Ommen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ommen (
uitspraak (info·uitleg)) is een gemeente en een gelijknamige kleine stad aan de Overijsselsche Vecht gelegen in de streek Salland, in de Nederlandse provincie Overijssel. Ommen heeft sinds 1248 stadsrechten en wordt al rond het jaar 1100 genoemd als doorwaadbare plaats langs de Vecht.
Op 1 augustus 2006 woonden 17.348 inwoners in de gemeente Ommen (bron: CBS), op een oppervlakte van 181,98 km². Dit komt neer op een dichtheid van 96 inwoners per vierkante kilometer.
Inhoud |
[bewerk] Kernen
In de gemeente Ommen liggen de volgende kernen:
| Plaatsnaam | Inwoners |
|---|---|
| Ommen | 8.710 |
| Lemele | 570 |
| Beerzerveld | 420 |
| Vilsteren | 190 |
| Witharen | 70 |
| Bron: CBS | |
Overige officiële kernen:
|
Buurtschappen (onofficiële kernen):
[bewerk] Geschiedenis
Ommen is ontstaan bij een doorwaadbare plaats in de rivier de Vecht. De plaatsnaam verschijnt voor het eerst in 1133: Engelbertus de Umme is dan een van de getuigen bij een schenking van goederen aan de abdij Klarholz in Westfalen.
In 1248 krijgt Ommen stadsrechten van bisschop Otto III van Utrecht. De oorspronkelijke acte is verloren gegaan, hetgeen bij heel wat steden het geval is. Een document dat daarvoor moest doorgaan wordt algemeen als onecht beschouwd: het handschrift is 17e eeuws en bevat zelfs het verkeerde jaartal (1208). Niettemin doet de inhoud authentiek aan. De naam van de bisschop wordt vermeld met een achttal getuigen, onder wie ridders en de toenmalige schouten van Salland en Vollenhove. Andere bewijzen voor de oude papieren van Ommen als stad zijn de brieven uit 1343 en 1346, waarin bisschop Jan van Arkel de rechten bevestigt. Aan een charter uit 1336 hangt het stadszegel van Ommen, waarvan het huidige gemeentewapen is afgeleid.
In de tijd van het Hanzeverbond, tot ca. 1500, waren er in deze regio een aantal belangrijke Hanzesteden als Kampen, Zwolle en Deventer. Deze zogeheten Gemeene of Principaalsteden zochten contact met kleinere steden en dorpen in hun achterland. In Overijssel was een groot aantal van deze Bijsteden aan een van de grote IJsselsteden gelieerd. Zo was de stad Ommen, met o.a. Hasselt, Gramsbergen, Oldenzaal en Enschede verbonden met de destijds belangrijke handelsstad Deventer. Behalve landbouwproducten had men in Ommen niets voor handel en transport te bieden. De geringe betrokkenheid van Ommen bij de Hanze was uitsluitend te danken aan de ligging aan een toen belangrijke vaarverbinding via de Vecht.
Tot 1811 bestonden er twee bestuurlijke organisaties. Het stadsgericht Ommen, bestaande uit een smalle strook vanaf de Vecht, van de stad tot en met de Ommerschans, werd bestuurd door een eigen Stadsregering. Daarnaast had men het Kerspel of Schoutambt Ommen, als bestuursvorm voor het omliggende platteland. Ambt-Ommen omvatte destijds ook Avereest en Den Ham en werd na 1685 ook wel het schoutambt Ommen en Den Ham genoemd. Bij de introductie van de Franse bestuursorganisatie in 1811 werd Den Ham van het schoutambt Ommen gescheiden en een afzonderlijke gemeente. Het restant van het schoutambt Ommen werd met het stadsgericht Ommen verenigd tot de Mairie Ommen. In 1818 kwam de oude scheiding van de twee gemeenten Stad-Ommen en Ambt-Ommen weer terug, en werd ook Avereest een afzonderlijke gemeente. In 1923 kreeg Ommen opnieuw te maken met een herindeling toen de gemeenten Stad- en Ambt Ommen samen verder gingen als gemeente Ommen. Het oostelijke deel van Lemelerveld, tot dan behorend bij Ommen, werd in 1997 bij de gemeente Dalfsen gevoegd. De gemeente Ommen is dus, tegen de huidige tendens in, steeds kleiner geworden.
