OV-chipkaart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

(Doorverwezen vanaf Ov chipkaart)
Ga naar: navigatie, zoeken
Chipkaartlezer nieuwe generatie in een tram van het GVB
Persoonlijke OV-chipkaart
Persoonlijke OV-chipkaart van de NS
RFID-chip in de OV-chipkaart
Tourniquets bij metrostation Schiedam Centrum
Tijdelijke poortopener voor treinkaartjes, strippenkaarten en abonnementhouders op Vlaardingen Oost
OV-chipkaartlezer op station Leiden Lammenschans.
Kaartlezer op Station Amsterdam Zuid
OV-chipkaart-poortjes voor metro op Station Rotterdam Blaak.
NS OV-chip poorten bij Sloterdijk Hemboog station.

De OV-chipkaart is een elektronische pas waarop reissaldo en vervoersrechten kunnen worden geladen voor het openbaar vervoer in Nederland. De kaart wordt stapsgewijs in heel Nederland ingevoerd.[1]

De OV-chipkaart is een gezamenlijk initiatief van vijf grote openbaarvervoerbedrijven: Connexxion, GVB, HTM, NS en RET. Deze bedrijven hebben samen de joint venture 'Trans Link Systems' (TLS) opgericht om gezamenlijk de introductie van de OV-chipkaart vorm te geven. TLS treedt tevens op als clearinghouse.

Inhoud

[bewerken] Aanleiding

Voor de reiziger kan de geautomatiseerde betaling als een voordeel gezien worden ten opzichte van reizen met papieren vervoerbewijzen. Makkelijk, snel en veilig zijn de genoemde voordelen van de chipkaart voor de klant. Makkelijk, omdat de kaart opnieuw kan worden opgeladen, zelfs automatisch. Snel, omdat het aantal handelingen om te reizen ten opzichte van de strippenkaart verminderd is. En veilig, omdat zwartrijders, die op bepaalde stations ook voor veel veiligheidsincidenten zorgen, niet meer op de stations en perrons kunnen komen.

Als belangrijk voordeel van de OV-chipkaart voor OV-bedrijven wordt genoemd dat hij direct inzicht geeft in het reisgedrag van passagiers, en daarmee een nauwkeuriger verdeling van de reizigersinkomsten over de verschillende vervoerders mogelijk maakt. Daardoor zijn de WROOV-onderzoeken niet meer nodig, die werden gebruikt voor het berekenen van de verdeelsleutel van de opbrengsten van de strippenkaart. Een ander voordeel is de beschikbaarheid van nauwkeuriger informatie over het gebruik van OV op bepaalde tijdstippen, zodat bij drukte langere of meer vervoersmiddelen kunnen worden ingezet.

Verder moet het ook het aantal zwartrijders reduceren op plaatsen waar zwartrijden het meeste voorkomt. Voor de invoering van de OV-chipkaart heeft het Ministerie van Verkeer en Waterstaat tot april 2008 130 miljoen euro uitgetrokken. Dit overigens los van 500 miljoen euro die in 2001 aan de NS beschikbaar is gesteld voor toegangspoortjes.

Soortgelijke betaalsystemen zijn in gebruik in Hongkong, waar de Octopus card al in 1997 is ingevoerd en in Londen waar tussen 2003 en 2007 meer dan 10 miljoen Oyster Cards zijn verspreid. Nederland is het eerste land waar een dergelijk systeem zowel door verschillende commerciële partijen als landelijk wordt ingevoerd in alle openbaar vervoersvormen. Bovendien is de architectuur open, zodat alle hardwareleveranciers hun eigen apparatuur kunnen ontwikkelen voor het systeem, mits ze aan de specificaties voldoen.

[bewerken] Functioneren

De OV-chipkaart werkt contactloos, en gebruikt de MIFARE ultralight (voor de wegwerpkaart) en MIFARE classic (voor de anonieme en persoonsgebonden kaart). De reiziger houdt de kaart binnen 10 cm van de automaat. Dit kan met portemonnee en al, mits er niet ook nog een andere OV-chipkaart in zit. Dit moet bij het instappen of betreden van het perron of tram/bus (inchecken), en nogmaals bij het uitstappen of verlaten van het perron of tram/bus (uitchecken). Voor de metro en trein wordt in/uitgecheckt in het station. Bij de bus en tram wordt in het voertuig zelf in- en uitgecheckt. De reisafstand wordt bij het uitchecken automatisch berekend en de ritprijs wordt van het saldo op de kaart afgeschreven. Ook bestaat de mogelijkheid om het saldo automatisch via de bankrekening aan te laten vullen. Bij de NS kan vooraf een "treinproduct" (enkele reis, abonnement, etc) op de kaart geladen worden voor het te bereizen traject. Wanneer tijdens de treinreis overgestapt wordt naar een andere spoorvervoerder, zoals bijvoorbeeld Syntus, zal uit- en ingecheckt moeten worden. Of er zoals nu, nog gecombineerde vervoerbewijzen verkocht zullen worden, zal afhankelijk zijn van akkoorden van NS met de verschillende (spoor)vervoersbedrijven. Nu kan nog een NS vervoersbewijs gekocht worden naar alle treinstations in Nederland.

