Pakoealaman (vorstenland)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Paku Alaman
 Sultanaat Mataram 1812–1945 Pakualaman 

Het erfelijke vorstendom Pakoealaman (Javaans: Kadipaten Pakualaman), rond de stad Pakualaman (huidige schrijfwijze), was een deel van het sultanaat Jogjakarta, dat tussen juni 1812 en maart 1813, tijdens de Engelse overheersing van Nederlands-Indië, werd opgericht als beloning voor de hulp die prins Natakusuma (ook Notokusumo) aan de Britse troepen had verleend in de strijd tegen het in opstand gekomen Jogjakarta.

De positie van Pakoealaman ten opzichte van het sultanaat Jogjakarta was te vergelijken met die van Mangkoenegara in verhouding tot het 'soenanaat' Soerakarta (tegenwoordig Surakarta): Pakoealaman werd evenals Mangkunegara geregeerd door een jongere tak van de regerende familie (in Jogjakarta de familie Hamengkoeboewono, in Soerakarta de [Pakoeboewono]]dynastie), en beide vorstendommen bestonden voornamelijk uit buitengebieden. In tegenstelling tot Mangkunegara bezat Pakoealaman slechts een symbolisch leger bestaande uit een kleine cavalerie- en infanterieafdeling, voornamelijk bestemd voor ceremoniële- en bewakingstaken. Deze legerafdelingen werden in 1892 opgeheven.

Van 1816 tot 1945 had Pakoealaman binnen Nederlands-Indië de status van 'zelfbesturend' vorstenland. Na de onafhankelijkheid van Indonesië verkreeg Pakualaman, eerst zelfstandig en vanaf 1950 als deel van Jogjakarta, de benaming van 'bijzonder district' (Daerah Istimewa). De vorst van Pakualaman werd vicegouverneur van Jogjakarta.

Lijst van vorsten van Pakoealaman[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook de lijst van Midden- en Oost-Javaanse heersers

Geografie[bewerken]

Het oorspronkelijke vorstendom bestond uit een aantal kleine enclaves in en rond Jogjakarta (onder andere de kraton, de aloenaloen en de grote moskee van Pakualaman) en een verhoudingswijs grotere strook land langs de nabijgelegen zuidkust van Java.