Oud Sint-Janshospitaal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tuin van het 19de-eeuwse Sint-Janshospitaal, met op de achtergrond de toren van de Onze-Lieve-Vrouwekerk.

Het Oud Sint-Janshospitaal is een gebouwencomplex in het centrum van Brugge. Het middeleeuwse ziekenhuis doet nu dienst als museum ("Memling in Sint-Jan"); het gebouw dat in de 19de eeuw als ziekenhuis fungeerde, wordt onder meer gebruikt voor beurzen, evenementen, congressen e.d..

Het middeleeuwse Sint-Janshospitaal was ooit de grootste stedelijke instelling voor zieken, armen en behoeftigen. De broeders en zusters die er werkten, lieten heel wat verhalen, gebruiksvoorwerpen en kunstwerken na. Deze zijn nog steeds bewaard op dezelfde plek. Meubilair, schilderijen, beeldhouwwerk en allerlei toegepaste kunsten zijn tentoongesteld in een gebouw dat op een geschiedenis van 800 jaar kan terugblikken. Een apotheek met kruidentuinen en naslagwerken over geneeskunde maken de collectie af.

In de hospitaalkapel van het middeleeuwse Sint-Janshospitaal gaat alle aandacht naar de schilderkunst van Hans Memling. Deze schilder uit de 15de eeuw maakte zijn belangrijkste meesterwerken, zoals het beroemde Ursulaschrijn, voor het Sint-Janshospitaal.

Kunstenaars geëxposeerd en/of in collectie zijn o.a.: Hans Memling, Jan Provoost, Jan Beerblock en Philippe Van Bree.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

[bewerken] Middeleeuwse hospitaal

Beeld van de drie in elkaar lopende middeleeuwse ziekenzalen rond 1778.
Zuidgevel van het middeleeuwse Sint-Janshospitaal.

Het hospitaal werd ingeplant aan de Mariastraat, de toenmalige invalsweg vanuit Gent en Kortrijk. Van de eerste oorspronkelijke zaal zijn enkel de funderingen en wat muurfragmenten overgebleven. Om te voldoen aan de stijgende behoefte voor opvang van zieken, pelgrims en reizigers begon men begin 13de eeuw met de bouw van de drie nieuwe ziekenzalen. Een bouwfase die duurde tot ongeveer 1310. Later kwamen nog het mannenklooster (14de eeuw) en het zusterklooster (1544).

Vanaf het verdwijnen van de broedergemeenschap op het einde van de 16de eeuw stonden de zusters Augustinessen alleen in voor het beheer en de ziekenzorg. Vanaf de 20ste eeuw gebeurde dit door gewone burgers.

Vanaf 1796 kwam het hospitaal onder het bestuur van de Commissie van Burgerlijke Godshuizen en vanaf 1925 onder dat van de Commissie voor Openbare Onderstand (COO), in 1977 omgevormd tot het huidige OCMW.

[bewerken] 19e-eeuwse hospitaal

Het 19e-eeuwse hospitaalcomplex.
Sint-Janshospitaal uit 1864. De centrale gang naar de ziekenzalen.

Door de evolutie van de tijd en een nieuwe kijk op de gezondheidszorg werden vanaf het midden van de 19e eeuw nieuwe gebouwen een noodzaak. Een hospitaal met acht ziekenzalen rond een centraal gebouw en centrale gang werd opgericht in 1864. De plannen waren van de hand van architect Isidoor Alleweireldt (1824-1892). Voor de bouw ervan moesten wel de brouwerij, de tuin en het kerkhof van het eerste ziekenhuis verdwijnen, daar waar men eerst overwoog de middeleeuwse gebouwen af te breken. Dit laatste is uiteindelijk nooit zover gekomen en nu is in het middeleeuwse gedeelte onder andere het Hans Memlingmuseum in gehuisvest.

Geleidelijk aan werden de ziekenzalen van het tweede hospitaal verdeeld in kleinere eenheden. Tussen de zalen en rond het gebouw zelf werden allerlei bijgebouwtjes geplaatst. Letterlijk en figuurlijk was het hospitaal uit zijn voegen gegroeid.

In 1976 werd het hospitaal buiten gebruik gesteld en kreeg het later een commerciële functie, die ingevuld wordt door een cybercafé, restaurant, loungebar e.d., en als decor, zoals in het VTM-serie Aspe. Een ernaast gebouwd congrescentrum deed de mogelijkheden verruimen.

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe links

Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren
In andere talen