.4 4,9 1903 2,4 2007
Zonneschijnduur in hh:mi 113 [7] 113 226 1965 43 1998
Gemiddelde temperatuur in °C 10,5 [8] 11,1 14,4 2001 5,8 1881
Gemiddelde maximum temperatuur in °C 14,3 [9] 14,7 19,7 1921 9,1 1905
Gemiddelde minimum temperatuur in °C 7,2 [9] 7,8 11,2 2001 3,2 1922
Relatieve vochtigheid in % 85,7 [10] 85 94 1840 76 1921
Gemiddelde dampdruk in hPa 10,8 [10] 11,4 14,1 2001 8,1 1922
Neerslagtotaal in mm 70,8 [11] 74,5 227,1 1932 5,2 1975
Neerslagdagen in d 17 [11] 16,6 30 1974 5 1965
Bron: KMI[12]

Overzicht van de hoogste en laagste 5 waarden voor de maand oktober vanaf 1833 voor gemiddelde temperatuur, neerslaghoeveelheid en aantal neerslagdagen en vanaf 1887 voor zonneschijnduur(*) in Ukkel.

Gemiddelde temperatuur Zonneschijnduur Neerslaghoeveelheid Aantal neerslagdagen
Jaar °C Jaar uren Jaar mm Jaar dagen
Hoogste waarden
2001 14,4 1965 226 1932 227,1 1950 27
2005 14,1 1908 195 1926 170,0 1984 26
1921 14,0 1920 190 1974 163,1 1918 26
1995 13,7 1947 189 1923 160,6 1930 25
2013 12,8 1959 187 1961 147,0 1974 24
Normale waarde (oud)[4] 10,5[8] 113[7] 70,8[11] 17,0[11]
Normale waarde (nieuw)[3] 11,1 113 74,5 16,6
Laagste waarden
1974 6,8 1905 62 1908 9,9 2006 7
1922 6,5 1968 59 1969 7,4 1969 7
1887 6,2 1981 58 1953 6,4 1997 6
1905 5,9 1974 55 1995 6,0 1928 6
1881 5,8 1998 48 1975 5,2 1959 2
Bron: KMI[13]

Extremen[bewerken]

  • 1881 - De koudste oktober ooit met een gemiddelde temperatuur van 5,8 °C (normaal: 10,5 °C).
  • 1905 - De koudste oktober van de eeuw met een gemiddelde temperatuur van 5,9 °C (normaal: 10,5 °C).
  • 1908 - De maand telde slechts 5 regendagen in Ukkel (ex aequo met 1965). Dit is het laagste aantal dat deze eeuw werd waargenomen tijdens oktober (normaal: 17 dagen).
  • 1921 - Dit is voor Ukkel de warmste maand oktober van de eeuw. De gemiddelde temperatuur bedraagt 14,0 °C (normaal: 10,5 °C).
  • 1932 - De laatste maand was de regen zeer overvloedig in Ukkel. Met een totale hoeveelheid van 227,1 mm in de pluviometer is dit de natste oktober van de eeuw (normaal: 70,5 mm).
  • 1965 - In Ukkel tekenen we een recordwaarde op voor het aantal uren zonneschijn tijdens een maand oktober: 226 uur (normaal: 113 uur).
  • 1974 - De maand oktober telt dertig neerslagdagen in Ukkel (normaal: 17 dagen). Dit is niet alleen het hoogste aantal van de eeuw voor de maand oktober, maar zelfs het hoogste aantal van alle maanden van de eeuw.
  • 1975 - De maand oktober is in Ukkel de droogste ooit: er valt slechts 5,2 mm water in de pluviometer (normaal: 70,5 mm).
  • 1998 - De maand oktober is de somberste ooit in Ukkel: de zon schijnt slechts 48 uur (normaal: 111 uur).
  • 2001 - De maand oktober is zowat 4 graden warmer dan normaal, wat betreft gemiddelde en minimumtemperatuur.

[14]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek
Icoontje WikiWoordenboek Zoek oktober op in het WikiWoordenboek.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. KNMI, Langjarige gemiddelden 1971-2000
  2. KNMI, Maandextremen temperatuur, zonneschijn en neerslag (De Bilt)
  3. a b Oktober: nieuwe normalen (Referentieperiode 1981-2010)
  4. a b Oktober: oude normalen
  5. Referentieperiode 1833-1977
  6. Referentieperiode 1879-1986
  7. a b Referentieperiode 1887-1980
  8. a b Referentieperiode 1833-1980
  9. a b Referentieperiode 1901-1980
  10. a b Referentieperiode 1833-1982
  11. a b c d Referentieperiode 1833-1978
  12. KMI, Statistieken voorbije maanden voor Ukkel
  13. "Weer of geen weer" (2004), uitgave KMI en Van Halewyck (ISBN 90-5617-581-5)
  14. KMI, Gegevens Ukkel 1901-2003