Once Upon a Time in America

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Once Upon a Time in America
Het gebeurde in Amerika[1]
Regie Sergio Leone
Producent Arnon Milchan
Scenario Franco Arcalli
Leonardo Benvenuti
Piero De Bernardi
Franco Ferrini
Ernesto Gastaldi
Stuart M. Kaminsky
Sergio Leone
Enrico Medioli
Muziek Ennio Morricone
Montage Nino Baragli
Cinematografie Tonino Delli Colli
Distributie Warner Bros.
Première 23 mei 1984
Genre Misdaad
Speelduur 229 minuten
Taal Engels
Land Vlag van Italië Italië
Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Budget $ 20.000.000
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Once Upon a Time in America is een Italiaans-Amerikaanse misdaadfilm uit 1984 van Sergio Leone. De film gaat over een vriendschap tussen twee Joodse gangsters, gespeeld door Robert De Niro en James Woods, die opgroeien in New York. Het is een epische film die zich in 3 periodes afspeelt: de jaren '20, de jaren '30 en '60 van de 20e eeuw. Een groep vrienden is hierin respectievelijk te zien als kind, jong volwassenen en ouderen.

De film heeft de vertelvorm en dramatiek van een opera en het is een filosofische studie naar thema's als tijd, herinneringen, liefde, geweld en verraad. De film wordt geprezen om z'n mooie cinematografie, de details van de drie historische omgevingen en het complexe, open verhaal.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

David 'Noodles' Aaronson (Robert De Niro) en Maximillian 'Max' Bercovicz (James Woods) zijn twee vrienden die in de jaren '20 opgroeien in Joodse achterbuurten van New York. Door de enorme armoede besluiten de twee al gauw de criminaliteit in te gaan. Eerst met kleine vergrijpen, later met de handel in illegale drank. Op een dag loopt een ruzie zo uit de hand dat David zich genoodzaakt ziet om een concurrerende drankhandelaar te doden. David moet de gevangenis in en komt er pas een paar jaar later uit.

In de jaren '30 komt David uit de gevangenis en hij wordt opgehaald door Max. Max blijkt samen met zijn vrienden een gigantische drankhandel te hebben opgebouwd. David en Max gaan vrolijk verder met het criminele werk. Intussen blijken de tijden steeds meer te veranderen: de misdaadwereld wordt steeds gewelddadiger, de bendeleden begaan de fout om zich met politiek te bemoeien en Max z'n rijkdom en macht is hem naar zijn bol gestegen. Hierdoor drijft de vriendschap steeds meer uit elkaar. Bovendien blijken de sociale vaardigheden van Max en David sterk onderontwikkeld te zijn. Tot zijn eigen frustratie lukt het David maar niet om een relatie met zijn jeugdvriendinnetje te beginnen, hetgeen uiteindelijk resulteert in een verkrachting.

Als de drooglegging wordt opgeheven, beseft David dat de criminele tijden voorbij zijn. Max wil hier echter niks van weten en hij wil een overval plegen op de Federale Bank. David probeert zijn vriend hiervan te weerhouden, maar hij beseft dat Max zelfmoord wil plegen uit angst voor dementie. (Max begint net als zijn vader op jonge leeftijd te dementeren).

Er is slechts één manier om zijn vriend te redden: hem aangeven bij de politie. Als Max de gevangenis in moet, is hij tenminste voorlopig gerust. David belt de politie en verraadt daarmee z'n vriend uit bestwil. Het mislukt echter: Max verzet zich bij z'n arrestatie en wordt doodgeschoten. David voelt zich eeuwig schuldig over de fout die hij heeft gemaakt en vlucht ver weg. Hij raakt verslaafd aan opium en gaat een kluizenaarsbestaan leiden.

Ruim 30 jaar later keert David terug naar zijn jeugdsporen. Hij bezoekt zijn ouderlijk huis, het graf van Max, hij komt z'n oude jeugdvriendinnetje opnieuw tegen en hij gaat langs bij het enige nog in leven zijnde lid van de bende.

Plotseling krijgt hij een uitnodiging voor een feestje. David gaat er naar toe en komt er achter dat Max nog leeft. Hij heeft z'n eigen dood in scène gezet en hij is er destijds met de schatkist van de bende vandoor gegaan.

Max zit met hetzelfde schuldgevoel als David. Ook hij heeft z'n beste vriend verraden. Max vraagt aan David of hij hem wil doodschieten als straf voor het verraad dat hij pleegde. David weigert dit en laat z'n oude vriend leven. Hij loopt weg.

Terwijl David over straat loopt ziet hij nog 1 keer Max staan. Plotseling verdwijnt Max achter een rijdende vuilniswagen (waarschijnlijk is hij gesprongen in de werkende afvalbak van de vuilniswagen).

Structuur[bewerken]

Het boven vertelde synopsis is chronologisch verteld, de film zelf haalt flashback, dromen en verschillende periodes dwars door elkaar. Hier volgt een verduidelijking van de structuur:

  • Net als bij opera's begint de film met een ouverture. Hierin worden heel beknopt de hoogtepunten en sleutelscènes toegelicht. Deze scènes vertellen nog niets, maar wakkeren meteen de aandacht van de kijker aan. Veel scènes of geluiden (zoals de rinkelende telefoon) komen later in de film terug.
  • Na de ouverture zien we een scène waarin David naar een Chinese club gaat waar hij een waterpijp met opium gaat roken. Er ontvouwt zich nu een verhaal waarin heden, verleden en toekomst dwars door elkaar lopen. Het is de geschiedenis zoals die herinnerd of verbeeld wordt in Davids geest.
  • Er wordt een min of meer chronologisch verhaal verteld over David en Max als kinderen die opgroeien in de jaren 20. Deze scènes worden afgewisseld met flashforwards van Max die op zoek gaat naar de sporen van zijn jeugd. Dit deel eindigt als David in de gevangenis verdwijnt voor de moord op de concurrerende drankhandelaar Buggy.
  • Een stuk jaren 60 waarin David het graf van Max bezoekt en daar een sleutel vindt van een kluis. In de kluis blijkt het gestolen geld te zitten. Ook gaat David op zoek naar zijn jeugdvriendinnetje.
  • Nu komen de jaren 30, ook afgewisseld met flash-forwards van de jaren zestig. Dit deel eindigt met de dood van Max.
  • Het laatste deel waarin David zijn jeugdvriendin bezoekt en er achter komt dat Max nog leeft. Dit deel eindigt met de verdwijning van Max.
  • Een epiloog waarin David bij de opium-Chinees naar binnen gaat en een waterpijp ligt te roken.

Versies[bewerken]

Net zoals veel films van Leone, werd Once Upon a Time in America in de Verenigde Staten uitgebracht in een zwaar bewerkte versie, die bijna 90 minuten korter was dan de versie die in Europa verscheen. De ingekorte versie had ook geen flashbackstructuur, maar plaatste de scènes in chronologische volgorde. Leone heeft zich altijd gedistantieerd van deze versie.

Oorspronkelijk duurde de film 269 minuten, maar Leone moest van de distributeurs daar 40 minuten uitsnijden. In 2012 ging een gerestaureerde versie in première in Cannes, die zo goed mogelijk gerestaureerd was. Deze versie duurt 255 minuten.

Trivia[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) imdb Nederlandse titel