Overhemd

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een overhemd of kortweg hemd is een kledingstuk voor het bovenlichaam, met name gedragen door mannen. Vrouwen dragen ook overhemden, maar dan worden ze bloes of blouse genoemd.

De meeste overhemden bestaan uit een dunne stof zoals katoen, linnen of viscose.

Gebruik[bewerken]

Het overhemd is al erg lang een bijzonder populair kledingstuk. Het wordt in verschillende vormen gedragen, bij iedere denkbare gelegenheid. Het kan onder een pak worden gedragen, maar ook op het strand. Omdat er zoveel verschillende draaggelegenheden zijn, zijn er ook veel variaties in ontwerp. Overhemden worden ook veel gebruikt als werkkleding, in dat geval bestaat het weefsel dan uit een combinatie van katoen en polyester.

Boord[bewerken]

Een overhemd met een Button down boord

Een overhemd heeft een voorsluiting en een boord. Tot aan de Tweede Wereldoorlog werden losse boorden boven het hemd gedragen, elke dag een schoon en gesteven exemplaar. Tegenwoordig heeft bijna elk hemd een vast boord.

Er zijn verschillende soorten boorden.

  • Button down boord

Bij deze kraag dienen de punten van de kraag met knopen vast te worden gezet op het voorpand. Dit type overhemd is van oorsprong bedoeld om gedragen te worden tijdens het sporten en kent daarmee een informeler karakter. De button-downboord is uitgevonden om de boord tijdens het polospel op de plaats te houden.

  • Klassieke of Franse boord

Ook wel straight point of turndown genoemd. Dit type boord is het meest gangbaar onder een pak en in combinatie met een stropdas. In de punten zelf zitten vaak kunststof baleintjes die de punt recht dienen te houden. Bij betere hemden zijn deze verwijderbaar, en kunnen ook in messing of zilver worden uitgevoerd.

  • Wide spread of Italiaanse boord

Net zoals het Straight Point boord is deze kraag zonder knoopjes uitgevoerd. De punten staan echter wat wijder uit elkaar, hetgeen dit type hemd geschikt maakt voor dikkere knopen in de stropdas, en natuurlijk dikkere stropdassen. Ook in deze kraag zitten vaak baleinen.

  • Cut away boord

De punten van dit boord zijn niet recht gesneden, maar lopen vaak licht rond naar achter. Het effect hiervan is een nog wijder vallende kraag.

  • Wit boord

Bij deze overhemden is het boord in wit uitgevoerd, in contrast met andere kleuren op het hemd zelf. Vaak zijn de manchetten van deze hemden ook wit. Dit type overhemd zie je vooral in de Verenigde Staten.

  • Vadermoordenaar

Onder een smoking, of rokkostuum draagt men dit type boord. Het kenmerkt zich door de punten die alleen aan de voorkant zichtbaar zijn. Ook zijn op deze overhemden enkele of alle knopen van het voorpand bedekt.

Manchetten[bewerken]

De manchetten sluiten de mouwen bij de polsen. Indien het overhemd onder een pak gedragen wordt, dient ongeveer een centimeter van de manchet onder de mouw uit te steken. Er zijn twee verschillende soorten manchetten, de enkele manchet en de minder gangbare dubbele manchet, die als klassiek en formeel wordt beschouwd. Deze is gebruikelijk bij avondkleding, bijvoorbeeld een smoking, en nette kleding voor overdag zoals het jacquet. De manchetten worden bijelkaar gehouden met manchetknopen of bachelor knots (gevlochten balletjes). Er zijn veel verschillende soorten manchetknopen, de meeste worden als sieraad beschouwd. De mooie kant van deze knopen zit aan de buitenkant, zichtbaar als de hand op tafel ligt.

Borstzak[bewerken]

Veel overhemden worden uitgevoerd met een borstzakje, soms twee. Wat formelere overhemden, bijvoorbeeld voor bruiloften, worden uitgevoerd zonder borstzak. Vaak kunnen de borstzakjes gesloten worden met een rits of een klepje, al of niet met knoop.

Andere variaties[bewerken]

Er bestaan ook andere uitvoeringen, zoals overhemden met korte mouwen, getailleerde overhemden (slim fit) of versieringen als extra knopen, manchetten, epauletten of een hoge kraag.

Geschiedenis en naamgeving[bewerken]

Een overhemd dankt zijn naam daaraan dat het (van oorsprong) over het hemd (tegenwoordig meestal onderhemd genoemd) wordt gedragen. Een oude naam is boezeroen. Van oudsher was de boezeroen (in het Frans "le bourgeron") eigenlijk een korte kiel met lange mouwen, meestal van blauw gestreept linnen of katoen. Hij werd voornamelijk als onderkleed gedragen door ambachtslieden, zeelieden en sjouwers. Dit kledingstuk had geen kraag. Omdat dus het "gewone volk" boezeroenen droeg, werden arbeiders wel "Jan Boezeroen" genoemd. Een mager persoon werd wel aangeduid als "een boezeroen met botten". Tegenwoordig worden overhemden ook vaak aangeduid met de Engelse namen 'shirt' of 'dress shirt' of zelfs 'dress hemd'. Over het algemeen bedoelt men met 'dress shirt' en 'dress hemd' een overhemd dat geschikt is om met een stropdas, onder een kostuum of pak te dragen.