Os cuboides

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Teerlingbeen
Os cuboides
Bot
VoetwortelbeentjesA=Calcaneus, B=Talus, C=Os cuboides, D=Os naviculare, E=Os cuneiforme laterale, F=Os cuneiforme intermedium, G=Os cuneiforme mediale
Voetwortelbeentjes
A=Calcaneus, B=Talus,
C=Os cuboides, D=Os naviculare, E=Os cuneiforme laterale, F=Os cuneiforme intermedium, G=Os cuneiforme mediale
Detailtekening van het os cuboides van de linkervoet, van anterolateraal
Detailtekening van het os cuboides van de linkervoet, van anterolateraal
Synoniemen
Latijn Os cyboides[1]

Oa cuboideum[2][3]
Os cubiforme[2][4]
Os cubicum[2]
Os quadratum[2][4]
Os grandinosum[2][4]
Os varium[2][5]
Os tesserae[6][2][7][8][4]
Tessera[5]
Os polymorphum[7]
Grandineum[4]
Os nerdi[4]
Nerdi[2][4]
Alnerdi[2]
Os singulare[4]
Os solitarium[4]
Os alnerdi[4]
Alnerdi[4]

Oudgrieks Κυβοειδές ὀστοῦν[9]
Nederlands Teerlingvormig been[2]
Gegevens
Gewrichten calcaneus proximaal
ossa metatarsii IV en V distaal
os naviculare en os cuneiforme laterale mediaal
Naslagwerken
Gray's Anatomy 63,269
MeSH A02.835.232.043.300.710
Dorlands/Elsevier o_07/12598248
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Detailtekening van het os cuboides van de linkervoet, van posterolateraal

Het os cuboides[8][10][11][12] of teerlingbeen[11][13] is een van de zeven voetwortelbeenderen. Het is gelegen aan de laterale zijde van de voetwortel. Het is gelegen aan laterale zijde van het os naviculare en het os cuneiforme laterale. Met het hielbeen aan proximale zijde vormt het de gewrichtsverbinding die articulus calcaneocuboideus[11] genoemd wordt. Met het vierde en het vijfde middenvoetsbeentje aan distale zijde vormt het twee van de articuli tarsometatarsii. Het oppervlak aan de onderkant heeft een groeve voor het distale derde deel van de pees van de musculus peronaeus longus.

Naamgeving[bewerken]

De naam os cuboides is een vertaling van het Oudgriekse begrip κυβοειδές ὀστοῦν.[9] Deze naam komt voor bij de Griekse arts Galenus.[9] Zowel os als ὀστέον betekenen been/bot.[14][9] Κυβοειδές betekent dobbelsteen- of teerlingvormig [15] en is afgeleid[1] van κύβος dobbelsteen/teerling.[1][16][9] Overeenkomstig zijn: os cubicus,[2] os cubiforme,[2][4] tessera [5] (Latijn: dobbelsteen[14]), os tesserae,[6][2][7][8][4] teerlingbeen [11][13] en teerlingvormig been.[2]

In de Latijnse vertaling van de werken van de Perzische arts Ibn Sina (Latijn Avicenna) komt voor het os cuboides het begrip nerdi voor,[4] overeenkomstig de Arabische vorm nardī.[4] In het Perzisch is nard een naam voor een dobbelspel.[4] De vormen os nerdi [4] en alnerdi [2] (met Arabisch bepaald lidwoord al) zijn hier mee verwant.

Naast de schrijfwijze os cuboides komt ook de schrijfwijze os cyboides [1] voor. In het klassieke Latijn komen de leenwoorden uit het Oudgrieks (afgeleid) van κύβος, zoals cubus[14][17] en cubicus[14] ook voor met y als cybus [18] en cybicus.[14][18] Daarnaast komt de vorm os cuboideum [2][3] voor. Sommigen maken bezwaar tegen de schrijfwijze cuboideum, omdat dit een verkeerde omzetting van κυβοειδές naar het Latijn zou zijn.[19] Elk leenwoord in het klassieke Latijn uit het Oudgrieks op -οειδἠς/ές eindigt op -oides en niet op -oideus/a/um.[14][20][19]



