Orlando di Lasso
| Orlando di Lasso | ||||
| Portret van Orlando di Lasso | ||||
| Achtergrondinformatie | ||||
| Bijnaam | Orlandus Lassus en Roland de Lâtre | |||
| Geboren | Bergen in Henegouwen, 1532 | |||
| Overleden | München, 14 juni 1594 | |||
| Land | ||||
| Beroep(en) | Componist | |||
|
||||
Orlando di Lasso (Bergen in Henegouwen, 1532 - München, 14 juni 1594) was een van de productiefste componisten aller tijden. Hij is ook bekend als Orlandus Lassus of Roland de Lâtre.
Inhoud |
[bewerken] Leven
Di Lasso was koorknaap aan de Sint Nicolaaskerk te Bergen. De vice-koning van Sicilië nam de jongen, na toestemming van zijn ouders, mee naar Italië. Hij bleef daar tot 1550. Nadat hij de baard in de keel had gekregen werd hem een aanstelling in Parijs aangeboden. Vervolgens werd hij in 1553 kapelmeester van de Sint Jan van Lateranen in Rome. Hij reisde door Frankrijk en Engeland en bleef in 1555 hangen in Antwerpen. Hier publiceerde hij zijn eerste vierstemmige madrigalen, gelijktijdig met de publicatie van zijn eerste vijfstemmige madrigalen in Venetië.
In 1556 benoemde hertog Albrecht V hem tot lid van de hofkapel te München, waarvan hij vier jaar later leider werd, en bleef dit tot zijn dood. Zijn laatste jaren werden gekenmerkt door melancholie, wellicht een gevolg van overmatig werken.
Di Lasso werd door tijdgenoten boven andere componisten gesteld, zoals blijkt uit bijnamen als Vorst der muziek en Belgische Orpheus. Hij is de grootmeester van het motet. Hij was bevriend met de Duitse kunstenaar Hans Mielich die motetten van di Lasso versierde.
[bewerken] Werk
Orlando di Lasso schreef onder meer 53 vier- tot achtstemmige missen, 1250 twee- tot twaalfstemmige motetten, requiems, madrigalen, chansons en koorliederen.
In het voorwoord van zijn bundel Duitse liederen somt Lassus zijn oeuvre van wereldlijke liederen op: Franse chansons, Italiaanse madrigalen, Duitse en Nederlandse liederen. Die laatste zijn echter verloren gegaan.[1]
Orlando di Lasso was het grootste deel van zijn muzikale loopbaan actief in München aan het hof van de Beierse hertogen. Bij hem vindt men alle facetten van het polyfone componeren van de Renaissance Nederlandse School (te begrijpen als componisten van de Lage Landen) en van de Venetianen terug. Zijn werken verklanken vooral bewogenheid en gevoeligheid.
Veel van zijn werken werden gedrukt en zijn in diverse uitgaven bewaard gebleven. Met name de Bayerische Staatsbibliothek te München bewaart handschriften en oude drukken van Di Lasso's composities. Enkele van zijn bekendste composities zijn de Psalmi Davidis Poenitentiales (7 psalmen), de Lamentationes Hieremiae Prophetae (naar het Bijbelboek Klaagliederen), madrigalen op teksten uit de Canzoniere van Francesco Petrarca, en zijn zwanenzang, de Lagrime di San Pietro. Met name de dirigent Philippe Herreweghe heeft veel werk van Di Lasso gedirigeerd.
[bewerken] Trivia
- Het nummer Benedictus op het album Wednesday morning 3 A.M. van het duo Simon and Garfunkel is gebaseerd op het werk van di Lasso.
- Eén van Lassus beroemde drinkliederen, "Un jour vis un foulon qui fouloit (as Monsieur Mingo)", werd door William Shakespeare op een Engelse tekst gezet en gebruikt in zijn toneelstuk Henry IV part 2.
- Orlandus Lassus eindigde in 2004 op nr. 76 in de Vlaamse versie van De Grootste Belg.
[bewerken] Externe links
- Biografie van Lasso op de webstek Componisten
- Partituur van Haec quae ter triplici cecinerunt ordine
- Partituur van Justus es Domine
- Partituur van Matona mia cara
- Partituren van Orlando di Lassos muziek op International Music Score Library Project
- CD Roland de Lassus. Bonjour mon coeur door Capilla Flamenca
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Jan Willem Bonda, De meerstemmige Nederlandse liederen van de vijftiende en zestiende eeuw, Uitgeverij Verloren, 1996, ISBN 90-6550-545-8, 9789065505453, blz. 23
| Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Orlando di Lasso op Wikimedia Commons. |