Oogsplits

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oogsplitsen in strop van 283mm diameter, SWL 1000 ton.
Oogsplitsen

Een oogsplits is een eindverbinding voor touw of staalkabel waarbij een lus of oog wordt gemaakt door het uiteinde van de draad terug te slaan en de strengen daarvan te splitsen. Het is een onderdeel van het schiemanswerk.

Een belangrijk verschil tussen een splits en een knoop is dat bij een knoop een touw als geheel gezien wordt en bij een splits worden de afzonderlijke strengen (kardelen) van de draad gebruikt. Deze strengen worden op een nieuwe manier door elkaar gehaald en vervolgens weer strak getrokken. Gevolg hiervan is dat een goede splits in principe (haast) niet meer los te maken is.

Oogsplits maken[bewerken]

De einden van de strengen worden eerst vastgezet met een tijdelijke takeling om uitrafelen te voorkomen. Bij kunststoftouw worden de einden dichtgeschroeid. Buig het uiteinde van het touw terug tot ongeveer tien keer de dikte van het touw. Draai de strengen los en leg ook hier op het touw een tijdelijke takeling om verder uit elkaar draaien te voorkomen. Draai de strengen van het touw iets los op de plaats waar de losse strengen in het touw gestoken worden. Hiervoor kan ook een priem, fit, Nala priem of Marlspijker gebruikt worden. Steek een losse streng door een streng van het iets los gedraaide touw (stap 1). Steek vervolgens de tweede losse streng onder de volgende streng van het iets los gedraaide touw door (stap 2). Draai het touw nu om en steek vervolgens de derde losse streng onder de volgende streng van het iets los gedraaide touw door (stap 3). Steek vervolgens de eerste losse streng weer weg enz. Dit moet minimaal drie keer gebeuren bij touw van hennep of katoen en vijf keer bij kunststoftouw.

Bedenk de oude wijsheid: Het rollen onder de voet maakt slechte splitsen goed. Op die manier worden onregelmatigheden bij het doorsteken glad gemaakt.

Stap 1
Stap 2
Stap 3 met omgedraaid touw
Oogsplits klaar; losse eindjes nog afsnijden.
Een oogsplits, takelgaren, fit en Nala priem

Het is voor schippers slim om binnen het oog een takeling te zetten op het eind, dat door het touw wordt gestoken. Het kan ook met een stukje tape. Als te laat wordt ingegrepen in een sluis en het schip zichzelf dreigt op te hangen, kan door het kappen van de lijn bij de takeling die ophanging worden voorkomen. Door het op die plaats te doen bespaart men de volle lengte van het oog en wordt de tros maar een klein stukje korter.