In de jaren jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw was Ommen het wereldcentrum van de theosofie. Op het landgoed Eerde van Philipp baron van Pallandt had Krishnamurti de Orde van de Ster in het Oosten gevestigd. Jaarlijks werden op het landgoed de Sterkampen gehouden. In 1929 hief Krishnamurtu de orde op, omdat hij tegen persoonsverheerlijking was. De baron verkocht het terrein aan de gemeente Ommen. De Sterkampen gingen tot 1938 door, en Krishnamurti was er jaarlijks gastspreker. In 1941 werd op deze plek het strafkamp Erika gevestigd. Krishnamurti wenste daarom na de oorlog niet op deze plek terug te keren.
[bewerk] Verenigingsleven
Ommen kent een groot aantal verenigingen waar de inwoners zich verpozen. Dit gebeurt nog veelal via de vertrouwde zuilen: algemeen, christelijk en gereformeerd-vrijgemaakt. Tot de oudste verenigingen behoren de in 1908 opgerichte harmonie Crescendo en de in 1921 opgerichte voetbalvereniging Ommen (thans OVC'21).
Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden o.a. de Ommer Zaterdagmiddag Voetbalvereniging (OZC) en Christelijke Muziekvereniging Soli Deo Gloria (SDG, in de volksmond spreekt men over Soli). De slagwerkgroep van Soli is op het hoogste landelijk niveau zeer succesvol. Op 9 februari 2008 is deze Nederlands Kampioen Podiumorkesten geworden.
Op 1 februari 2008 bestaat de muziekvereniging Crescendo 100 jaar. Er worden in het kader van het jubileumjaar diverse activiteiten georganiseerd.
Sinds 2006 kent Ommen de Vechtdalmarathon 2-daagse. Een hardloopwedstrijd waarbij over drie wedstrijden de afstand van een marathon wordt gelopen.
Volleybalvereniging Volco Ommen was tot voor enkele jaren zeer succesvol op het hoogste niveau.
[bewerk] Verkeer
Nabij Ommen kruisen de N34/340 en de N48/348 elkaar. De N34 is eind jaren 60, bij een verbreding van de bedding van de Vecht en de aanleg van een nieuwe brug, dwars over de Markt in Ommen gelegd. Hiervoor is een groot aantal panden gesloopt en is het aangezicht van de stad sterk veranderd. Voor het verkeer tussen Zwolle en Hardenberg is deze verbinding vooral in de zomer een beruchte bottleneck vanwege de diverse kruisingen en verkeerslichten. Er zijn dan ook vergevorderde plannen om de weg ten noorden van Ommen om te leiden.
Sinds 15 januari 1903 beschikt Ommen over een spoorverbinding met Zwolle, als onderdeel van de spoorlijn Zwolle - Stadskanaal, aangelegd door de NOLS. Het stationsgebouw werd ontworpen door Eduard Cuypers. In 1905 kwam ook de verbinding met Stadskanaal tot stand. Het gedeelte tussen Emmen en Stadskanaal is later buiten gebruik gesteld. Van 1910 tot 1935 had Ommen een directe spoorverbinding met Deventer via Raalte, aangelegd door de OLDO. Jarenlang heeft men geprobeerd de laatste lijn door te trekken naar Hoogeveen, waarbij de gemeenten Ambt-Ommen, Stad-Ommen, Avereest, Zuidwolde en Hoogeveen financieel wilden bijdragen. De ontworpen spoorweg zou de afstand van Groningen naar Deventer en Twente aanzienlijk verkorten. Onder meer door de opkomst van de autobus in de jaren 20 worden deze plannen nooit gerealiseerd. Ook de verlenging van de spoorlijn (Winterswijk) - Neede - Hellendoorn naar Ommen is vanwege de laag ingeschatte vracht- en reizigersaantallen nooit voltooid.
