Oosthuizen
 |
|||
|
|||
  |
|||
|
|
|||
| Provincie |  Noord-Holland |
||
| Gemeente |  Zeevang |
||
| Coördinaten | 52°34'N 4°59'E | ||
|
|
|||
| Oppervlakte | 6,76 km² | ||
| Inwoners (2009) | 3224[1] | ||
|
|
|||
| Postcode | 1474 | ||
| Netnummer | 0299 | ||
| Belangrijke verkeersaders | N247 N509 | ||
|
|
|||
 |
|||
| Locatie in de gemeente Zeevang | |||
|
|||
Oosthuizen is een dorp en de hoofdplaats van de gemeente Zeevang, provincie Noord-Holland. In 2009 had het dorp 3224 inwoners[1].
Inhoud |
[bewerken] Bezienwaardigheden
Bezinswaardig is de Grote Kerk in Laat-Gotiek (1511-1518), recentelijk gerestaureerd (1990-2003). Orgel in middentoonstemming, rond 1670 samengesteld door Pieter Backer uit wellicht laat 15e eeuwse kast en pijpen. Praalgraf uit 1723 van François van Bredehoff, heer van Oosthuizen en 12 rouwkassen. Deels 17e eeuws interieur. Sinds 1982 eigendom van de Stichting Oude Hollandse Kerken. De westgevel van de kerk telt een uit de achttiende eeuw daterende zonnewijzer met de woorden Fugit hora. Dit is een korte samenvatting van de zinspreuk Vive memor leti, fugit hora: Leef, de dood gedachtig, de tijd snelt. Rechtsonder de zonnewijzer staat het woord Oostwout.
Op de Algemene Begraafplaats van Oosthuizen ligt de schrijfster Lizzy Sara May begraven.
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Eerste vermelding van Oosthuizen
De verschillende bronnen zijn niet geheel duidelijk wanneer de plaats Oosthuizen als eerste vermeld wordt.
Het Noordhollands Dagblad vermeldt dat de historicus dr. Anne Doedens tijdens een lezing in 2010 aangaf dat volgens hem de eerste vermelding van de naam Oosthuizen wordt gemaakt in 1292 in de Asthusa Minora, een boek van de heilige Adalbert uit het klooster in Egmond[2].
De officiële site van de gemeente Zeevang geeft echter een vroegere datum[3]. Volgens deze site zou Oosthuizen al in het jaar 1214 als Asthusa Minora zijn vermeld. En de site geeft tevens aan dat in een Doctoraalscriptie van J.J.M. Lambalk uit 1987 gesteld wordt dat Oosthuizen al voor deze datum zou zijn vermeld, namelijk in 1100-1140 op de inkomstenlijst van de abdij van Egmond [4].
Het streekblad ‘Ons Streekblad’[5] geeft zelfs een nog eerdere vermelding aan namelijk dat de eerste vermelding van het dorp al dateert van 922. Waarbij de nederzetting 'Atgereswere', aan de Bamestra (Beemstermeer) waarschijnlijk een verwijzing is naar wat later Oosthuizen zou worden.
Een mogelijke verklaring voor deze verschillende eerste vermeldingsdata zou kunnen komen door verwarring tussen de plaats Oosthuizen en de heerlijkheid Oosthuizen. Tot de heerlijkheid behoorde namelijk behalve Oosthuizen ook Zuid-Schardam, Etersheim, Hobrede en het Verloren Einde van Kwadijk [6][7]. Het woord ‘heerlijkheid’ is afgeleid van het woord ‘heer’. En een heerlijkheid is het gebied waarbinnen de heer of gezaghebber zijn heerlijk recht mag uitoefenen. Volgens de auteur Helga S. Danner van het boek ’Oosthuizen, een heerlijkheid in de Zeevang 1292-1863’[7] zou het oudste archiefstuk van de heerlijkheid Oosthuizen stammen uit 1292. En deze datum stemt precies overeen met die van historicus Anne Doedens.
[bewerken] Naamgeving Oosthuizen
De naam Oosthuizen is in de loop der geschiedenis een groot aantal malen veranderd. Zo komen we bijvoorbeeld de volgende namen tegen: Asthusa, Asthusa Minore, Luttic Asthusa en Liteoosthuzen. Chronologisch zien we dat als volgt terug. Rond 1200 komt haar naam voor als Asthusa Minora. In een latere oorkonde van de heer Gerrit van Heemskerk (ook wel Gerrit van Heemskerck Arentszoon) waarin hij vermeld over welke bannen hij de baas is heeft deze Heemskerk het over Luttickoisthusen[8] of Luttckoisthuijsen[7].
Oosthuizen komt als Liteoosthuzen voor op een kaart van de jurist Mr. Gerrit de Vries Azn welke ging over 'de toestand van Hollands Noorderkwartier in 1288'[9][10].
Echter een aantal jaren later zal Oosthuizen weer op een andere wijzen geschreven worden namelijk als Luttic-Asthusa. Deze naam monde uiteindelijk uit in Klein-Oosthuizen. Aan het eind van de viertiende eeuw is de naam echter al weer gewijzigd naar Litkostuizer-Koogen welke later gesplitst werd naar Luttik-Oosthuizen. Uiteindelijk zal het eerste deel komen te vervallen waarna we de huidige naam Oosthuizen overhouden[8].
De voorvoegsels als 'Luttic' en 'Lite' kunnen vertaald worden als 'klein'. Met andere woorden Oosthuizen wordt gezien als klein Oosthuizen. Dit geeft aan dat er ook een groot Oosthuizen zou moeten zijn. En deze blijkt er ook te zijn namelijk Grote Oesthusen of Groot-Oesthuzen wat later Grosthuizen werd[5].
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe link
- Historische Vereniging Oosthuizen. Geraadpleegd op 4 april 2010.
Bron
|
| Gemeente Zeevang |  |
|---|---|
|
Hoofdplaats: Oosthuizen Dorp: Beets · Etersheim · Hobrede ·Kwadijk · Middelie · Schardam · Warder |