[bewerken] Kosten

Voor de OV-chipkaart moet een bedrag variërend van € 1,50 tot € 7,50 worden betaald. Voor abonnementhouders is de OV chipkaart gratis.

De huidige voordeelurenkaart van NS werd bij het herplaatsen van de pasfoto in 2007 geladen op een OV-chipkaart en kost tegenwoordig € 55,- per jaar.

Met de OV-chipkaart is het mogelijk om de ritprijs te baseren op de afgelegde afstand in kilometers. De OV-autoriteit bepaalt het kilometertarief, dat per concessiegebied verschilt naar gelang het aanbod van openbaar vervoer en de kosten om dit aanbod in stand te houden. Het oude systeem van zones vervalt dan. Toch kunnen sterabonnementen nog altijd op de OV-chipkaart worden geladen. Wanneer de reiziger buiten het gebied reist waar zijn sterabonnement geldig is, schakelt de kaart automatisch over op reizen op saldo.

Bij het inchecken wordt een borg van het OV-chipkaart saldo afgeschreven, dat na het uitchecken teruggestort wordt minus de ritprijs. De hoogte van het onderpand varieert per vervoermethode en is afhankelijk van de maximale lengte van een reis. Bij een te laag onderpand zou niet uitchecken ervoor kunnen zorgen dat calculerende reizigers minder betalen dan dat de reis normaal gesproken gekost zou hebben. De RET hanteert bijvoorbeeld een tarief van 4 euro, maar de NS schrijft 20 euro af van het reissaldo. Mensen met een voordeelurenkaart en mensen met een ov-chipkaart die op naam staat, de zogeheten Persoonlijke OV-chipkaart, betalen de helft minder borg.

Bij de eerste instap wordt eenmalig een basistarief van 75 eurocent geheven. Men mag een reis onderbreken voor maximaal 35 minuten om over te stappen of te verblijven op een station. Indien er later ingecheckt wordt, wordt dit behandeld als een nieuwe reis en wordt het basistarief van 75 eurocent opnieuw geheven. Als men overstapt van treintarief naar stadstreeksvervoertarief of omgekeerd wordt het opstaptarief altijd opgelegd. In het zonesysteem van de strippenkaart wordt het omrijden van het vervoermiddel niet verrekend. Ook bij de OV-chipkaart betaalt de reiziger straks alleen voor de gereisde kilometers van de gebruikelijke route, niet voor het incidenteel omrijden door bijvoorbeeld werkzaamheden.

Bij metrostations en grotere treinstations kan een "OV-chipkaartgebied" afgesloten worden met toegangspoortjes of -hekjes (tourniquets e.d.) die alleen geopend kunnen worden met de OV-chipkaart. Dit omvat de perrons met de stationstraverse etc., of bestaat eventueel uit aparte delen per perron. In feite bestaan er nu twee OV-chipsystemen:

  • Het in en uitchecken in het voertuig.
  • Het in en uitchecken in het station.

Er zijn plaatsen waar beide mogelijkheden er zijn, wat tot problemen kan leiden. Voorbeelden zijn de Amstelveenlijn (tram en metro) en in de toekomst Randstadrail op het gemeenschappelijke Zoetermeerse en Rotterdamse deel. Als reizigers inchecken op het perron en later in de tram "uitchecken", gaat het mis: € 4 onderpand voor de metro en daarna wordt in de tram opnieuw ingecheckt (i.p.v. uitgecheckt) en wordt er opnieuw een onderpand van € 4 afgetrokken. Het in- en uitchecken moet namelijk steeds in hetzelfde voertuig plaatsvinden en men kan de reis achteraf niet meer afsluiten.

[bewerken] Passagerecht

Door middel van een gratis "passage-recht" kan men maximaal 35 minuten per keer een station bezoeken om bijvoorbeeld iemand uit te zwaaien of op te halen, te winkelen, de horeca te bezoeken, of om naar de andere zijde van het station te lopen. Op de stations van het sneltramtraject in Rotterdam (waar over het algemeen geen poortjes maar zuilen staan) werkt dit systeem nu ook. Eenmaal ingecheckt op het station, kan men echter niet meer direct op hetzelfde station uitchecken. Hiervoor moet het apparaat eerst naar een volgende minuut verspringen dan erop is ingecheckt.

