Onze Lieve Vrouwelyceum

Er wordt getwijfeld aan de juistheid van een of meer onderdelen van dit artikel. Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie, en pas na controle desgewenst het artikel aan. Opgegeven reden: Dit artikel bevat nogal wat stellige en al dan niet dubieuze beweringen waarbij een bron niet zou misstaan. Dit sjabloon is geplaatst op 8 mei 2013.

Hoofdgebouw van het Onze Lieve Vrouwelyceum. De derde bouwlaag dateert van na de oorlog. Thans is het oude gebouw met een grote nieuwbouw verbonden.

Onze Lieve Vrouwelyceum, gelegen bij de vijver van het Wilhelminapark

Het Onze Lieve Vrouwelyceum te Breda is een katholieke school voor havo, atheneum en gymnasium. Het lyceum is in 1922 gesticht en was de eerste katholieke middelbare school in Breda. Het werd gevestigd aan het Wilhelminapark, aan de oostzijde van de stad, net buiten de singels en de toenmalige stadsbebouwing. Nog wel binnen de eerste stadsring bevonden zich al langer het Stedelijk Gymnasium (uit 1887) en de Rijks-HBS als openbare middelbare scholen, maar die bedienden in het overwegend katholieke Breda een beperkter publiek.

Naam

Anders dan de naam wellicht doet vermoeden, was de school lange tijd alleen een jongensschool. De naam verwees naar de Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk, het symbool van Breda. Bovendien voegde de school zich met deze naam in een Vlaams-Brabantse traditie (vergelijkbare gelijknamige scholen onder meer in Antwerpen, Brugge, Genk, Halle, Ieper, Tienen en Tongeren).

De straat in het Wilhelminapark waaraan het lyceum ligt, is na de oorlog omgedoopt in Paul Windhausenweg. Zij is genoemd naar een vroegere tekenleraar van de school, Paul Windhausen, die als leider van een verzetsgroep aan het eind van de oorlog door de Duitsers om het leven is gebracht, op een landgoed bij de Bredase bossen, slechts drie weken voor de bevrijding van de stad.

Het Onze Lieve Vrouwelyceum wordt in de wandeling kortweg Het Lyceum genoemd, of (meer recent) het OLV.

Monopoliepositie

Zie ook Geschiedenis van Breda

Breda heeft in de tweede helft van de 20e eeuw een sterke groei doorgemaakt, waartoe enkele gemeentelijke herindelingen hebben bijgedragen. In 1940 telde de stad ruim 50.000 inwoners. Ongeveer vijftien jaar later passeerde haar inwonertal al de 100.000. De bevolking is sindsdien nog eens met 75% gestegen: per 1-1-2013 telde de gemeente 178.280 inwoners.

Er vestigde zich vanaf de jaren dertig in de stad veel import, ook uit het westen van het land, onder wie veel gegoede burgers. Bijna een halve eeuw lang bezat het Onze Lieve Vrouwelyceum een monopoliepositie voor het katholiek middelbaar onderwijs en was daarnaast een streekschool voor de wijde omtrek.

Pas vanaf de jaren zestig kreeg de school in dit opzicht concurrentie van nieuw opgerichte en/of verzelfstandigde andere katholieke midelbare scholen. Een rechtstreekse dochter van het Onze Lieve Vrouwelyceum is het Mencia de Mendozalyceum (oorspronkelijk alleen voor meisjes), terwijl het Newmancollege als een nog jongere katholieke zuster beschouwd mag worden. Deze en nog enkele andere scholen vallen bestuurlijk onder de Stichting Katholiek Voortgezet Onderwijs Breda en omgeving (SKVOB e.o.).

Prominente Nederlanders

De school telt bekende Nederlanders onder haar oud-leerlingen. Zo zijn de volgende personen werkzaam geweest in de politiek en in het openbaar bestuur. Van de vooroorlogse examinandi: prof. dr. Gerard Veldkamp (1921-1990), minister en wetenschapper; van de naoorlogse: mr. Gerrit Brokx (1933 - 2002), staatssecretaris en burgemeester van Tilburg; voorts dr. Onno Ruding (1939), oud-minister en bankier, dr. Rein Welschen (1941), oud-burgemeester van Eindhoven, en prof. dr. Paul Schnabel (1948), socioloog en oud-directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Hoogleraren

Een groot aantal oud-leerlingen heeft het later tot hoogleraar gebracht. Uit de examinandi van 1950-1970 zijn bijvoorbeeld te noemen:

• classicus-jurist Piet Akkermans
• neurochirurg Cees Avezaat
• chemisch technoloog Anton Beenackers
• botanicus Aart van Bel
• mathematisch psycholoog Thom Bezembinder
• kindergeneeskundige Louis Kollée
• jurist Tijn Kortmann
• toegepast taalkundige Peter Jan Schellens
• socioloog Paul Schnabel.

Bijzonderder nog was dat ook wel leraren en oud-leraren geroepen werden tot het hoogleraarsambt. Vanaf 1947 zijn vier neerlandici professor geworden: L.G.J. Verberne (tevens historicus), Karel Meeuwesse, Martien J.G. de Jong en Piet Buijnsters.

Het kon ook gebeuren dat een leraar midden in het schooljaar werd geroepen tot een hoog politiek ambt, zoals bij Gerard Stubenrouch, leraar klassieke talen en wethouder van Breda, die in het kabinet-De Quay onder Cals staatssecretaris van onderwijs werd in de periode 1959-1962.

Rectoren

De school werd gedurende de eerste halve eeuw van haar bestaan geleid door gepromoveerde classici, achtereenvolgens dr. Gerretzen, dr. Mart F.A. Brok en dr. W.F. Akveld.

Schoolblad

De schoolkrant van het Onze Lieve Vrouwelyceum heet De Sleutelring. Talentvolle scribenten hebben daarin hun beginnende schrijfvaardigheid beproefd. Een van de eersten onder hen was de latere hoofdredacteur van De Volkskrant, Jan van der Pluijm (1964-1982), onder wiens leiding de krant transformeerde van een katholiek dagblad gerelateerd aan de vakbeweging, tot een moderne, open, progressieve krant, waarna zijn opvolger, Harry Lockefeer, dat proces zeer succesvol verder voerde.

Jubilea

Het OLV bestond in 2008 vijfentachtig jaar en hield op 1 maart een reünie voor oud-leraren en oud-leerlingen. Op 9 maart 2013 vierde de school zijn negentigjarig bestaan met een soortgelijke reünie.

Externe link

• OLV Breda