Oudezijds Achterburgwal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oudezijds Achterburgwal
Oudezijds Achterburgwal bij nacht
Oudezijds Achterburgwal bij nacht
Geografische informatie
Locatie       Amsterdam
Stadsdeel Centrum
Begin Zeedijk
Eind Grimburgwal
Portaal  Portaalicoon   Amsterdam

De Oudezijds Achterburgwal, vaak afgekort tot OZ Achterburgwal, is een straat en gracht op de Wallen in het centrum van Amsterdam. Net als de Oudezijds Voorburgwal loopt de OZ Achterburgwal van de Grimburgwal in het zuiden naar de Zeedijk in het noorden, waar de gracht overgaat in de Oudezijds Kolk, de uitwatering op het IJ.

De brug over de OZ Voorburgwal tussen Oude Doelenstraat en Oude Hoogstraat vormt een duidelijke scheidingslijn tussen het rumoerige noordelijke Wallendeel en het rustige zuidelijke deel. Het noordelijke deel staat vol seksshops, raamprostitutie, peepshows, bordelen, coffeeshops en kroegen. Ook het Hash Marihuana & Hemp Museum ligt aan het noordelijke deel van de OZ Achterburgwal. In het zuidelijk deel bevinden zich onder meer gebouwen van de Universiteit van Amsterdam, zoals het Binnengasthuis en de Oudemanhuispoort.

De OZ Achterburgwal werd in 2006 opgeknapt door de gemeente Amsterdam. De gemeente kondigde in december 2007 aan dat de raamprostitutie in de Wallen drastisch verminderd zal worden. Bordeeleigenaar en verhuurder Charles Geerts werd min of meer gedwongen om 51 van zijn "ramen" aan de OZ Achterburgwal aan de gemeente te verkopen[1]. In de vrijgekomen panden mogen 15 modeonderwerpers vanaf 7 januari 2008 een jaar lang wonen en werken. Aan OZ Achterburgwal 121 komt een winkel waar hun ontwerpen verkocht zullen worden.[2]

Het aantal ramen op de OZ Achterburgwal zal verder gereduceerd worden door meer panden aan te kopen. De OZ Achterburgwal en zijstegen is echter één van de weinige gebieden waar de raamprostitutie niet geheel zal verdwijnen[3].

Knobbelzwanen in de gracht

Geschiedenis[bewerken]

De Oudezijds Achterburgwal maakt deel uit van de middeleeuwse stad en vormde ooit de oostelijke grens van Amsterdam.

De Amstel deelde Amsterdam tot eind 14e eeuw in twee vrijwel gelijke delen, de oude zijde met de Oude Kerk en de nieuwe zijde met de Nieuwe Kerk. Ter bescherming van de stad werd aan elke zijde een gracht gegraven met daarachter een burgwal, een aarden wal, voorzien van een houten palissade ter afscherming. Toen achter deze wallen omstreeks 1385 nieuwe wallen werden aangelegd, werd de bestaande wal de Voorburgwal en de nieuwe wal de Achterburgwal, en dit zowel aan de oude als de nieuwe zijde. Zo ontstonden de Oudezijds Voorburgwal, Oudezijds Achterburgwal, Nieuwezijds Voorburgwal en Nieuwezijds Achterburgwal (nu Spuistraat). De Oudezijds Achterburgwal werd in 1367 gegraven. Na een dijkdoorbraak in 1380 werd achter de OZ Achterburgwal een nieuwe dijk aangelegd, de Sint Antoniesdijk (1387)[4].

Voor de Alteratie in 1578 stond de straat vol met kloosters. In Amsterdam bevonden zich 16 vrouwenkloosters en drie mannenkloosters, waarvan de meeste aan de OZ Achterburgwal stonden[5]. De namen van veel zijstraatjes van de OZ Achterburgwal herinneren nog aan dit verleden, zoals de Bethaniënstraat en Monnikenstraat.

Ook het Spinhuis, een vrouwengevangenis voor zwervers en bedelaars, stond aan de OZ Achterburgwal.

Bekende gebouwen[bewerken]

Enkele bekende bouwwerken aan de OZ Achterburgwal zijn:

  • De Oudemanhuispoort, een overdekte doorgang tussen de OZ Achterburgwal en Kloveniersburgwal. Hierin wordt al eeuwenlang een boekenmarkt gehouden. Het Oudemanhuispoortcomplex is één van de hoofdlocaties van de Universiteit van Amsterdam.
  • De Waalse Kerk, oorspronkelijk de kapel van het Paulusbroedersklooster. Deze kapel, ingewijd in 1496, verving een eerdere kapel die vermoedelijk in de stadsbrand van 1452 werd verwoest[6]. De kerk ligt aan een klein plein, het Walenpleintje.
  • De Gecroonde Raep, een grachtenhuis aan de Oudezijds Voorburgwal met het achterhuis aan de Oudezijds Achterburgwal (nummer 46A)

De OZ Achterburgwal telt meer dan 100 rijksmonumenten.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Gemeente Amsterdam
  2. "Schaar en Naald op de Wallen", Het Parool, 2 januari 2008
  3. Trouw, 20 december 2007
  4. Reinwardt Academie
  5. Reinwardt Academie
  6. Waalse Kerk