Binnen een gesloten "NS station zone" mag een reiziger tijdens een treinreis onbeperkt verblijven. Zodra de reiziger, die op saldo reist, echter het station uitcheckt is zijn reis beëindigd. Bij het opnieuw inchecken begint in principe een nieuwe reis. Bij sommige aansluitingen in NS stations, bijvoorbeeld van Sloterdijk (Hemboog) naar het hoofdstation, zal de overstappende reiziger wel moeten uit- en inchecken. Dit is dan uiteraard een onderdeel van de reis.

[bewerken] Proeven met de OV-chipkaart

Al in 1992 kregen de NS subsidie van Economische Zaken om elektronische kaartjes en poortjes te testen in Maarssen, Tiel en Utrecht. Dit werd gezien als een succes, in 1993 werd bekend gemaakt dat aan een de invoering van een chipkaart zou gaan worden gewerkt.

Sinds 2004 wordt in Nederland een aantal proeven gehouden met de OV-chipkaart. Eind 2005 is de kaart geïntroduceerd in de regio Rotterdam; medio 2006 is ook het GVB in Amsterdam begonnen met de uitgifte van kaarten.

Hieronder de volledige lijst met experimenten:

Reizigers die de OV-chipkaart in de Rotterdamse metro gebruiken kregen tot eind april 2007 30% korting op het bedrag voor de reis.

Eerder werd tussen 8 januari 2001 en 1 januari 2003 bij de stadsbus in Groningen al geëxperimenteerd met de 'Tripperpas'.

[bewerken] Invoering

In 1993 is -na succesvolle proeven in Maarssen, Tiel en Utrecht, uitgesproken dat de NS in 1998 op de OV-chipkaart zou overgaan. In 1996 werden de stad- en streekvervoerbedrijven bij het project betrokken. Het project werd keer op keer uitgesteld. In 2001 beloofde minister Tineke Netelenbos dat de kaart er in 2004 zou zijn. In 2004 beloofde verkeersminister Karla Peijs invoering door de NS in 2005 en in het stad- en streekvervoer in 2007.

Minister Peijs besloot op 13 juni 2006 dat de OV-chipkaart per 1 januari 2009 landelijk moest zijn ingevoerd; vanaf die datum zou de strippenkaart ook niet meer geldig mogen zijn.[2] Vanaf 2008 moet het stapsgewijs mogelijk worden om met de kaart te betalen.[3]

Sinds 25 juni 2007 is het mogelijk om met de OV-chipkaart niet alleen in de metro maar ook in de Rotterdamse tram en het Rotterdamse busnet te reizen. Dit is een jaar later ingegaan dan oorspronkelijk was gepland.[4][5]

Rotterdam is het verst als het gaat om de invoering van de OV-chipkaart. Sinds 2005 is het mogelijk om via een chipkaart te reizen in de Rotterdamse metro. Vanaf 29 januari 2009 is de strippenkaart niet meer geldig en kan alleen worden gereisd met een OV-chipkaart in de metro. In bussen en trams in Rotterdam is de strippenkaart nog wel geldig.

Bij de NS is het experiment op de Hoekse lijn op 15 augustus 2008 beëindigd. I.v.m. de toekomstige overdracht en opname van de lijn in het Rotterdamse metronet, zullen de NS-OV-chippoorten vervangen worden door RET-metropoorten. De volgende NS OV-chipkaart introductie is gepland op de Schiphollijn en de Flevolijn. De meeste stations op deze lijnen zijn al voorzien van de 2de generatie NS-toegangspoorten. De invoering van de OV-chipkaart op het landelijk spoornet is voorzien tegen eind 2009. De OV-chipkaart zal bij de NS nog niet verplicht zijn. Wel zal de eerste jaren, totdat ook papieren enkele reizen de helft kosten van een retour, de prijs van een enkele reis met de chipkaart lager zijn dan die van een papieren enkele reis, namelijk gelijk al de helft van de prijs van een retour.

Nog onduidelijk is hoe het internationaal treinvervoer geregeld wordt met de OV-chipkaart. Op veel papieren tickets (o.a. Internationale vervoersbewijzen) zal er een barcode staan die gelezen kan worden door apparatuur bij de sommige OV-poorten van NS. In andere situaties kunnen internationale reizigers gecontroleerd en handmatig doorgelaten worden. Voor het binnenlandse HSL verkeer (Amsterdam, Rotterdam, Breda) zullen Hispeed OV-chippoorten ingestalleerd worden. Hispeed heeft een eigen tariefsysteem.

