Oostenrijkse Successieoorlog

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oostenrijkse Successieoorlog
Onderdeel van de Silezische Oorlogen
Deelnemers aan de Oostenrijkse Successieoorlog. ██ Oostenrijk, Groot-Brittannië, Rusland en bondgenoten. ██ Frankrijk, Pruisen, Spanje en bondgenoten.
Deelnemers aan de Oostenrijkse Successieoorlog.

██ Oostenrijk, Groot-Brittannië, Rusland en bondgenoten.

██ Frankrijk, Pruisen, Spanje en bondgenoten.

Datum 1740-1748
Locatie Europa, Noord-Amerika, India
Resultaat Vrede van Aken (1748)
Casus belli De Pragmatieke Sanctie (1713) werd niet erkend nadat Maria Theresia van Oostenrijk de troon besteeg
Strijdende partijen
Flag of Prussia 1892-1918.svg Pruisen
Flag of Cross of Burgundy.svg Spanje
Pavillon royal de France.svg Frankrijk
Flag of Bavaria (lozengy).svg Beieren
Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg Koninkrijk Napels
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Habsburgse Monarchie
Union flag 1606 (Kings Colors).svg Groot-Brittannië
Prinsenvlag.svg Verenigde Nederlanden
Flag of Saxony.svg Saksen
Flag of the Italian region Sardinia.svg Sardinië
Flag of Russia.svg Russische Rijk

De Oostenrijkse Successieoorlog werd tussen 1740 en 1748 uitgevochten om de Oostenrijkse troon.

Aanleiding[bewerken]

Toen Maria Theresia van Oostenrijk haar vader Karel VI opvolgde in 1740, was dat wel in overeenstemming met de Pragmatieke Sanctie (1713), maar zij werd als zwak beschouwd omdat zij nu eenmaal een vrouw was. Andere vorsten, nl. de latere keizer Karel VII, Filips V van Spanje en August III van Polen meenden recht te hebben op de troon.

Silezië[bewerken]

In deze onrustige dynastieke besluiteloosheid braken de vijandelijkheden uit met de invasie van Silezië door koning Frederik de Grote in 1740. Oostenrijk werd verslagen en tekende in 1742 de Vrede van Breslau, waarbij Silezië werd toegewezen aan Pruisen.

In 1745 probeerde Oostenrijk Silezië terug te veroveren, maar ook dit keer werd het verslagen en behield Pruisen zijn verovering.

Na 1741 waren bijna alle Europese mogendheden betrokken in het conflict, maar het langst werd gevochten over Silezië door Pruisen en Oostenrijk. De belangrijkste bondgenoten van Pruisen waren Spanje, Beieren en Frankrijk, die van Oostenrijk waren Groot-Brittannië, de Republiek der Zeven Provinciën en Rusland.

Lage Landen[bewerken]

De oorlog werd voor een deel uitgevochten in de Lage Landen, waarvan het zuidelijke deel in Oostenrijkse handen was. Alle naburige mogendheden van de Republiek waren met elkaar in oorlog, terwijl veel Staatse troepen waren gelegerd in de barrièresteden in de Oostenrijkse Nederlanden. Volgens een verdrag met Oostenrijk en het Britse Verenigde Koninkrijk was de Republiek verplicht dit gebied te helpen verdedigen tegen Frankrijk. Omdat Oostenrijk het al zo moeilijk had op andere fronten, streden er meer Staatse dan Oostenrijkse troepen tegen de Fransen. De Britten konden niet voldoende steun bieden en de Fransen boekten het ene succes na het andere. In 1745 werd de slag bij Fontenoy verloren, in 1746 de slag bij Rocourt en in 1747 de slag bij Lafelt. Na de slag bij Lafelt werden Bergen op Zoom en Maastricht belegerd en ingenomen.

De Nederlandse regenten die de scepter zwaaiden in de Republiek in het Tweede Stadhouderloze Tijdperk, verloren geloofwaardigheid door deze militaire tegenslagen. Het regentenregime kwam in 1747 ten val toen de Fransen de Republiek zelf binnenvielen. Prins Willem IV kwam aan de macht als stadhouder van alle gewesten. Echter het kan de regenten niet verweten worden de defensie verwaarloosd te hebben, aangezien in 1744 het Staatse leger al op oorlogssterkte was gebracht.

Koloniën[bewerken]

Groot-Brittannië greep de oorlog ook aan om tegen Frankrijk een koloniale oorlog te beginnen in India en Noord-Amerika. Frankrijk op zijn beurt probeerde Groot-Brittannië buitenspel te zetten door de Schotse opstand van de Jacobieten in 1745, onder leiding van de troonpretendent Charles Edward Stuart, te steunen.

In het oosten begon Rusland aan zijn verdere opmars richting Europa, ten koste van het zwakke Polen.

Vrede van Aken[bewerken]

In 1748 eindigde deze oorlog met de Vrede van Aken. Maria Theresia kon op de troon blijven zitten, maar moest de verovering van Silezië door Pruisen aanvaarden. Pruisen was nu een geduchte Europese mogendheid geworden. Ook Ruslands invloed in Europa nam toe. Groot-Brittannië kon zijn veroveringen in Noord-Amerika, tijdens de Oorlog van koning George, niet behouden. Het was de laatste keer dat de Nederlandse Republiek een zelfstandige rol speelde in de strijd om de macht in Europa.

Belangrijkste veldslagen[bewerken]

Aanval van de Pruisische infanterie tijdens de Slag bij Hohenfriedberg

Zie ook[bewerken]