Oosthuizen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oosthuizen
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Oosthuizen
(Details)
Oosthuizen
Oosthuizen
Situering
Provincie Vlag Noord-Holland Noord-Holland
Gemeente Vlag Zeevang Zeevang
Coördinaten 52° 34′ NB, 4° 60′ OL
Algemeen
Oppervlakte 6,76 km²
Inwoners (2009) 3224[1]
Overig
Postcode 1474
Netnummer 0299
Belangrijke verkeersaders N247 N509
Detailkaart
Locatie in de gemeente Zeevang
Locatie in de gemeente Zeevang
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Oosthuizen is een dorp in en de hoofdplaats van de gemeente Zeevang, provincie Noord-Holland. In 2009 had het dorp 3224 inwoners.[1]

Geschiedenis[bewerken]

Eerste vermelding van Oosthuizen[bewerken]

Het is niet duidelijk wanneer de plaats Oosthuizen voor het eerst vermeld werd. Er zijn verschillende theorieën:

  • Dat kan geweest zijn in 1292 in de Asthusa Minora, een boek van de heilige Adalbert uit het klooster in Egmond,[2]
  • Dit jaartal 1292 kan echter ook betrekking hebben op de datering van het oudste archiefstuk van de heerlijkheid Oosthuizen, waartoe naast het dorp Oosthuizen ook Zuid-Schardam, Etersheim, Hobrede en het Verloren Einde van Kwadijk behoorden.[3][4]
  • Oosthuizen zou al in het jaar 1214 als Asthusa Minora zijn vermeld.[5]
  • Er is al een vermelding in de periode van 1100 tot 1140 op de inkomstenlijst van de abdij van Egmond.[6]
  • De al in 922 genoemde nederzetting 'Atgereswere', aan de Bamestra (Beemstermeer), zou een verwijzing kunnen zijn naar wat later Oosthuizen zou worden.[7]

Naamgeving Oosthuizen[bewerken]

De naam Oosthuizen is in de loop der geschiedenis diverse malen veranderd, onder andere Asthusa, Asthusa Minore, Luttic Asthusa en Liteoosthuzen. Rond 1200 kwam de naam voor als Asthusa Minora. In een latere oorkonde van de heer Gerrit van Heemskerk (ook wel Gerrit van Heemskerck Arentszoon,) waarin hij vermeldt over welke bannen hij de baas is, werd de naam Luttickoisthusen gebruikt.[8] of Luttckoisthuijsen[4]

Oosthuizen komt als Liteoosthuzen voor op een kaart van de jurist Mr. Gerrit de Vries Azn, die betrekking had op 'de toestand van Hollands Noorderkwartier in 1288'.[9][10] Een aantal jaren later werd Oosthuizen als Luttic-Asthusa, Klein-Oosthuizen, geschreven. Aan het eind van de veertiende eeuw kwam de naam Litkostuizer-Koogen in zwang, die later gesplitst werd naar Luttik-Oosthuizen. Uiteindelijk bleef alleen de naam Oosthuizen over.[8] De voorvoegsels als 'Luttic' en 'Lite' kunnen vertaald worden als 'klein'. Met andere woorden: Oosthuizen werd gezien als klein Oosthuizen, die ter ter onderscheiding van Grote Oesthusen of Groot-Oesthuzen, dat later Grosthuizen werd.[7]

Bezienswaardigheden[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Grote of Sint-Nicolaaskerk (Oosthuizen) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • De Grote Kerk is een laatgotische kerk uit de periode 1511-1518, die is gerestaureerd in de jaren 1990 tot 2003. In de kerk bevindt zich een uit 1723 stammend praalgraf van François van Bredehoff, heer van Oosthuizen, en twaalf rouwkassen. Ook bijzonder is het kerkorgel, waarvan delen mogelijk uit de 16e eeuw dateren.
  • Op de Algemene Begraafplaats van Oosthuizen ligt de schrijfster Lizzy Sara May begraven.
Nuvola single chevron right.svg Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Oosthuizen

Externe link[bewerken]

Bron
  1. a b Gemeente Zeevang (2009) "Gemeente in cijfers" Gemeentegids Amsterdam: De Telefoongids BV pp. 7.
  2. Oosthuizen uniek als heerlijkheid, Noordhollandsdagblad, 14 september 2010
  3. In en Rond de Zeevang, een stukje Noord-Holland onder de loep door Pieter Groot PZN, een uitgave van Gerrit van der Meer, Oosthuizen, 1987
  4. a b Oosthuizen, een heerlijkheid in de Zeevang 1292-1863 door Helga S. Danner, Stichting Uitgeverij Noord-Holland, Wormerveer, 1992
  5. www.Zeevang.nl Historie Oosthuizen
  6. Lambalk, J.J.M.: Zeevangproject – Doctoraalscriptie vakgroep Middeleeuwse Archeologie Albert Egges van Giffen Instituut voor Prae- en Protohistorie, Universiteit van Amsterdam, 1987
  7. a b De Historie van Zeevang: Oosthuizen, Ons Streekblad, 27-05-2010
  8. a b Over de Zeevang gesproken.., Episoden uit de historie van het Oude Land door Chr. Lenstra, Nooy’s Drukkerij-Uitgeverij, Purmerend, 1978
  9. De Vries had zich in 1864 ten doel gesteld om een kaart te maken over 'de toestand van Hollands Noorderkwartier in 1288', zie ook In en Rond de Zeevang, een stukje Noord-Holland onder de loep door Pieter Groot PZN, een uitgave van Gerrit van der Meer, Oosthuizen, 1987
  10. Zie deze link voor een digitale inzoombare afbeelding van de kaart van de Vries.