In reactie op het verschijnen van de contra-expertise, uitgevoerd door de Royal Holloway University of London stelt staatssecretaris Huizinga op 14 april 2008 dat zij "[zich] in alle ernst af [vraagt] of de datum van 1 januari 2009 [...] nog haalbaar is"[2]. Deze vraag heeft zij voorgelegd aan de betrokken partijen. De staatssecretaris wil voor de zomer een (definitieve) planning van invoeren hebben.[3]

[bewerken] Typen chipkaart

Iedere vervoerder geeft zijn eigen chipkaart uit, maar in principe zijn alle chipkaarten bij alle vervoerders te gebruiken. Voorlopig weigert NS echter abonnementen op te laden op kaarten uitgegeven door andere vervoerders. Dit omdat nog niet alle conducteurs apparatuur tot hun beschikking hebben om de kaart uit te lezen om te controleren welk product geladen is. Alle kaarten zijn herkenbaar als OV-chipkaart door het roze logo. Grofweg komen er vijf soorten OV-chipkaarten:

  • Persoonlijke chipkaarten, die verbonden zijn aan de identiteit van de houder en niet uitwisselbaar zijn. Deze kaart kan opgeladen worden met een bedrag (reissaldo) en alle reisproducten, waaronder abonnementen. Ook geeft de kaart de mogelijkheid via automatische incasso te laten opwaarderen wanneer het saldo te laag is.
  • Anonieme chipkaarten, kaarten die niet persoonlijk gebonden zijn en door meerdere mensen gebruikt kunnen worden, maar niet tegelijk. Deze chipkaart kan net als de persoonsgebonden kaarten worden opgeladen met een reissaldo en reisproducten als een enkele reis of dagkaart, maar kan geen traditioneel abonnement bevatten. Ook zijn kortingen niet van toepassing wanneer men gebruik maakt van de anonieme chipkaart. Dit in tegenstelling tot de huidige situatie waarin slechts het abonnement aan een persoon is gebonden en de losse reisproducten niet. Hierdoor worden mensen die graag meer privacy hebben uitgesloten van abonnementen of kortingen.
  • Wegwerpkaarten, kartonnen kaarten voor eenmalig gebruik die niet opgeladen kunnen worden. Een wegwerpkaart bevat een vast aantal dagen of ritten.
  • Zichtkaarten. Zijn nodig in de overgangsperiode en kunnen zonder apparatuur uitgelezen worden.
  • Sleutelkaarten die enkel gebruikt worden om poorten te openen. Dit is geen vervoersbewijs en bij controle moet de bijhorende geldige vervoersbewijs getoond worden. Als overgangsmaatregel worden dergelijke kaarten gratis verstrekt aan NS maandabonnementhouders met een stad-/streeksupplement, die geldig is in de Rotterdamse metro.[6] Dit zijn wegwerpkaarten die een maar een maand lang bruikbaar zijn in de betrokken zones.
  • Kaarten op naam van organisaties. De RET verkoopt kaarten aan scholen, met een minimum afname van 50 kaarten. Met deze kaarten kunnen schoolklassen gezamenlijk reizen. Zijn op naam van de school en hebben een automatische opwaardeer functie. Iedere leerling moet met "zijn" kaart in en uitchecken.[7] (Of de leraar houdt de kaarten zelf bij en checkt iedere kaart in en uit). Kinderen tot en met 4 jaar hebben geen OV-chipkaart nodig en reizen gratis.

[bewerken] Privacy

De OV-chipkaart slaat alle reisbewegingen gekoppeld aan de unieke identificatiecode op de chipkaart op in een centrale database. [bron?] Dat betekent dat iedereen die toegang tot deze database heeft, een compleet overzicht heeft van alle reisbewegingen die een individu per metro, bus, tram of trein heeft gemaakt. Het is voor een reiziger zelfs mogelijk om zijn reisgegevens via internet te bekijken. Hierdoor zullen er zeer strenge eisen aan de beveiliging van de centrale database gesteld moeten worden. Over de technische specificaties van de gebruikte beveiliging was eind 2004 echter nog niets bekend. Dat betekent dat de privacy van de gebruikers van de OV-chipkaart toen nog niet gegarandeerd beschermd werd.