Zie ook[bewerken]

Literatuurverwijzingen
  1. a b c d Triepel, H. (1910). Nomina Anatomica. Mit Unterstützung von Fachphilologen. Wiesbaden: Verlag J.F. Bergmann.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p Schreger, C.H.Th.(1805). Synonymia anatomica. Synonymik der anatomischen Nomenclatur. Fürth: im Bureau für Literatur.
  3. a b Federative Committee on Anatomical Terminology (FCAT) (1998). Terminologia Anatomica. Stuttgart: Thieme
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q Fonahn, A. (1922). Arabic and Latin anatomical terminology. Chiefly from the Middle Ages. Kristiania: Jacob Dybwad.
  5. a b c Dunglison, R. (1856). Medical lexicon. A dictionary of medical science. (13th edition).Philadelphia: Blanchard and Lea.
  6. a b Castelli, B. & Bruno, J.P (1713). Lexicon medicum Graeco-Latinum. Leipzig: F. Thomas
  7. a b c Kraus, L.A. (1844). Kritisch-etymologisches medicinisches Lexikon (Dritte Auflage). Göttingen: Verlag der Deuerlich- und Dieterichschen Buchhandlung.
  8. a b c Siebenhaar, F.J. (1850). Terminologisches Wörterbuch der medicinischen Wissenschaften. (Zweite Auflage). Leipzig: Arnoldische Buchhandlung.
  9. a b c d e Liddell, H.G. & Scott, R. (1940). A Greek-English Lexicon. revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones. with the assistance of. Roderick McKenzie. Oxford: Clarendon Press.
  10. Hafferl, A. (1953). Lehrbuch der topographischen Anatomie. Berlin/Göttingen/Heidelberg: Springer Verlag.
  11. a b c d Broek, A.J.P. van den, Boeke, J & Barge, J.A.J (1954). Leerboek der beschrijvende ontleedkunde van de mens. Deel I. Geschiedenis der ontleedkunde, bewegingsorganen, vaatstelsel (8ste druk). Utrecht: N.V. A. Oosthoek’s Uitgeverij Mij.
  12. Hoolboom-Van Dijck, S.J.M (1974). Geneeskundig handwoordenboek (2de druk) Leiden: Stafleu’s Wetenschappelijke Uitgeversmaatschappij B.V.
  13. a b Everdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). Pinkhof Geneeskundig woordenboek (12de druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.
  14. a b c d e f Lewis, C.T. & Short, C. (1879). A Latin dictionary founded on Andrews' edition of Freund's Latin dictionary. Oxford: Clarendon Press.
  15. Triepel, H. (1910). Die anatomischen Namen. Ihre Ableitung und Aussprache. Mit einem Anhang: Biographische Notizen.(Dritte Auflage). Wiesbaden: Verlag J.F. Bergmann.
  16. Muller, F. (1932). Grieksch woordenboek. (3de druk). Groningen/Den Haag/Batavia: J.B. Wolters’ Uitgevers-Maatschappij N.V.
  17. Wageningen, J. van & Muller, F. (1921). Latijnsch woordenboek. (3de druk). Groningen/Den Haag: J.B. Wolters’ Uitgevers-Maatschappij
  18. a b Saalfeld, G.A.E.A. (1884). Tensaurus Italograecus. Ausführliches historisch-kritisches Wörterbuch der Griechischen Lehn- und Fremdwörter im Lateinischen. Wien: Druck und Verlag von Carl Gerold's Sohn, Buchhändler der Kaiserl. Akademie der Wissenschaften.
  19. a b Triepel, H. (1908). Memorial on the anatomical nomenclature of the anatomical society. In A. Rose (Ed.), Medical Greek. Collection of papers on medical onomatology and a grammatical guide to learn modern Greek (pp. 176-193). New York: Peri Hellados publication office.
  20. Kossmann, R. (1903). Allgemeine Gynaecologie. Berlin: Verlag von August Hirschwald.