Onzin

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Onzin, nonsens, flauwekul, zever of larie(koek) bestaat uit een of meer beweringen die volgens de wetten der logica of het gezond verstand niet waar kunnen zijn. Onzin zal veelal geen of zeer merkwaardige verbanden leggen.

Voorbeelden[bewerken]

Uit een logisch perspectief kan een zin als Indien paarse kanaries gewoonlijk zouden miauwen, zou de maan uit groene kaas bestaan een contingentie of ware uitspraak zijn (vanwege de irreële constructie met indien en zou(den)), doorgaans zou zij als onzin worden bestempeld. Een stellende, "reëel" geformuleerde uitspraak als In de container van mijn oor zit een deurkikker die spetterend zijn tenen telt over de plastic bergen daarentegen kan in logisch opzicht alleen maar als onzin worden bestempeld: Oren hebben geen containers, deurkikkers bestaan niet etc. Dergelijke zinnen vindt men evenwel vaak terug in de poëzie, alwaar zij veelal gebaseerd zijn op metaforen en symboliek.

Ook grappen kunnen gebaseerd zijn op onzin, bijvoorbeeld: "Vraag: Wat is het verschil tussen een dood vogeltje? Antwoord: Zijn ene pootje is even lang." en "Vraag: Wat is sneller, een kanarie of een parkiet? Antwoord: Een straaljager, want een kameel heeft twee bulten." Men spreekt dan van absurde humor.

Waar noch onwaar[bewerken]

Beweringen zoals het niets behoort tot het al en Alle Kretenzers zijn leugenaars, zei de Kretenzer zijn eeuwenlang onderwerp van filosofisch debat geweest en zijn alleen al daarom moeilijk als onzin af te doen. Pas in de twintigste eeuw is over de leugenaarsparadox duidelijkheid gekomen, toen de Russellparadox geformuleerd werd en het diagonaalbewijs van Cantor duidelijk maakte dat dergelijke uitspraken niet waar en evenmin onwaar konden zijn.

Etymologie[bewerken]

Het woord nonsens is ontleend aan Engels nonsense, een samenstelling van het voorvoegsel non- (dat niet betekent) en het woord sense (dat zin, rede of verstand betekent).

Het woord onzin is een leenvertaling van Frans nonsens. Het oudere Middelnederlandse woord onsin betekende iets anders, namelijk "krankzinnigheid".

De herkomst van het woord larie (of lariefarie) is onzeker. Volgens een van de hypothesen is het afkomstig van het Hoogduitse Lari fari (onzin), waarin de betekenisloze notensequentie la re fa re is te herkennen.

Het woord zever is niet enkel een synoniem voor onzin, maar ook voor speeksel. Hierbij wordt speeksel gelijkgesteld aan onzin.

Kant noch wal raken is ook een uitdrukking voor iets onzinnigs. Kant heeft hier de betekenis van waterkant.

Het woorddeel kul in flauwekul is waarschijnlijk via het Frans ontleend aan coleus, Latijn voor balzak.

Zie ook[bewerken]