De anonieme versie van de chipkaart is op dit moment duurder dan de persoonsgebonden versie, waardoor men dus meer betaalt voor privacy. Bovendien zijn abonnementen en kortingen niet beschikbaar voor gebruikers van een anonieme chipkaart. De huidige abonnementen en kortingskaarten zijn al uitgevoerd met een (niet-anonieme) OV-chipkaart. Ondanks de vele voordelen die de OV-chipkaart gaat opleveren, is het de vraag in hoeverre deze ten koste gaan van de privacy van de reiziger.

Op 20 februari 2006 maakte de voorzitter van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) Jacob Kohnstamm bekend dat de NS niet zomaar mag vastleggen waar hun klanten naartoe reizen. De NS zegt met de invoering van de OV-chipkaart de reisgegevens te willen registreren om reizigers op maat gesneden aanbiedingen te kunnen doen. Klanten die bezwaar maken, kunnen zich uit dit register laten schrappen. Volgens Kohnstamm kan dit niet door de beugel. "De NS moet aantonen wat de noodzaak is deze op personen herleidbare reisgegevens te bewaren. Alleen commerciële redenen zijn niet genoeg."

In maart 2008 wordt duidelijk dat het CBP sancties gaat opleggen aan openbaarvervoerbedrijven die over de schreef gaan met het bewaren van reisgegevens van reizigers. Mede door deze uitspraak zijn de bedrijven begonnen met het vernietigen van gegevens die niet meer bewaard mogen blijven. De NS lijken echter nog roet in het eten te gooien door geen openbare mening te geven over de eisen van het CBP.

[bewerken] Veiligheid

Naast de privacy-issues zijn er tevens diverse beveiligingsproblemen aan het licht gekomen. Men valt met name over het feit dat het gehele systeem gesloten is en dat er gebruik wordt gemaakt van "zelfgemaakte speelgoed-cryptografie", in plaats van peer-reviewed, gecertificeerde en bewezen algoritmen[8]. Het gevolg hiervan is dat er niet alleen gratis gereisd kan worden, maar ook op kosten van andere personen.

[bewerken] Nieuws

[bewerken] 2007

  • Studenten van de UvA zijn er in geslaagd wegwerpkaartjes te hacken, zo komt begin juli in het nieuws.[9][10]. Zij vonden een methode om de wegwerpkaartjes te resetten, waardoor deze onbeperkt hergebruikt kunnen worden. Trans Link Systems heeft de fout in haar software die dit mogelijk maakte inmiddels hersteld.
  • Op 11 juli heeft Staatssecretaris Tineke Huizinga van Verkeer besloten de informatiecampagne van de OV-chipkaart aan te passen, omdat de indruk werd gewekt dat het nu al overal mogelijk is om te betalen met de OV-chipkaart.[11]
  • NS besloot in juli om het reizen op saldo niet grootscheeps te gaan promoten, omdat volgens de organisatie was gebleken dat de invoering hiervan in de trein te ingewikkeld is. NS heeft in plaats hiervan besloten om de enkeltjes en retourtjes in stand te houden. De kilometerprijs, waarmee de kosten van de afstand van een reis berekend wordt, zal verlaagd worden. Twee enkele reizen (die, net als bij een retour, bij een automaat op de OV-chipkaart geladen dient te worden) worden daarmee net zo duur als een retour (nu zijn twee enkeltjes nog duurder dan een retour).
  • 6 september: Het afschaffen van de strippenkaart in Rotterdamse metro per 1 oktober is opnieuw uitgesteld. Een nieuwe datum is nog niet bekend, maar eind oktober wordt opnieuw bekeken wanneer de OV-chipkaart nog het enige geldige vervoerbewijs zal zijn.[12]
  • Op 29 december claimen de Duitse hackers Karsten Nohl en Henryk Plötz dat ze de werking van MIFARE Classic kaarten, waaronder de abonnementsversie van de OV-chipkaart, deels hebben blootgelegd. Ze geven aan de sleutels van de kaart nog niet te hebben gevonden. Zij toonden diverse zwaktes aan in het encryptiealgoritme van de kaart. Met ca. 100 euro aan apparatuur zou de datacommunicatie van een kaart binnen een week gekraakt kunnen worden.[13][14]

