Pandemie
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een pandemie is een epidemie op wereldwijde schaal. Het woord is afkomstig uit het Grieks: παν betekent alle, δεμος betekent mensen/volk.
Inhoud |
[bewerken] Veroorzakers van pandemie
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kan een pandemie ontstaan wanneer aan de volgende drie eisen is voldaan:
- Het opkomen van een ziekte die nieuw is aan de populatie;
- De ziekte infecteert mensen en veroorzaakt zware klachten;
- De ziekte verspreidt gemakkelijk onder mensen.
Een ziekte die erg wijd verspreid is of veel mensen doodt is niet meteen een pandemie; de ziekte moet ook infecterend zijn. Zo is kanker bijvoorbeeld wel een ziekte die veel doden veroorzaakt, maar wordt het niet als een pandemie gezien omdat het niet overgedragen kan worden.
[bewerken] De zes pandemische fases, zoals gehanteerd door de WHO
De WHO hanteert zes verschillende 'pandemische fases' om de verspreiding van ziektes te classificeren.
Hieronder een overzicht van die fases:
| Pandemie-alarmfases van de WHO[1] | |
|---|---|
| Fase | Beschrijving |
|
|
Er circuleren geen dierlijke griepvirussen waarvan bekend is dat ze infecties veroorzaken bij mensen. |
|
|
Van een dierlijk griepvirus is bekend dat deze een infectie heeft veroorzaakt bij een mens. Het virus wordt daarom als een mogelijke veroorzaker van een pandemie. |
|
|
Een dierlijk of menselijk-dierlijk griepvirus heeft enkele gevallen of kleine clusters van besmetting veroorzaakt bij mensen. Er is geen sprake van grootschalige overdracht van het virus van mens op mens. |
|
|
Van het dierlijke of menselijk-dierlijke griepvirus is bevestigd dat er sprake is van overdracht van mens op mens, wat betekent dat de kans op een uitbraak zeer aanwezig is. Fase 4 betekent een significante verhoging van het risico op een pandemie, maar een pandemie is nog niet onvermijdelijk. |
|
|
Hetzelfde griepvirus heeft uitbraken veroorzaakt in twee of meer landen in dezelfde WHO-regio[2] Deze fase geeft aan dat een pandemie waarschijnlijk is. |
|
|
Naast de criteria van fase 5 heeft het griepvirus een uitbraak veroorzaakt in minstens een ander land in een andere WHO-regio.[2][3] |
| Post-piekperiode | Het aantal ziektegevallen daalt in de meeste landen. Aangezien pandemieën vaak in golven optreden is het niet ondenkbaar dat het aantal ziektegevallen vervolgens weer gaat stijgen. |
| Post-pandemische periode | De activiteit van de virussen is terug op het normale niveau. |
[bewerken] Pandemieën in de geschiedenis
- Pest van Antoninus (165–180), was vermoedelijk een pokken- of mazelenpandemie, die zich in het gebied van het Romeinse Rijk uitbreidde, en rond de vijf miljoen doden zou hebben veroorzaakt.
- Pest van Cyprianus, die vanaf 250 n.Chr het Romeinse rijk teisterde.
- Pest van Justinianus, brak in 541 uit in Egypte. De gevolgen waren tot in de 8e eeuw merkbaar. De pest verspreidde zich rond het Middellandse Zeegebied, het Midden-Oosten en delen van West-Europa. De pest van Justinianus had miljoenen doden tot gevolg.
- Pest (1347-1352), die zich uitbreidde over geheel Europa en naar schatting 25 miljoen doden veroorzaakte (een derde van de toenmalige Europese bevolking).
- Pest (1896 tot rond 1945), die wereldwijd uitbreidde met zo'n 12 miljoen doden.
- Spaanse griep (1918-1920), verspreidde zich wereldwijd veroorzaakte 500 miljoen zieken en 20 tot 50 miljoen doden.
- Aziatische griep (1957) met een miljoen doden.
- Hongkonggriep (1968) met 700.000 doden.
- Aids (sinds 1980) is wereldwijd verspreid, meer dan 25 miljoen doden en 40 miljoen hiv-geïnfecteerden.
- Mexicaanse griep (sinds 11 juni 2009) met zeker 13.763 doden.
[bewerken] Zie ook
Bronnen, noten en/of referenties
|