Buslijnen zijn lijn 31 (Ommen-Hoogeveen), lijn 81 (Ommen-Westerhaar-Almelo), lijn 162 (Ommen-Raalte) en lijn 167 (Ommen-Zwolle). Overige buslijnen zijn lijn 75 (Ommen-Nijverdal) en lijn 667 (Ommen-Zwolle). De laatste twee zijn scholierenlijnen, ze rijden slechts een tot enkele malen per dag. Regelmatige busverbindingen naar Deventer via Lemele, Almelo via Nijverdal, naar Hardenberg en naar Zwolle via Vilsteren zijn opgeheven.
In het noorden van de gemeente bevindt zich het Ommerkanaal. Dit is aangelegd als zijkanaal van de Dedemsvaart. Nu heeft het een functie als afwateringskanaal, maar tot 1964 was er ook scheepvaart. Het kanaal liep destijds langs de oostzijde van de stad, waar een haven was bij de Hardenbergerweg. Er was toen geen directe verbinding met de Vecht. Wel kon men via een duiker onder de Hardenbergerweg door water spuien op een oude vechtarm.
[bewerk] Toerisme
De gemeente Ommen is een bekend vakantieoord. De bossen zijn een rustplek voor veel vakantiegangers. In de nabije omgeving van Ommen liggen 15 campings en verschillende bungalowparken.
In de zomer kunnen toeristen genieten van de verschillende activiteiten met de Ommer Bissing, een evenement dat elk jaar in juli en augustus plaatsvindt met (rommel)markten, kermis, en allerlei activiteiten. De Bissing is van oorsprong een traditionele jaarmarkt, die sinds 1557 op de tweede dinsdag in juli gehouden wordt en vaak twee of drie dagen duurde. Op de Bissing kwamen veel mensen uit de buurtschappen en omringende plaatsen naar Ommen voor grotere aankopen, wat veelal gepaard ging met kermis en cafebezoek.
Tevens ligt Ommen aan het Pieterpad.
[bewerk] Plaatselijke specialiteiten
- Zûte plassies - een meestal vijfhoekig broodje van gekruid brooddeeg; de exacte samenstelling is een geheim van de Ommer bakkers, maar omvat o.a. komijn en anijs; alleen verkrijgbaar van eind oktober tot medio december.
- diverse nieuwe ontwikkelingen, zoals de herontdekking van spelt, een oude graansoort, die o.a. in Vilsteren wordt verbouwd; van speltmeel worden diverse producten vervaarigd.
[bewerk] Zetelverdeling gemeenteraad
- Lokale Partij Ommen (LPO) 5 zetels
- CDA 5 zetels
- ChristenUnie 2 zetels
- PvdA 2 zetels
- VVD 2 zetels
- D66 1 zetel
[bewerk] Trivia
- Het gasstation "Ommen" van de Gasunie bevindt zich in het nabijgelegen Vilsteren.
[bewerk] Externe links
| Bronnen, noten en/of referenties: | ||
|
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Ommen van Wikimedia Commons. |
| Provincie Overijssel |
|
|---|---|
|
Almelo · Borne · Dalfsen · Deventer · Dinkelland · Enschede · Haaksbergen · Hardenberg · Hellendoorn · Hengelo · Hof van Twente · Kampen · Losser · Oldenzaal · Olst-Wijhe · Ommen · Raalte · Rijssen-Holten · Staphorst · Steenwijkerland · Tubbergen · Twenterand · Wierden · Zwartewaterland · Zwolle Steden en dorpen · Voormalige gemeenten · Nederland · Provincies - Gemeenten |
| Gemeente Ommen |  |
|---|---|
|
Archem, Arriën, Arriërveld, Beerze, Beerzerveld, Besthmen, Dalmsholte, Eerde, Giethmen, Hoogengraven, Junne, Lemele, Nieuwebrug, Ommen, Stegeren, Stegerveld, Varsen, Vilsteren, Vinkenbuurt, Witharen, Zeesse |