[bewerken] 2008

  • Op 8 januari eist reizigersvereniging ROVER dat het gebruik van de kaart wordt uitgesteld totdat duidelijkheid is verkregen omtrent de veiligheid. Dit naar aanleiding van berichten dat de kaart eenvoudig gehackt kan worden (zie ook vorige nieuwsitem).[15] In EénVandaag bagatelliseert een woordvoerder van Interpay de problemen, maar ook wordt gemeld dat TNO een onderzoek gaat uitvoeren.
  • Op 14 januari wordt gemeld dat Roel Verdult, student aan de Radboud Universiteit Nijmegen, de wegwerp-versie van de OV chipkaart, die geen encryptie bevat, kan nabootsen met een simpel apparaatje. Deze wegwerp-versie bevat de ultralight chip. Trans Link Systems geeft aan altijd de mogelijkheid van deze fraude te hebben onderkend, maar het als een aanvaardbaar risico te beschouwen. [16]
  • Op 17 januari houdt de Tweede Kamer een spoeddebat naar aanleiding van de gebleken kopieerbaarheid van de wegwerpkaart. Staatssecretaris Huizinga wijst erop dat de Kamer zelf enkele jaren geleden uitbesteding aan private organisaties wenste en zegde toe (alleen) een regierol op zich te nemen - bestaande uit het monitoren, analyseren en het laten oplossen van risico’s. Hiermee voorkomt ze dat er een motie van wantrouwen tegen haar wordt ingediend.[17]
  • Op 10 maart weerspreekt de Duitse hacker Karsten Nohl de conclusie van een TNO-rapport dat een snelle hack van de OV-chipkaart dure apparatuur zou vergen. Hij heeft een document gepubliceerd waarin hij een aanval beschrijft die de geheime sleutels van de Mifare Classic 4k-chip binnen minuten ontfutselt en die met een gewone desktop-pc uit te voeren is.[18]
  • Op 14 april presenteert staatssecretaris Huizinga de contra-expertise[19] van de Royal Holloway University of London (RHUL). De RHUL concludeert onder meer dat "TNO te veel is uitgegaan van de huidige stand van de techniek om toekomstige aanvallen goed in te schatten" (een conclusie die TNO zelf ook al trok in een in maart gepubliceerd onderzoek). Daarnaast zou TNO zijn "uitgegaan van de huidige omvang van het systeem (pilots Rotterdam/Amsterdam/NS), en heeft daarmee geen rekening gehouden met de toekomstige financiële waarde in het systeem bij nationale uitrol." In reactie hierop zegt Huizinga te twijfelen aan invoering op 1 januari 2009.
  • Op 6 mei werd duidelijk dat een Kamermeerderheid wil doorgaan met de OV-chipkaart, dit mede nadat een Kamerdelegatie Londen heeft bezocht. Waar een kaart met dezelfde chip, de Oyster Card, al jaren wordt gebruikt.[20]
  • Begin juni blijkt het RHUL-onderzoek aangepast te zijn voordat het bij de Kamer terechtkwam. De RHUL-onderzoekers concludeerden in eerste instantie namelijk dat de OV-chipkaart direct moest worden vervangen. Die conclusie werd na overleg met ambtenaren echter vervangen door het advies om de oplossingen van TNO "zo snel mogelijk op hun bruikbaarheid te onderzoeken". [21]
  • Op 18 juni vertelt Radboud Universiteit-onderzoeker Wouter Teepe aan de Tweede Kamer dat zijn team erin geslaagd is gratis te reizen in Londen met de Oyster Card. Tevens melden de Nijmeegse onderzoekers bezig te zijn aan een open ontwerp voor een veiligere OV-chipkaart. Er zou overigens inmiddels een 'waslijst' aan onderzoekers bezig zijn de zwakheden in de kaart te onderzoeken.[22]
  • Op 25 juni reageert staatssecretaris Huizinga in antwoord op Kamervragen dat ze de onderzoekers wil wijzen op hun 'maatschappelijke verantwoordelijkheid' voordat deze hun resultaten publiceren op de ESORICS08-conferentie.
  • Op 7 juli spant NXP een kort geding tegen de Radboud Universiteit aan, om te voorkomen dat deze bepaalde informatie over de tekortkomingen in de kaart publiceert.[23]. Waarschijnlijk gaat het om het paper Dismantling Mifare Classic, dat de onderzoekers willen publiceren op de ESORICS08-conferentie. In maart publiceerden enkelen van hen al het paper A Practical Attack On The Mifare Classic[24].
  • Op 1 september voert Connexxion de OV-chipkaart in op de lijnen in Amstel-Meerlanden en Haarlem/IJmond, inclusief de Zuidtangent. [25]
  • Op 19 september stapt Connexxion uit Trans Link Systems. Als reden wordt aangegeven dat Connexxion niet zowel deelnemer als afnemer wil zijn. De aanleiding is het feit dat Trans Link Systems om een nieuwe investering vraagt. [26]
  • Op 22 september maken de consumentenorganisaties Consumentenbond, ANWB, Rover, LSVB en CG-raad bekend uit het overleg rond de OV-chipkaart te stappen. Volgens de organisaties "biedt de chipkaart reizigers in de huidige vorm vooral veel nadelen" en "hebben [zij] er geen vertrouwen meer in dat de nadelen [...] nog omgezet zullen worden in voordelen". Verder praten is "zinloos" en zij roepen de staatssecretaris op "de invoering van de chipkaart op te schorten". [27]
  • Eind oktober voert het GVB Amsterdam de OV-chipkaart in op alle bussen en trams in Amsterdam.

