Oostenrijkse Successieoorlog

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oostenrijkse Successieoorlog
Onderdeel van de Silezische Oorlogen
██ Bondgenoten van Oostenrijk ██ Tegenstanders van Oostenrijk

██ Bondgenoten van Oostenrijk

██ Tegenstanders van Oostenrijk

Datum 1740-1748
Locatie Europa, Noord-Amerika, India
Resultaat Vrede van Aken (1748)
Casus belli Rechtmatige opvolging van keizer Karel VI van Oostenrijk
Strijdende partijen
Flag of Prussia 1892-1918.svg Pruisen
Flag of Cross of Burgundy.svg Spanje
Pavillon royal de France.svg Frankrijk
Flag of Bavaria (lozengy).svg Beieren
Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg Napels
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Habsburgers
Union flag 1606 (Kings Colors).svg Groot-Brittannië
Prinsenvlag.svg Nederlandse republiek
Flag of Saxony.svg Saksen
Flag of the Italian region Sardinia.svg Sardinië
Flag of Russia.svg Rusland

De Oostenrijkse Successieoorlog (1740-1748) was een oorlog waarin o.a. Frankrijk, Pruisen en Spanje tegen de nieuwe Oostenrijkse keizerin Maria Theresia van Oostenrijk en haar bondgenoten vochten.

Aanleiding[bewerken]

De opvolging van Maria Theresia als keizerin van het Heilige Roomse Rijk (1740) was wel in overeenstemming met de Pragmatieke Sanctie (1713), maar zij werd als zwak beschouwd omdat ze een vrouw was. Karel van Beieren, Filips V van Spanje en Augustus van Saksen en Polen meenden recht te hebben op de troon. Voorlopig bleven de vijandelijkheden beperkt tot op diplomatiek vlak.

Silezië[bewerken]

De Pruisische koning Frederik de Grote stelde dat hij de nieuwe koningin enkel zou erkennen als deze de mineraalrijke streek Silezië afstond. Toen deze dit weigerde, namen de Pruisische troepen gewapenderhand de streek in (Eerste Silezische Oorlog). In 1742 ondertekenden beide staten de Vrede van Breslau, waardoor Oostenrijk de meeste Silezische hertogdommen aan Pruisen overdroeg. Tevergeefs probeerde Oostenrijk Pruisen later tweemaal te verslaan (Tweede Silezische Oorlog en Zevenjarige Oorlog).

Lage Landen[bewerken]

Frankrijk, Spanje en het keurvorstendom Beieren sloten zich aan bij Pruisen, tegen hun erfvijand Oostenrijk (zie Spaanse Successieoorlog). Dit zette het koninkrijk Groot-Brittannië en de Nederlandse Republiek aan om Oostenrijk opnieuw te steunen. Het Russische Rijk aasde op Pruisen en sloot zich bijgevolg eveneens bij Oostenrijk aan.

In Europa werd naast Silezië ook gestreden in de Zuidelijke Nederlanden, een Oostenrijks gebied dat lag ingeklemd tussen bondgenoten (Groot-Brittanië, de Republiek, de Pruisische gebieden Kleef-Mark) en rivalen (Frankrijk, hertogdom Gulik). Krachtens het Barrièreverdrag had de Republiek hier troepen gelegerd om Franse opmarsen naar het noorden af te slaan; omdat Frankrijk het moeilijk had op het Silezische front, stonden de Republiek en Engeland hier vrijwel alleen in voor de verdediging. De Fransen boekten de ene overwinning naar de andere (Fontenoy 1745, Rocourt 1746 en Lafelt 1747).

De regenten van het Tweede Stadhouderloze Tijdperk kon niets verweten worden, aangezien ze het Staatse leger al in 1744 op oorlogssterkte gebracht hadden. Toch verloren ze geloofwaardigheid door de militaire tegenslagen. Het regentenregime kwam in 1747 ten val, toen de Fransen de Republiek zelf binnenvielen. Prins Willem IV kwam aan de macht als stadhouder van alle gewesten. De Fransen namen nu ook de Staatse steden Bergen-op-Zoom (beleg van 1747) en Maastricht (beleg van 1748) in.

Verwante conflicten[bewerken]

Vrede van Aken[bewerken]

In 1748 eindigde deze oorlog met de Vrede van Aken. Hoewel de tegenstanders van Oostenrijk veel overwinningen behaald hadden, waren hun gebiedswinsten beperkt. Groot-Brittannië had Franse kolonies veroverd, maar kon deze niet behouden. Pruisen was door de oorlog een geduchte mogendheid geworden, de Republiek vocht voor de laatste keer in een Europese conflict.

Belangrijkste veldslagen[bewerken]

Aanval van de Pruisische infanterie tijdens de Slag bij Hohenfriedberg