[bewerken] 2009

Grote drukte bij het RET verkooppunt bij het Centraal Station, tijdens de eerste dag dat de Rotterdamse metro alleen toegankelijk is met de OVC.
  • 28 januari is de laatste dag voordat het verbod op de strippenkaart als toegangsbewijs in het Rotterdams openbaar vervoer in gaat. Op deze dag publiceren journalisten van RTV Rijnmond een rapportage waarin ze laten zien dat ze dagenlang onopgemerkt kunnen reizen met een gekraakte OV-chipkaart.[28]
  • Op 29 januari is de strippenkaart vervallen als betaalmiddel voor reizen met de Rotterdamse metro (Calandlijn en Erasmuslijn tussen Rotterdam Centraal en Spijkenisse De Akkers). Dit was al op 31 oktober 2008 aangekondigd.[29] Alleen de OV-chipkaart kan nog voor dit type reis als betaalmiddel worden gebruikt. Voor strippenkaartreizigers die overstappen van tram of bus op de metro (en omgekeerd), die een dubbel opstaptarief moeten betalen zolang zij geen gebruik (kunnen) maken van de OV-chipkaart voor hun gehele reis, is een zogeheten compensatieregeling ingevoerd: na het invullen en opsturen van een formulier wordt het teveel betaalde bedrag gerestitueerd. Hiervoor dient in de metrostation een speciale stempelkaart gestempeld te worden. De gebruikte strippenkaart (of kopie) moet opgestuurd worden en het nummer van de gebruikte OV-chip kaart moet doorgegeven worden als controle.
  • Het GVB Amsterdam meldt op 18 maart 2009 dat de vertraging van de invoering van de OV-chipkaart en de afschaffing van de strippenkaart Amsterdam veel geld kost. Men gaat nu uit van invoering in het tweede kwartaal van 2009. De Nederlandse Spoorwegen meldden al eerder (28 januari 2009) dat de volledige invoering op het NS-net nog jaren wordt uitgesteld en zeker niet eerder zal plaatsvinden dan in 2013.[30][31]
  • De Stadsregio Amsterdam meldt op 26 maart 2009 aan de gemeenteraad van Amsterdam dat gepland wordt de poortjes bij de Amsterdamse metro op 25 juni 2009 te willen afsluiten en daarmee de strippenkaart in Amsterdam vanaf die dag in de metro af te schaffen en op 1 oktober 2009 ook in de tram en de bus. Vanaf 1 oktober zou in Amsterdam dan alleen nog per OV-chipkaart gereisd kunnen worden. In april wordt het formele verzoek hiertoe ingediend bij Staatssecretaris Tineke Huizinga van Verkeer.[32][33]
  • De Nederlandsche Bank heeft Trans Link Systems (TLS) laten weten dat een vergunning als elektronischgeldinstelling (egi) voor toepassing van de OV-chipkaart in het openbaar vervoer niet langer benodigd is. TLS heeft op 3 september 2008 op aangeven van De Nederlandsche Bank een formele aanvraag voor een vergunning als elektronischgeldinstelling ingediend. Deze vergunningsaanvraag wordt nu door De Nederlandsche Bank ter zijde gelegd, omdat de betreffende Europese regelgeving (E-money directive) recent is gewijzigd. De gewijzigde elektronischgeld-richtlijn is op 5 mei 2009 door de Europese Raad van Ministers aanvaard. Onder andere worden elektronischgeldtoepassingen voor openbaar vervoer buiten de reikwijdte van de regelgeving geplaatst.[34]
  • Op 19 mei wordt aangekondigd dat in het openbaar vervoer in Utrecht vanaf augustus 2009 de OV-chipkaart kan worden gebruikt.[35] Op dezelfde dag wordt door Reizigersorganisatie ROVER bekendgemaakt dat de afschaffing van de strippenkaart in de Amsterdamse metro per 25 juni door staatssecretaris Tineke Huizinga wordt uitgesteld, na protest door de consumentenorganisaties in de Amsterdamse Reizigersadviesraad (RAR).[36]
  • Op 28 mei wordt bekend gemaakt dat in de Amsterdamse metro kan vanaf 27 augustus 2009 alleen nog gereisd worden met de OV-chipkaart. Dit werd bekend gemaakt door staatssecretaris Tineke Huizinga en de Stadsregio Amsterdam. Alle poortjes op de metrostations worden dan gesloten en er kan geen gebruik meer worden gemaakt van de strippenkaart. Aanvankelijk zou dit al per 25 juni gebeuren, maar het uitstel met twee maanden wordt gebruikt voor een betere voorbereiding. Ook de andere vervoerbedrijven in de Amsterdamse regio (Arriva en Connexxion) zullen nu de OV-chipkaart invoeren. Er komen totaal 250 verkoop- en oplaadpunten voor de OV-chipkaart in de regio Amsterdam. Er wordt in Amsterdam naar gestreefd om voor het einde van 2009 de strippenkaart ook in tram en bus geheel af te schaffen.[37]

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe links

Portaal:Portalenoverzicht Portaal Openbaar vervoer
Wikimedia Commons

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

  1. ↑ [1], OV-chipkaart.nl
  2. ↑ Groen licht komst OV-chipkaart Persbericht Ministerie Verkeer en Waterstaat, 13 juni 2006
  3. ↑ Reclamecampagne voor OV-chipkaart NU.nl 1 februari 2007
  4. ↑ OV-chipkaart met vertraging ook in tram Automatisering Gids 25 juni 2007
  5. ↑ Al 1 miljoen kaarten in de markt Persbericht RET 26 juni 2007
  6. ↑ RET folder
  7. ↑ bron: Directielid van de RET
  8. ↑ Open brief van Rop Gonggrijp
  9. ↑ Security Evaluation of the disposable OV-chipkaart
  10. ↑ OV-chipkaart gehackt (fragment Tros radio-online)
  11. ↑ Bron wikinews 'Campagne OV-chipkaart aangepast'
  12. ↑ www.ad.nl
  13. ↑ cryptanalysis.eu/blog/2007
  14. ↑ Geheime Code van OV-kaart ligt op straat Volkskrant.nl
  15. ↑ ROVER: Schort gebruik chipkaart op!
  16. ↑ Proof of concept, cloning the OV-Chip card. R. Verdult, Radboud Universiteit Nijmegen (en)
  17. ↑ Huizinga belooft aanvalsplan voor ov-chip. Trouw, 18 januari 2008
  18. ↑ Cryptanalysis of Crypto-1, Karsten Nohl, University of Virginia, maart 2008
  19. ↑ Vertaling Contra-Expertise RHUL
  20. ↑ Kamer wil doorgaan met OV-chipkaart, NU.nl, 6 mei 2008
  21. ↑ Kamer kreeg aangepast ov-chipadvies uit Londen, Trouw, 5 juni 2008
  22. ↑ Radboud-onderzoekers kraken ook Oyster Card, Webwereld, 18 juni 2008
  23. ↑ Universiteit negeert kort geding, De Pers, 7 juli 2008
  24. ↑ A Practical Attack On The MIFARE Classic, Gerhard de Koning Gans, Jaap-Henk Hoepman, Flavio D. Garcia, Radboud Universiteit Nijmegen, maart 2008
  25. ↑ Persbericht Connexxion Connexxion
  26. ↑ Connexxion stapt uit ov-chipproducent TLS. Trouw, 2 oktober 2008
  27. ↑ Gezamenlijk persbericht consumentenorganisaties Consumentenbond
  28. ↑ RTV Rijnmond reist dagenlang onopgemerkt met gehackte OV-chipkaart. RTV Rijnmond (2009-01-28).
  29. ↑ Strippenkaart definitief weg uit metro Rotterdam. Dag, 31 oktober 2008
  30. ↑ Vertraging OV-chipkaart kost Amsterdam veel geld nu.nl, 18 maart 2009
  31. ↑ NS stelt invoering OV-chipkaart jaren uit nu.nl, 28 januari 2009
  32. ↑ OV-chipkaart vanaf 1 oktober, parool.nl, 26 maart 2009
  33. ↑ Amsterdam wil van strippenkaart af, parool.nl, 27 april 2009
  34. ↑ groen licht voor uitrol OV-chipkaart www.nieuwspunt-ov-chipkaart.org, 8 mei 2009
  35. ↑ Utrecht voert ov-chip deze zomer nog in www.nu.nl, 19 mei 2009
  36. ↑ Afschaffing strippenkaart Amsterdamse metro uitgesteld www.rover.nl, 19 mei 2009
  37. ↑ Vanaf augustus OV-chipkaart in Amsterdamse metro www.parool.nl, 28 mei 2009
 
Persoonlijke instellingen
Boek maken
in andere talen